Ramak Kala Olay Bildirim Formu: Sonuç Doğmadan Önceki Kayıt

Ramak kala olay, işyerinde meydana gelen ve çalışanı, işyerini ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu hâlde zarara uğratmayan olaydır. "Bir şey olmadı" denilip geçilen bu olayların incelenip raporlanması bir tercih değil, 6331 sayılı Kanunun 14. maddesinden doğan yükümlülüktür. Sonuç doğmadığı için kimse rahatsız olmaz; oysa aynı senaryo ikinci kez yaşandığında sonuç doğabilir ve o gün sorulacak ilk soru "daha önce benzeri oldu mu, ne yaptınız" olur. Aşağıda formun örnek metni, zorunlu alanları, iş kazası tutanağından farkı ve en sık yapılan hatalar var.

Ne işe yarar?

Formun birinci işlevi, sonuç doğmamış bir olayı kaybolmadan kayda geçirmektir. Yaralanma olmadığı için ramak kala olaylar hiçbir yerde iz bırakmadan geçip gider: vardiya biter, alan temizlenir, olayı gören iki kişi konuyu unutur. Aynı vardiya içinde doldurulan kısa bir form, bu olayı kurumsal hafızaya taşır.

İkinci işlevi, kanuni inceleme ve rapor yükümlülüğünü karşılamaktır. 6331 md. 14 yalnızca iş kazalarının değil, yaralanma veya ölüme neden olmadığı hâlde işyeri ya da iş ekipmanının zarara uğramasına yol açan veya zarara uğratma potansiyeli olan olayların da incelenip raporlanmasını arar. Bu yükümlülük, olayın sonucundan bağımsızdır.

Üçüncü işlevi, tedbirin ucuz olduğu anı yakalamaktır. Aynı tehlike bir kez sonuçsuz, bir kez de yaralanmayla gerçekleşir. Sonuçsuz gerçekleştiği gün alınan tedbir, hem maliyeti düşük hem de sonradan işverenin gerekli incelemeyi yaptığını ve önlem aldığını gösteren en güçlü belgedir. Kayıt tutup tedbir almamak ise tersine döner: riskin bilindiğini gösterir.

Ramak kala olay bildirim ve inceleme formu örneği

Köşeli parantezleri doldurun. Bu form bir iç kayıt ve inceleme belgesidir; SGK bildirimi gerektirmez. Olay bir yaralanmayla sonuçlandıysa bu formu değil, iş kazası tutanağı ve bildirim formunu kullanın.

RAMAK KALA OLAY BİLDİRİM VE İNCELEME FORMU
Kayıt No: [.....]

[Şirket Ticaret Unvanı] — [İşyeri adı / SGK işyeri sicil no: .....]
Formun düzenlenme tarihi: [gg.aa.yyyy]   Saat: [..:..]

1) BİLDİRİMİ YAPAN
Ad Soyad: [.....]   Görev: [.....]   Birim: [.....]
(İşyerinde anonim bildirim kanalı kullanılıyorsa bu alan boş bırakılabilir.)

2) OLAYIN ZAMANI VE YERİ
Olay tarihi: [gg.aa.yyyy]   Saat: [..:..]   Vardiya: [.....]
Yer: [bölüm / hat / kat / adres]

3) OLAY SIRASINDA YÜRÜTÜLEN İŞ
Yapılan iş: [.....]
Kullanılan makine / alet / madde: [.....]

4) OLAYIN ANLATIMI
[Ne olduğunu adım adım, yorum katmadan yazın. Kişi suçlamadan, olguyu anlatın.]

5) DOĞABİLECEK OLASI SONUÇ
Olay farklı gelişseydi doğabilecek sonuç: [yaralanma türü / ekipman hasarı / üretim duruşu / yangın .....]
Tahmini şiddet: [düşük / orta / yüksek / çok yüksek]
Tekrarlanma ihtimali: [nadir / ara sıra / sık]

6) OLAYI ÖNLEYEN FAKTÖR
[Mevcut koruyucu / çalışanın müdahalesi / uyarı sistemi / tamamen rastlantı]

7) ETKİLENEBİLECEK KİŞİLER
Çalışan sayısı: [.....]   Alt işveren personeli: [.....]   Stajyer / ziyaretçi: [.....]

8) BENZER ÖNCEKİ KAYITLAR
[Kayıt no ve tarih — yoksa "yok" yazın.]

9) KÖK NEDEN
Belirlenen kök neden: [eksik koruyucu / bakımsız ekipman / hatalı istifleme / yetersiz aydınlatma / eksik talimat / iş yükü ve süre baskısı / .....]
(Kişi adı değil, sistemdeki eksik yazılır.)

10) ALINAN VE ALINACAK TEDBİRLER
Olay yerinde alınan acil tedbir: [.....]   Saat: [..:..]
Düzeltici faaliyet 1: [.....]   Sorumlu: [.....]   Termin: [gg.aa.yyyy]
Düzeltici faaliyet 2: [.....]   Sorumlu: [.....]   Termin: [gg.aa.yyyy]

11) RİSK DEĞERLENDİRMESİ
İlgili risk değerlendirmesi gözden geçirildi mi: [evet / hayır]
Güncellendiyse tarihi: [gg.aa.yyyy]   İlgili madde: [.....]

12) GERİ BİLDİRİM VE ETKİNLİK DOĞRULAMASI
Bildirimi yapana sonuç bildirildi: [gg.aa.yyyy]
Tedbirin etkinliği kontrol tarihi: [gg.aa.yyyy]   Kontrolü yapan: [.....]   Sonuç: [.....]

13) EKLER
1) Fotoğraflar  2) Kroki  3) İSG kurulu kararı [tarih / karar no]  4) [.....]

İncelemeyi yapan — Ad Soyad / Unvan: [.....]   İmza:
Birim Amiri — Ad Soyad / Unvan: [.....]   İmza:
İş Güvenliği Uzmanı — Ad Soyad: [.....]   İmza:
İşyeri Hekimi (gerekiyorsa) — Ad Soyad: [.....]   İmza:

Olay bir sonuç doğurduysa bu form yetmez

Ramak kala ile iş kazası arasındaki sınır, sonucun doğup doğmadığıdır. Çalışan en küçük bir yaralanma yaşadıysa — pansumanla geçiştirilen bir kesik, göze kaçan yabancı cisim, burkulma dahil — olay artık ramak kala değildir. Bu durumda iş kazası tutanağı ve bildirim formuna geçin: kolluk kuvvetlerine derhâl, Sosyal Güvenlik Kurumuna en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirim yapılır ve olayın kaydı, incelemesi, raporu ayrıca düzenlenir. İki sık karşılaşılan gri alan vardır. Birincisi, olay anında sonuç doğmayan ancak sonradan belirti veren durumlardır: iş kazası tanımı sigortalıyı hemen veya sonradan etkileyen olayları kapsadığı için, günler sonra ortaya çıkan bir şikâyette olay yeniden değerlendirilir ve gerekiyorsa iş kazası olarak bildirilir. Bu yüzden ramak kala kaydını, sonradan iş kazasına dönüşme ihtimalini not ederek kapatın. İkincisi, insanın zarar görmediği ama ekipmanın veya işyerinin zarar gördüğü olaylardır; bunlar da 6331 md. 14 kapsamında incelenip raporlanır, SGK bildirimi gerektirmez. Tereddüt hâlinde tercih her zaman bildirim yönünde kullanılır: geç bildirimin sonucu, gereksiz bildirimin sonucundan çok daha ağırdır.

Hukuki dayanak

  • 6331 sayılı Kanun md. 3 — Ramak kala olayın tanımıRamak kala olay; işyerinde meydana gelen, çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu hâlde zarara uğratmayan olaydır. Tanımdaki ölçüt sonuç değil potansiyeldir: olayın kimseye zarar vermemiş olması, kayıt yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
  • 6331 sayılı Kanun md. 14 — Kayıt, inceleme ve raporİşveren; bütün iş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutar, gerekli incelemeleri yaparak bunlarla ilgili raporları düzenler. İşyerinde meydana gelen, yaralanma veya ölüme neden olmadığı hâlde işyeri ya da iş ekipmanının zarara uğramasına yol açan veya çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olan olayları da inceleyerek bunlarla ilgili raporları düzenler. İş kazalarını kazadan sonraki üç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirir.
  • 6331 sayılı Kanun md. 4 ve md. 5 — Önleme politikası ve kaynağında mücadeleİşveren mesleki risklerin önlenmesi için her türlü tedbiri alır, organizasyonu yapar, tedbirleri değişen şartlara uygun hâle getirir ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar; alınan tedbirlere uyulup uyulmadığını izler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar. Korunma ilkeleri arasında risklerle kaynağında mücadele etmek, tehlikeli olanı daha az tehlikeli olanla değiştirmek ve tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek yer alır. Ramak kala kayıtları, bu politikanın veri kaynağıdır.
  • 6331 sayılı Kanun md. 10 — Risk değerlendirmesiİşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla ve değerlendirme sonucuna göre alınacak tedbirler ile kullanılması gereken koruyucu donanımı belirlemekle yükümlüdür. İkincil mevzuat, işyerinde meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı veya ramak kala olayı, risk değerlendirmesinin yenilenmesini gerektiren hâller arasında sayar; bu nedenle her ramak kala kaydı, ilgili risk değerlendirmesinin gözden geçirilmesini tetiklemelidir.
  • 6331 sayılı Kanun md. 19 — Çalışanın bildirim yükümlülüğüÇalışanlar; işyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve güvenlik yönünden ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıklarında ve koruma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde, işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber vermekle yükümlüdür. Ramak kala bildirim formu, bu yükümlülüğün işyerindeki pratik kanalıdır.
  • 6331 sayılı Kanun md. 18 ve md. 22 — Görüş alma ve kurulİşveren, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili konularda çalışanların veya çalışan temsilcilerinin görüşlerini alır, teklif getirme hakkı tanır ve bu konulardaki görüşmelerde yer almalarını sağlar. Elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurulu oluşturulur; ramak kala kayıtları kurul gündeminin doğal maddesidir ve alınan kararlar tutanağa bağlanır.
  • 5510 sayılı Kanun md. 13 — İş kazası ile sınırİş kazası, sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır ve kolluk kuvvetlerine derhâl, Sosyal Güvenlik Kurumuna en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirilir. Ramak kala olayda bu anlamda bir sonuç doğmadığı için Kuruma bildirim yükümlülüğü doğmaz; buna karşılık en küçük bir yaralanma dahi ortaya çıktığında olay artık ramak kala değil iş kazasıdır ve bildirim zinciri işler.
  • 6331 sayılı Kanun md. 26 ve 4857 md. 75 — Yaptırım ve saklamaKayıt, inceleme ve rapor yükümlülüğünün yerine getirilmemesi idari para cezasına bağlanmıştır; yaptırım her bir yükümlülük için ayrı ayrı uygulanır ve tutarlar her yıl güncellendiğinden yürürlükteki mevzuattan teyit edilmelidir. Düzenlenen raporlar ve alınan tedbirlere ilişkin kayıtlar, işyerinin iş sağlığı ve güvenliği dosyasında; çalışanı ilgilendiren kısımlar ise 4857 md. 75 uyarınca özlük dosyasında saklanır.

Zorunlu alanlar

  • Kayıt numarası ve düzenlenme tarihiFormun hangi gün doldurulduğu. Ramak kala kayıtlarının değeri tazeliğindedir; aynı vardiya içinde doldurulmayan formlar genellikle hiç doldurulmaz.
  • Bildirimi yapanBildirimi yapan kişinin adı, görevi ve birimi. İşyerinde anonim bildirim kanalı varsa bu alan boş bırakılabilir; kanalın varlığı formda belirtilir.
  • Olayın tarihi, saati ve yeriGün, saat, vardiya ve olayın gerçekleştiği bölüm veya hat. Saat ve vardiya bilgisi, olayların belirli bir zaman diliminde yoğunlaşıp yoğunlaşmadığını görmeyi sağlar.
  • Olay sırasında yürütülen iş ve kullanılan ekipmanHangi görev yapılıyordu, hangi makine, alet, araç veya kimyasal kullanılıyordu. Kök neden çoğunlukla bu satırda saklıdır.
  • Olayın anlatımıNe olduğu adım adım ve yorum katılmadan yazılır: "istifin üst sırasındaki kutu kaydı ve yürüme yoluna düştü, o sırada geçen olmadı" gibi. Suçlayıcı dil kullanılmaz.
  • Doğabilecek olası sonuçOlay biraz farklı gelişseydi ne olurdu: yaralanma türü ve şiddeti, ekipman hasarı, üretim duruşu. Ramak kala kaydının kalbi bu alandır; gerçekleşen sonuç sıfır olduğu için değerlendirme potansiyele göre yapılır.
  • Olayı önleyen faktörSonucu engelleyen şeyin ne olduğu: mevcut bir koruyucu, bir çalışanın müdahalesi ya da tamamen rastlantı. "Şans eseri" cevabı, tedbirin aciliyetini gösterir.
  • Etkilenebilecek kişilerOlaydan etkilenme ihtimali bulunan çalışan, alt işveren personeli, stajyer veya ziyaretçiler. Kişi sayısı, riskin önceliklendirilmesinde belirleyicidir.
  • Kök nedenOlayın neden gerçekleştiği: eksik koruyucu, bakımsız ekipman, yetersiz aydınlatma, hatalı istifleme, eksik talimat, iş yükü ve süre baskısı. Kişi adı değil, sistemdeki eksik yazılır.
  • Alınan acil tedbir ve düzeltici faaliyetOlay yerinde hemen yapılan iş ile kalıcı çözüm ayrı ayrı yazılır. Her düzeltici faaliyetin bir sorumlusu ve termin tarihi olmalıdır; sorumlusuz kayıt kapanmaz.
  • Risk değerlendirmesinin gözden geçirilmesiİlgili risk değerlendirmesinin gözden geçirilip geçirilmediği ve gerekiyorsa yenilenme tarihi. Ramak kala olay, yenilemeyi gerektiren hâllerdendir.
  • İnceleyen ve onaylayan imzalarİncelemeyi yapan kişi, birim amiri ve varsa iş güvenliği uzmanı ile işyeri hekiminin imzası. İSG kurulu bulunan işyerlerinde gündem ve karar numarası da yazılır.

Opsiyonel alanlar

  • Fotoğraf ve kroki ekiOrtam değiştirilmeden çekilmiş fotoğraflar ve basit bir yerleşim krokisi. Ramak kala olaylarda alan hızla toparlandığı için görsel kayıt kısa sürede imkânsızlaşır.
  • Önceki benzer kayıtlara atıfAynı bölümde veya aynı ekipmanla daha önce yaşanmış olayların kayıt numaraları. Tekrar eden olaylar, tekil olaylardan çok daha yüksek önceliklidir.
  • Potansiyel şiddet ve olasılık değerlendirmesiİşyerinde kullanılan risk matrisine göre puanlama. Önceliklendirmeyi sezgiye değil ortak bir ölçeğe bağlar.
  • Anonim bildirim kaydıBildirimi yapanın adının istenmediği bir kanal varsa bunun belirtilmesi. Adı yazılan bildirimlerin cezalandırıldığı işyerlerinde bildirim sayısı hızla sıfıra iner.
  • Çalışan temsilcisinin görüşüOlay ve önerilen tedbir hakkında çalışan temsilcisinin değerlendirmesi; görüş alma yükümlülüğünün somut karşılığıdır.
  • İSG kurulu gündem kaydıKurul bulunan işyerlerinde olayın görüşüldüğü toplantının tarihi ve karar numarası.
  • Bildirimi yapana geri bildirimOlayın sonucunda ne yapıldığının bildirime konu kişiye iletildiği tarih. Geri bildirim verilmeyen bir kanal, birkaç ay içinde kullanılmaz hâle gelir.
  • Etkinlik doğrulamasıAlınan tedbirin işe yarayıp yaramadığının belirli bir süre sonra kontrol edilmesi: kontrol tarihi, kontrolü yapan ve sonuç. Kapanmış görünen ama tekrar eden olayların çoğu bu adımın atlanmasından doğar.
  • Alt işveren, stajyer ve ziyaretçi kaynaklı olaylarOlay kendi çalışanınız dışındaki bir kişiden kaynaklandıysa veya onu etkilediyse, ilgili işverenle paylaşılıp paylaşılmadığı ve koordinasyonun nasıl sağlandığı.

Doldurma adımları

1
Önce alanı güvenli hâle getirin

Kayıt ikinci iştir. Devrilme, dökülme, açıkta kalan enerji ya da düşen malzeme varsa önce tehlike giderilir veya alan kapatılır. Aynı tehlike birkaç dakika içinde ikinci kez gerçekleşebilir ve bu kez sonuçsuz kalmayabilir.

2
Olayı aynı vardiyada kaydedin

Formu kısa tutun ve sahada doldurulabilir hâle getirin. Ramak kala kayıtlarının en büyük düşmanı uzunluktur: on beş alanlık bir form, vardiya sonunda doldurulmaz. Ayrıntılı inceleme sonradan yapılır, kayıt ise sıcağı sıcağına alınır.

3
Potansiyel sonucu değerlendirin

Gerçekleşen sonuç sıfır olduğu için değerlendirme "ne olabilirdi" sorusuna göre yapılır. Aynı olay yüz kez tekrarlansa kaç kezinde yaralanma doğardı ve bu yaralanma ne kadar ağır olurdu? Öncelik bu iki cevaptan çıkar, olayın gürültüsünden değil.

4
Kök nedeni arayın, kişiyi değil

"Dikkatsizlik" bir kök neden değildir; incelemeyi bitiren bir cümledir. Sorunun ardını sürün: neden orada duruyordu, neden koruyucu yoktu, neden o saatte tek başına çalışıyordu, talimat neden bilinmiyordu. Kişi adıyla kapanan raporlar, aynı olayın tekrarını engellemez.

5
Düzeltici faaliyeti sorumlu ve terminle yazın

"Uyarı yapıldı" ve "dikkat edilecek" ifadeleri kapanmış bir faaliyet değildir. Ne yapılacak, kim yapacak, ne zaman bitecek — üçü birden yazılmadığında kayıt sadece bir arşiv satırı olur.

6
Risk değerlendirmesini gözden geçirin

Ramak kala olay, ilgili risk değerlendirmesinin yenilenmesini gerektiren hâllerdendir. Olayın gösterdiği tehlike değerlendirmede yer alıyor muydu, alınan tedbirler yeterli miydi? Gerekliyse değerlendirmeyi güncelleyin ve tarihini kaydedin.

7
Bildirimi yapana geri bildirim verin

Bildirimin sonucunda ne yapıldığını, yapılamadıysa nedenini bildirin. Bu adım atlandığında çalışanlar birkaç ay içinde bildirimi bırakır ve elinizde yalnızca gerçekleşmiş kazalar kalır. Bildirimi yapanın cezalandırılmayacağı da açıkça duyurulmalıdır.

8
Etkinliği doğrulayın ve dosyalayın

Tedbir uygulandıktan bir süre sonra sahada kontrol edin: uygulandı mı, işe yaradı mı, yeni bir risk doğurdu mu? Formu, fotoğrafları, kurul kararını ve doğrulama notunu aynı dosyada saklayın. Bir kaza yaşandığında bu dosya, tedbir aldığınızı gösteren tek belgedir.

Sık yapılan hatalar

  • "Bir şey olmadı" deyip hiç kaydetmemekEn yaygın hata budur ve çoğu işyerinde ramak kala kaydı defterinin boş olmasının tek sebebidir. Oysa 6331 md. 14, yaralanma veya ölüme neden olmayan ancak zarara yol açan ya da zarar potansiyeli taşıyan olayların da incelenip raporlanmasını zorunlu kılar. Kaydın olmaması, olayın yaşanmadığı anlamına gelmez; yalnızca öğrenilmediği anlamına gelir.
  • Bildirimi yapanı sorgulamak veya cezalandırmakBildirimin ardından "sen neden oradaydın" sorgusu başlıyorsa sistem iki hafta içinde ölür. Ramak kala kaydı bir disiplin aracı değildir; amacı tehlikeyi görünür kılmaktır. Bildirimi teşvik edin, gerekiyorsa anonim kanal açın ve bildirimin sonucunu bildirin.
  • Kaydı toplayıp inceleme yapmamakKanun yalnızca kayıt tutmayı değil, gerekli incelemenin yapılmasını ve rapor düzenlenmesini ister. Doldurulup klasöre konan ama kök nedeni araştırılmayan formlar, yükümlülüğü karşılamadığı gibi riskin bilindiğini gösteren bir kayıt hâline gelir.
  • Önceliği gerçekleşen sonuca göre belirlemekRamak kala olayda gerçekleşen sonuç sıfırdır; bu nedenle değerlendirme potansiyele göre yapılır. Beş metreden düşen bir malzemenin kimseye çarpmaması, olayı önemsiz yapmaz. "Kimse yaralanmadı" ölçütüyle önceliklendirme yapılan yerde, en tehlikeli olaylar listenin en altında kalır.
  • Kök neden yerine kişi adı yazmak"Çalışanın dikkatsizliği" kök neden değil, incelemeyi bitiren bir cümledir. Eksik koruyucu, bakımsız ekipman, yetersiz talimat, kötü aydınlatma, dar geçiş yolu veya süre baskısı gibi sistemsel sebepler aranmadığında aynı olay farklı kişilerle tekrarlanır.
  • Düzeltici faaliyeti sorumlusuz ve terminsiz bırakmak"Gerekli uyarılar yapıldı", "dikkat edilecektir" gibi ifadeler ölçülebilir bir eylem içermez. Her tedbirin bir sorumlusu ve bitiş tarihi olmalı, süresi dolan maddeler takip edilmelidir. Kapanmayan maddelerin biriktiği bir kayıt sistemi, hiç kayıt tutmamaktan daha kötü bir tabloya işaret eder.
  • Risk değerlendirmesini güncellememekRamak kala olay, ilgili risk değerlendirmesinin yenilenmesini gerektiren hâllerdendir. Olay yaşandığı hâlde değerlendirmede aynı tehlikenin hiç yer almaması ya da eski tedbirlerin aynen kalması, incelemenin sonuca bağlanmadığını gösterir.
  • Ramak kalayı SGK'ya bildirmeye çalışmak veya bildirim sanmakRamak kala olayda kanuni anlamda bir iş kazası sonucu doğmadığı için Kuruma bildirim yükümlülüğü doğmaz; kayıt ve inceleme yükümlülüğü ise aynen işler. Buna karşılık formun doldurulmuş olmasını "bildirim yaptık" diye yorumlamak, gerçek bir yaralanma söz konusu olduğunda ağır bir hataya dönüşür.
  • Alt işveren, stajyer ve ziyaretçi olaylarını kapsam dışı saymakAynı sahada çalışan alt işveren personelinin veya bir ziyaretçinin karıştığı olaylar da işyerinde meydana gelmiştir ve incelenmesi gerekir. "Bizim personelimiz değil" yaklaşımı, koordinasyon yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz ve aynı tehlikeyi kendi çalışanlarınız için de açık bırakır.
  • Kayıt sayısını hedefle bastırmak"Bu yıl ramak kala sayısını yarıya indireceğiz" hedefi, olayları değil bildirimleri azaltır. Sağlıklı bir sistemde ramak kala kayıtlarının artması iyi haberdir: tehlike görünür hâle gelmiştir. İzlenmesi gereken gösterge kayıt sayısı değil, kapanan düzeltici faaliyet oranı ve tekrar eden olay sayısıdır.

Saha kayıtları kâğıt formda kalmasın

empuno'da olay kayıtları, eğitim ve zimmet belgeleri ile kaza dosyaları aynı yerde toplanır; bir inceleme geldiğinde hangi tedbirin ne zaman alındığını tek ekranda gösterirsiniz.

Kurumsal Evrak Modülünü İnceleyin →

Sık Sorulan Sorular

Ramak kala olay nedir?
6331 sayılı Kanunda ramak kala olay; işyerinde meydana gelen, çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu hâlde zarara uğratmayan olay olarak tanımlanır. Belirleyici ölçüt sonuç değil potansiyeldir. Yürüme yoluna devrilen bir istif, kopan bir sapan, boşta kalan bir elektrik ucu ya da az kalsın çarpılacak bir forklift manevrası, kimse zarar görmese bile ramak kala olaydır.
Ramak kala olay SGK'ya bildirilir mi?
Hayır. Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirim yükümlülüğü, 5510 md. 13 anlamında bir iş kazasının varlığına bağlıdır; ramak kala olayda sigortalıyı bedenen veya ruhen etkileyen bir sonuç doğmadığı için bildirim gerekmez. Buna karşılık kayıt tutma, inceleme yapma ve rapor düzenleme yükümlülüğü aynen işler. En küçük bir yaralanma ortaya çıkarsa olay artık ramak kala değildir: kolluğa derhâl, Kuruma en geç üç iş günü içinde bildirim yapılır.
Ramak kala kaydı tutmak zorunlu mu?
Evet. 6331 md. 14, işverenin yalnızca iş kazaları ve meslek hastalıklarını değil; yaralanma veya ölüme neden olmadığı hâlde işyeri ya da iş ekipmanının zarara uğramasına yol açan veya çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olan olayları da inceleyip raporlamasını zorunlu kılar. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi idari para cezasına bağlanmıştır; ayrıca bir kaza yaşandığında, önceki benzer olayların hiç kaydedilmemiş olması işverenin aleyhine değerlendirilebilir.
Ramak kala formu ile iş kazası formu arasındaki fark nedir?
İki belge farklı anları kaydeder. İş kazası tutanağı ve bildirim formu, sonuç doğmuş bir olay için düzenlenir; yaralanma bilgisi, ilk müdahale, sağlık kuruluşu kaydı ile kolluk ve SGK bildirim kayıtlarını içerir. Ramak kala formunda ise yaralanma bölümü yoktur; onun yerine "doğabilecek olası sonuç" ve "olayı önleyen faktör" alanları bulunur, çünkü değerlendirme gerçekleşen sonuca değil potansiyele göre yapılır. Ortak yanları kök neden analizi ve düzeltici faaliyet bölümleridir.
Ramak kala bildirimini kim yapar, anonim olabilir mi?
Bildirimi olayı gören veya yaşayan herkes yapabilir; çalışanların, koruma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber verme yükümlülüğü de vardır (6331 md. 19). İşyerinin anonim bildirim kanalı açması mümkündür ve bildirim sayısını artırdığı için tavsiye edilir. Belirleyici olan tek şey vardır: bildirim yapanın olumsuz bir sonuçla karşılaşmayacağının açıkça duyurulması ve buna uyulması.
Ramak kala olaydan sonra risk değerlendirmesi yenilenir mi?
Gözden geçirilmesi gerekir. İkincil mevzuat, işyerinde meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı veya ramak kala olayı, risk değerlendirmesinin yenilenmesini gerektiren hâller arasında sayar. Uygulamada doğru akış şudur: olayın gösterdiği tehlike değerlendirmede yer alıyor mu, öngörülen tedbirler uygulanmış mı ve yeterli mi? Sorulardan biri olumsuz cevaplanıyorsa değerlendirme güncellenir ve güncelleme tarihi forma işlenir.
Kayıtlar ne kadar saklanır ve denetimde ne işe yarar?
Formlar, inceleme raporları, fotoğraflar, düzeltici faaliyet takibi ve varsa iş sağlığı ve güvenliği kurulu kararları işyerinin iş sağlığı ve güvenliği dosyasında; çalışanı doğrudan ilgilendiren belgeler ise 4857 md. 75 uyarınca özlük dosyasında saklanır. Saklama süresini belirlerken olası uyuşmazlıklarda savunma hakkının kullanılabileceği zamanaşımı sürelerini gözetin. Denetimde ve kaza incelemesinde bu dosya, işverenin gerekli incelemeyi yaptığını ve tedbir aldığını gösteren en somut delildir.
Çok sayıda ramak kala kaydı işveren aleyhine delil olur mu?
Kayıt tutmanın kendisi aleyhe bir durum yaratmaz; aleyhe olan, riskin bilindiği hâlde tedbir alınmamasıdır. Kayıtları, kök neden analizini ve sorumlusu ile termini belirlenmiş düzeltici faaliyetleri birlikte yürüten bir işveren, aksine gerekli incelemeyi yaptığını ve önlem aldığını gösteren güçlü bir dosyaya sahip olur. Riskli olan tablo şudur: aynı tehlike için beş kayıt açılmış, hiçbirinde tedbir kapanmamış ve altıncısında kaza olmuştur. Bu nedenle izlenmesi gereken gösterge kayıt sayısı değil, kapanan faaliyet oranıdır.

Bu form örnektir; işyerinizin tehlike sınıfına ve iş sağlığı ve güvenliği organizasyonuna göre uyarlanmalıdır. Ramak kala kaydı, iş kazası bildirimi yerine geçmez: olay bir yaralanmayla sonuçlandıysa artık iş kazasıdır ve kolluğa derhâl, Sosyal Güvenlik Kurumuna en geç üç iş günü içinde bildirim zinciri işler. Tereddüt hâlinde olayı iş kazası kabul edip bildirim yapın.

Bu sayfadaki şablonlar genel bilgilendirme amaçlı örnek belgelerdir; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her işyerinin koşulları farklıdır: formları kullanmadan önce şirketinize uyarlayın, güncel mevzuatı kontrol edin ve tereddüt ettiğiniz konularda bir iş hukuku uzmanına danışın. Şablonların kullanımından doğabilecek sonuçlardan empuno sorumlu tutulamaz.