Doğum Sonrası Ücretsiz İzin Dilekçesi Örneği (Altı Aya Kadar)

Ne işe yarar?

Birinci işlevi tarihleri netleştirmektir. Ücretsiz izin analık izninin bitimine bağlanır; bitiş tarihi, doğumdan önce çalışılan haftalar veya erken doğum nedeniyle kişiden kişiye değişir. Dilekçe hem analık izninin bittiği günü hem ücretsiz iznin ilk ve son gününü tek belgede gösterir.

İkinci işlevi izin türünü ayırmaktır. Bu izin kanundan doğar ve talep hâlinde verilir; tarafların anlaşmasına bağlı genel ücretsiz izinden, doğum sayısına göre 60-120-180 gün süren yarım çalışmadan (md. 74/2) ve yıllık izinden ayrı kaydedilmelidir. Türü yazılmayan dilekçe bordroda ve izin kaydında yanlış bakiyenin düşülmesine yol açar.

Üçüncü işlevi yıllık izin hesabına dayanak olmaktır. Kanun bu sürenin yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmayacağını söyler; çalışanın bir sonraki yıllık izne hak kazanma tarihi kullanılan ücretsiz izin kadar ileri kayar. İmzalı dilekçe, bu kaymanın hangi tarihlerden kaynaklandığını gösteren belgedir.

Doğum sonrası ücretsiz izin dilekçesi örnek metni

Köşeli parantezleri kendi bilgilerinizle doldurun. Örnek doğum hâli içindir; evlat edinmede aşağıdaki varyantı kullanın.

[Şirket Ticaret Unvanı] İnsan Kaynakları Departmanına

DOĞUM SONRASI ÜCRETSİZ İZİN TALEBİ

Ad Soyad: [.....] / Sicil No: [.....]
Görev / Departman: [.....]

[gg.aa.yyyy] tarihinde doğum yaptım. Analık iznim [gg.aa.yyyy] tarihinde sona ermektedir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 74. maddesi uyarınca, analık izninin bitiminden itibaren [gg.aa.yyyy] - [gg.aa.yyyy] tarihleri arasında [...] ay ücretsiz izin kullanmak istiyorum. İşe dönüş tarihim [gg.aa.yyyy] olacaktır.
Bu süre içinde ücret ödenmeyeceğini ve sürenin yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmayacağını biliyorum.

Gereğini bilgilerinize arz ederim.

Tarih: [gg.aa.yyyy]   İmza:
İzinde ulaşılacak telefon: [.....]
Ek: [doğum belgesi / nüfus kayıt örneği]
İK teslim kaydı: [.....]   Tarih: [gg.aa.yyyy]

Hukuki dayanak

• 4857 sayılı İş Kanunu md. 74/1 — Analık izniKadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra on altı hafta olmak üzere toplam yirmi dört haftalık süre için çalıştırılmamaları esastır. Çoğul gebelikte doğumdan önceki sekiz haftaya iki hafta eklenir. Sağlık durumu uygunsa doktor onayıyla doğumdan önceki iki haftaya kadar çalışılabilir; çalışılan süreler doğum sonrası sürelere eklenir. Erken doğumda doğumdan önce kullanılamayan süreler doğum sonrasına eklenir.
• 4857 sayılı İş Kanunu md. 74 — Altı aya kadar ücretsiz izinİsteği hâlinde kadın işçiye, yirmi dört haftalık sürenin tamamlanmasından veya çoğul gebelik hâlinde yirmi altı haftalık süreden sonra altı aya kadar ücretsiz izin verilir. Bu izin, üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinme hâlinde eşlerden birine veya evlat edinene verilir. Bu süre, yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaz.
• 4857 sayılı İş Kanunu md. 74/2 — Yarım çalışma (ayrı hak)Doğum sonrası analık hâli izninin bitiminden itibaren, çocuğun bakımı ve yetiştirilmesi amacıyla ve çocuğun hayatta olması kaydıyla kadın işçi ile üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçilere, istekleri hâlinde birinci doğumda altmış, ikinci doğumda yüz yirmi, sonraki doğumlarda yüz seksen gün süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilir. Bu, altı aylık ücretsiz izinden farklı bir düzenlemedir ve kendi dilekçesiyle istenir.
• 4857 sayılı İş Kanunu md. 74 son fıkra — KapsamMadde hükümleri iş sözleşmesiyle çalışan ve İş Kanunu kapsamında olan veya olmayan her türlü işçi için uygulanır.

Zorunlu alanlar

• MuhatapDilekçe işverenin ticaret unvanına veya İK birimine hitaben yazılır: "... A.Ş. İnsan Kaynakları Departmanına".
• Kimlik ve görev bilgisiAd soyad, sicil numarası, görev ve departman. İzin kaydındaki satırla eşleşmeyi sağlar.
• Doğum tarihi ve analık izninin bitiş tarihiÜcretsiz izin analık izninin bitiminden sonra başlar. Doğumdan önce çalışılan haftalar ve erken doğum bitiş tarihini değiştirir; tarih bu yüzden açıkça yazılır.
• Ücretsiz iznin başlangıç ve bitiş tarihiKanun "altı aya kadar" der; daha kısa bir süre de istenebilir. İlk ve son gün ile işe dönüş tarihi yazılır.
• Tarih ve imzaDilekçenin verildiği tarih ve çalışanın imzası. Teslim kaydı ayrıca alınır.

Opsiyonel alanlar

• Çoğul gebelik bilgisiÇoğul gebelikte analık izni yirmi altı haftadır; ücretsiz izin bu sürenin tamamlanmasından sonra başlar.
• Ek belgeDoğum belgesi veya nüfus kayıt örneği; evlat edinmede çocuğun aileye teslim edildiği tarihi gösteren belge.
• İzinde ulaşılacak iletişim bilgisiDönüş planlaması ve bordro yazışmaları için telefon veya e-posta. İzin süresinde çalışmaya çağırma anlamına gelmez.

Doldurma adımları

Sık yapılan hatalar

• Yarım çalışmayla karıştırmakAltı aya kadar ücretsiz izin ile haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin (yarım çalışma, md. 74/2) iki ayrı haktır. Dilekçede hangisinin istendiği açıkça yazılmazsa kayıt ve bordro yanlış kurulur.
• Eski süreyle hesaplamakAnalık izni 7578 sayılı Kanunla toplam on altı haftadan yirmi dört haftaya çıktı. Ücretsiz iznin başlangıcını eski sekiz haftalık doğum sonrası süreyle hesaplamak, iki izni üst üste bindirir.
• Talebi takdire bağlı saymakKanun ücretsiz iznin isteği hâlinde "verilir" diye düzenler. İşverenin bu talebi genel ücretsiz izin gibi reddetmesi kanunla uyuşmaz.
• Altı ayı aşan süre istemekKanuni hak altı aya kadardır. Daha uzun süre ancak tarafların anlaşmasıyla verilen genel ücretsiz izinle mümkündür ve ayrı dilekçeyle, ayrı tür olarak kaydedilmelidir.
• Yıllık izin tarihini ötelememekBu süre yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaz. Hak kazanma tarihi ileri alınmazsa çalışana yıllık izin erken tanınır ve bakiye yıl sonunda tutmaz.