Doğum İzni Talep Formu: Hangi Bilgiler Olmalı, Süreç Nasıl İşler?

Ne işe yarar?

Birinci işlevi zamanlamayı netleştirmektir. Analık izni doğum öncesi ve doğum sonrası olmak üzere iki parçadan oluşur; hekim onayıyla doğuma kısa bir süre kalana kadar çalışmaya devam edilebilir ve çalışılan süreler doğum sonrası izne eklenir. Hangi haftanın nereye yazıldığı, formun çekirdeğidir.

İkinci işlevi ödenek sürecini başlatmaktır. İzin süresince ücret işveren tarafından değil, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından analık ödeneği olarak karşılanır. Ödenek, hekim raporunun ve çalışılmadığına dair bildirimin sisteme girmesiyle yürür; form bu zincirin ilk halkasıdır.

Üçüncü işlevi devam kararlarını kayda geçirmektir. Analık izninin bitiminde talep hâlinde altı aya kadar ücretsiz izin kullanılabilir ve çocuk bir yaşına gelene kadar süt izni hakkı doğar. Bu tercihlerin izin başında sorulup yazılması, dönüş tarihinin sonradan tartışılmasını önler.

Doğum izni talep metni örneği

Köşeli parantezleri kendi verilerinizle doldurun. Süreler hekim raporuna göre kesinleşir; çoğul gebelik veya erken doğum hâlinde dağılım güncellenir.

[Şirket Ticaret Unvanı] İnsan Kaynakları Departmanına

DOĞUM İZNİ TALEBİ

Ad Soyad: [.....] / Sicil: [XKMT-001] / Görev: [.....]
Beklenen doğum tarihi (hekim raporuna göre): [gg.aa.yyyy]
Doğum öncesi izin başlangıcı: [gg.aa.yyyy]
Çoğul gebelik: [ ] Evet ([.....] hafta ek)  [ ] Hayır
Hekim onayıyla çalışmaya devam: [ ] Evet ([gg.aa.yyyy] tarihine kadar)  [ ] Hayır
Hekim raporu: [kuruluş] / [tarih] / [rapor no]

Analık iznimin bitiminde:
[ ] Altı aya kadar ücretsiz izin talep ediyorum ([.....] ay).
[ ] Ücretsiz izin talep etmiyorum; [gg.aa.yyyy] tarihinde işbaşı yapacağım.
Süt iznimi [sabah / öğle / akşam] diliminde kullanmak istiyorum.

İzin süresince iletişim: [telefon] / [e-posta]
Yerime bakacak kişi: [.....]

Tarih: [gg.aa.yyyy]   İmza:
İşveren onayı: [.....]   Tarih: [gg.aa.yyyy]   İmza / Kaşe:

Hukuki dayanak

• 4857 sayılı İş Kanunu md. 74 — Analık izniKadın işçi doğumdan önce sekiz, doğumdan sonra on altı hafta olmak üzere toplam yirmi dört hafta çalıştırılmaz. Çoğul gebelikte doğum öncesi süreye iki hafta eklenir. Hekim onayıyla sağlık durumu elverişliyse işçi doğuma iki hafta kalana kadar çalışabilir; bu durumda çalıştığı süreler doğum sonrası izne eklenir.
• 4857 sayılı İş Kanunu md. 74 — Ücretsiz izin ve süt izniAnalık izninin bitiminde talep hâlinde altı aya kadar ücretsiz izin verilir. Çocuk bir yaşına gelene kadar kadın işçiye günde bir buçuk saat süt izni verilir ve bu süreler günlük çalışma süresinden sayılır.
• 5510 sayılı Kanun — Analık ödeneğiİzin süresince gelir kaybı, Kurum tarafından ödenen analık geçici iş göremezlik ödeneğiyle karşılanır. Ödenek, hekim raporuna ve işverenin çalışılmadığına dair bildirimine dayanır. İş Kanunu bu süre için işverene ayrıca ücret ödeme yükümlülüğü yüklemez; sözleşme / TİS hükümleri ve TBK md. 409 saklıdır.
• 4857 sayılı İş Kanunu md. 75 — Özlük dosyasıTalep formu, hekim raporu ve izin onay kayıtları çalışanın özlük dosyasında saklanır. Doğum izni kayıtları, ödenek uyuşmazlıklarında ve dönüş tarihinde yapılacak işbaşı bildiriminde dayanak belgedir.
• 4857 sayılı İş Kanunu Ek md. 2 — Babalık izniEşin doğum yapması hâlinde babaya verilen mazeret izni, analık izninden ayrı bir kurumdur. İki izin karıştırılmamalı; baba için ayrı bir mazeret izni kaydı tutulur.
• 6698 sayılı KVKK — ÖlçülülükHekim raporu ve doğuma ilişkin belgeler sağlık verisi niteliğindedir. Formda yalnızca izin hesabı için gerekli bilgi istenir; raporun ayrıntısı değil, izne esas sonucu kayda geçirilir.

Zorunlu alanlar

• Çalışanın kimlik ve sicil bilgisiAd soyad, T.C. kimlik numarası ve sicil numarası. Ödenek süreci SGK kaydıyla yürüdüğü için kimlik bilgisi ile sigorta kaydının birebir eşleşmesi gerekir.
• Beklenen doğum tarihiHekim raporundaki tahmini doğum tarihi. Doğum öncesi iznin başlangıcı bu tarihten geriye doğru hesaplanır; erken veya geç doğumda fiili tarihe göre güncellenir.
• Doğum öncesi izin başlangıcıKural olarak beklenen doğumdan sekiz hafta öncesi. Hekim onayıyla çalışmaya devam edilecekse fiili başlangıç tarihi ve onaylayan hekimin bilgisi yazılır.
• Doğum sonrası izin bitişiDoğum öncesi çalışılan süreler sonraya eklendiği için bitiş tarihi başlangıçta tahmini yazılır, doğum gerçekleştiğinde kesinleştirilir. Formda "doğum sonrası revize edilecektir" kaydı bulunur.
• Hekim raporu referansıRaporu düzenleyen sağlık kuruluşu, rapor tarihi ve numarası. Raporun kendisi özlük dosyasına eklenir; formda referansı yeterlidir.
• Çoğul gebelik bilgisiÇoğul gebelikte doğum öncesi süreye iki hafta eklendiği için bu bilgi izin hesabını doğrudan değiştirir; raporda belirtilir.
• Talep tarihi ve imzaTalebin işverene ulaştığı tarih, ödenek ve izin hesabının başlangıç kaydıdır. Çalışan imzası ile birlikte alınır.
• İşveren onayıTalebin alındığını ve izin planının kayda geçirildiğini gösteren yönetici ve İK imzası. Onay, iznin verilmesi değil, planın kayda geçirilmesidir; süre kanundan doğar.

Opsiyonel alanlar

• Ücretsiz izin tercihiAnalık izni bitiminde altı aya kadar ücretsiz izin kullanılıp kullanılmayacağı ve süresi. Talep hâlinde verilmesi zorunlu olduğundan bu tercihin yazılı olması iki tarafı da korur.
• Süt izni kullanım biçimiGünde bir buçuk saatlik süt izninin günün hangi diliminde kullanılacağı. Vardiyalı düzende bu bilgi çizelgeye işlenir.
• Yarım çalışma tercihiAnalık izni bitiminde kısmi süreli çalışma veya yarım çalışma ödeneği gündeme gelebileceğinden, çalışanın bu yönde talebi varsa formda işaretlenir ve ayrı süreç başlatılır.
• İletişim bilgisiİzin süresince ulaşılabilecek telefon ve e-posta. Ödenek ve dönüş planlaması bildirimleri için kullanılır.
• Yerine bakacak kişiİzin süresince işlerin kime devredileceği. Uzun süreli izinlerde devir planı ayrıca yazılır.

Doldurma adımları

Sık yapılan hatalar

• Talebı sözlü alıp kayda geçirmemekSözlü bildirilen doğum izni, ödenek sürecinde ve dönüş tarihinde ispat sorunu doğurur. Talep her zaman yazılı alınır ve özlük dosyasında saklanır.
• Hekim raporu olmadan izin başlatmakRapor, hem izin hesabının hem ödeneğin dayanağıdır. Raporsuz başlatılan izin, sonradan raporla uyuşmadığında puantaj ve bildirim düzeltmesi gerektirir.
• Çoğul gebelik ekini atlamakÇoğul gebelikte doğum öncesi süreye eklenen iki hafta unutulursa izin eksik kullandırılır. Gebelik bilgisi formda ayrı bir alan olarak sorulur.
• Doğum öncesi çalışmayı kayda geçirmemekHekim onayıyla çalışmaya devam eden çalışanın bu süreleri sonraya eklenir. Yazılmayan çalışma, doğum sonrası bitişin yanlış hesaplanmasına yol açar.
• Erken veya geç doğumda formu güncellememekFiili doğum, tahmini tarihi tutturmaz. Revize edilmeyen bitiş tarihi, erken dönüş veya geç dönüş tartışması doğurur; revizyon şerhle ve imzayla yapılır.
• Ücretsiz izin tercihini sormamakAnalık bitiminde altı aya kadar ücretsiz izin talep hâlinde zorunludur. İzin başında sorulmayan tercih, dönüş haftasında acil karar baskısı yaratır.
• Babalık izniyle karıştırmakAnalık izni anneye, mazeret izni kapsamında babalık izni babaya aittir; süreleri, dayanakları ve kayıtları ayrıdır. Babanın talebi analık izni formuna değil, mazeret izni kaydına yazılır.
• Puantaj ve bildirimi geciktirmekİzin günleri puantajda analık koduyla işlenmez ve çalışılmadığına dair bildirim girilmezse ödenek beklemede kalır. Gecikmenin bedelini çalışan öder, şikâyet işverene döner.