Ücret Hesap Pusulası Örneği: Pusulada Hangi Satırlar Olmalı?

Ne işe yarar?

Birinci işlevi şeffaflıktır. Çalışan, ücretinin nasıl oluştuğunu ve neden o tutarda ödendiğini pusuladan okur. Eklemeler ile kesintilerin ayrı satırlarda görünmesi, "fazla mesaim ödenmedi" veya "haberim olmadan kesinti yapıldı" iddialarının daha doğmadan kapanmasını sağlar.

İkinci işlevi ispattır. Ücretin ve ek kalemlerin ödendiğini ispat yükü, ödemeyi ileri süren işverendedir (Türk Medeni Kanunu md. 6) ve pusula, ödemenin içeriğini gösteren birincil belgedir. Pusulada görünmeyen bir kalem, ödenmemiş sayılma riski taşır; banka havalesi toplam tutarı gösterir ama içeriği göstermez.

Üçüncü işlevi kayıt düzenidir. Puantajdaki saatler, onaylı fazla çalışma, avans mahsubu ve icra kesintileri pusulada buluşur. Üç kaynağın aynı ayı anlatması, bordronun denetime ve uyuşmazlığa hazır olması demektir.

Ücret hesap pusulası örneği

Köşeli parantezleri kendi verilerinizle doldurun. Tutarlar örnektir; oran ve tutarları bordro motorunuzun güncel parametrelerinden alın.

[Şirket Ticaret Unvanı]        SGK İşyeri Sicil No: [.....]
ÜCRET HESAP PUSULASI
Çalışan: [Ad Soyad] / Sicil: [XKMT-001]
Dönem: [Eylül 2026]      Ödeme günü: [gg.aa.yyyy]
Çalışılan gün: [30]      SGK prim gün sayısı: [30]

EKLEMELER
Asıl ücret (brüt) .................... [60.000,00] TL
Fazla çalışma (3,5 saat x 400,00) .... [1.400,00] TL
Hafta tatili çalışması ............... [0,00] TL
Yol yardımı .......................... [.....] TL
BRÜT TOPLAM .......................... [.....] TL

KESİNTİLER
SGK işçi payı ....................... [.....] TL
İşsizlik sigortası işçi payı ........ [.....] TL
Gelir vergisi ....................... [.....] TL
Damga vergisi ....................... [.....] TL
Avans mahsubu (kalan: [.....]) ...... [.....] TL
İcra kesintisi ([dosya no]) ......... [.....] TL
KESİNTİ TOPLAMI ..................... [.....] TL

NET ÖDENEN ........................... [.....] TL
Kümülatif vergi matrahı ............. [.....] TL

ONAY
Hazırlayan: [.....]   Tarih: [gg.aa.yyyy]   İmza / Kaşe:
Tebliğ: [ ] Elden imza karşılığı  [ ] Elektronik erişim ([tarih])

Hukuki dayanak

• 4857 sayılı İş Kanunu md. 37 — Ücret hesap pusulasıİşveren işyerinde veya bankaya yaptığı ödemelerde işçiye ücret hesabını gösterir imzalı veya işyerinin özel işaretini taşıyan bir pusula vermek zorundadır. Bu pusulada ödemenin günü ve ilişkin olduğu dönem ile fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatil ücretleri gibi asıl ücrete yapılan her çeşit eklemeler tutarının ve vergi, sigorta primi, avans mahsubu, nafaka ve icra gibi her çeşit kesintilerin ayrı ayrı gösterilmesi gerekir.
• 4857 sayılı İş Kanunu md. 41 — Fazla çalışma karşılığıHaftalık kırkbeş saati aşan çalışmalar fazla çalışmadır ve zamlı ödenir; pusulada ayrı satır olarak gösterilir. Fazla çalışma satırının puantajdaki saat ve yazılı onayla üçlü sacayağı kurması gerekir.
• 4857 sayılı İş Kanunu md. 32 — Ücretin ödenmesi ve zamanaşımıÜcret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır. Pusulaların en az bu süre boyunca saklanması, geçmişe dönük alacak iddialarında savunmanın temelidir.
• 5510 sayılı Kanun md. 86 — Kayıtların saklanmasıİşyeri defter, kayıt ve belgeleri ilgili olduğu yılı takip eden yıl başından başlamak üzere on yıl saklanır ve istenildiğinde onbeş gün içinde ibraz edilir. Bordro ve pusulalar bu kapsamdadır.
• 6098 sayılı TBK md. 407 — Avans mahsubu ve takasAvans mahsubu bordroda ayrı kalem olarak gösterilir ve mahsup için işçinin yazılı muvafakati aranır. Bordroda satırı olmadan yapılan kesinti, eksik ödeme iddiasına dönüşür.
• 6698 sayılı KVKK — ÖlçülülükPusula kişisel veri niteliğindedir: yalnızca ücret hesabı için gerekli kalemler yer alır, erişim yetkili kişilerle sınırlanır ve saklama süresi gözetilir.

Zorunlu alanlar

• İşyeri bilgisiTicaret unvanı ve SGK işyeri sicil numarası. Birden çok dosyası olan şirketlerde bildirimin doğru dosyaya işlenmesi bu alana bağlıdır.
• Çalışan kimlik ve sicil bilgisiAd soyad ve sicil numarası. Aynı adlı çalışanlarda sicil numarası olmadan yapılan eşleştirme yanlış kişiye ödeme riski doğurur.
• Ücret dönemi ve ödeme günüPusulanın ilişkin olduğu ay ve ödemenin yapıldığı gün. Dönem ile ödeme günü farklı aylardaysa ikisi de açıkça yazılır.
• Çalışılan gün ve prim gün sayısıAy içinde çalışılan gün ile bildirilecek prim gün sayısı. Eksik gün varsa sayısı ve nedeni pusulada görünür.
• Asıl ücret (brüt)Sözleşmedeki aylık brüt ücret. Tüm ekleme ve kesintilerin hesabı bu tutardan başlar.
• Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma satırlarıSaat ve tutarıyla ayrı satırlar. Puantajdaki saat ve yazılı onayla birebir eşleşmelidir.
• Hafta tatili ve genel tatil ücretleriBu günlerdeki çalışmalar ayrı satırda gösterilir; oranları ve prim gününe etkileri farklıdır.
• Prim, ikramiye ve yardımlarPerformans primi, ikramiye, yol ve yemek yardımları ayrı kalemler olarak yazılır. Düzenli yardımlar giydirilmiş ücret hesabına da girer.
• SGK ve işsizlik kesintileriSGK işçi payı ile işsizlik sigortası işçi payı ayrı satırlarda gösterilir. Oranlar bordro motorunun güncel parametrelerinden alınır.
• Gelir vergisi ve damga vergisiKümülatif matraha göre hesaplanan gelir vergisi ile binde üzerinden damga vergisi ayrı satırlarda yer alır.
• Avans mahsubu satırıMahsup edilen avans tutarı ve kalan bakiye. Ücret kesme cezası satırıyla karıştırılmaz; dayanağı yazılı muvafakattir.
• Nafaka ve icra kesintileriHangi dosyaya hangi tutarın kesildiği, dosya numarasıyla birlikte yazılır. Nafaka önceliğiyle gösterilir.
• Brüt toplam, kesinti toplamı ve net ödenenPusulanın alt toplamları. Net tutar, banka havalesindeki tutarla birebir tutmalıdır.
• İmza veya işyeri işaretiIslak imza ya da işyerinin özel işareti; elektronik tebliğde erişim kaydı. İmzasız ve işaretsiz çıktı tek taraflı belge sayılır.

Opsiyonel alanlar

• Kümülatif vergi matrahıYıl başından itibaren biriken matrah. Gelir vergisi diliminin nerede olunduğunu gösterir ve netin aydan aya neden değiştiğini açıklar.
• Saat ücreti bilgisiAylık brüt tutarın 225'e bölünmesiyle bulunan saat ücreti. Fazla mesai satırlarının nasıl hesaplandığını denetlenebilir kılar.
• İzin bakiyesi bilgisiKalan yıllık izin günü. Ücret belgesiyle izin takibini aynı sayfada buluşturur; bakiye anlaşmazlıklarını azaltır.
• Açıklama alanıO aya özgü notlar: geriye dönük düzeltme, fark ödemesi, tek seferlik prim. Sessiz satır yerine gerekçeli satır yazılır.
• Elektronik erişim kaydıPusulanın portal veya e-postayla ne zaman erişime açıldığı. "Sistemde vardı" savunmasının kaydıdır.

Doldurma adımları

Sık yapılan hatalar

• Tek satırda net tutar yazmakMadde, eklemelerin ve kesintilerin ayrı ayrı gösterilmesini ister. Tek satırlık pusula, yükümlülüğü karşılamadığı gibi uyuşmazlıkta da hiçbir kalemi ispatlamaz.
• Fazla mesaiyi pusulada göstermemekPuantajda kayıtlı saatlerin pusulada karşılığı yoksa bu saatlerin ücreti ödenmemiş sayılma riski taşır. Her fazla çalışma satırının saat, onay ve tutar üçlüsü tam olmalıdır.
• Avansı kesinti cezasıyla karıştırmakAvans mahsubu, işçinin talebine dayanan bir mahsuptur; disiplin yaptırımı değildir. Bordroda ayrı satırda ve muvafakat dayanağıyla gösterilir; "ücret kesme cezası" satırına yazılamaz.
• Havale dekontunu pusula sanmakDekont toplam tutarı gösterir, içeriği göstermez. "Paranın içinde fazla mesai var mıydı" sorusu dekontla cevaplanamaz; cevabı pusuladaki ayrı satır verir.
• Geçen ayın oranıyla hesaplamakVergi dilimi kümülatif matrahla, SGK oranları güncel parametreyle hesaplanır. Sabit şablonla aylarca hesaplanan pusulalar küçük ama sistematik sapmalar üretir.
• "Diğer" satırına sığınmakAdı konmamış her lira denetimde sorulur. Toplama satırlar yerine dayanağıyla birlikte ayrı satır açın; açıklayamadığınız satırı pusulaya yazmayın.
• Tebliği kayda geçirmemekPusula hazırlanmış ama çalışana ulaştırılmamışsa yükümlülük eksik kalır. Elden imzada imza listesi, elektronikte erişim kaydı saklanır.
• Düzeltmeyi sessizce yapmakHatalı pusula düzeltilirken eski değer, yeni değer ve gerekçe kayda geçirilir; düzeltme izleyen pusulada ayrı satırla görünür. Sessiz düzeltme, güveni ve izlenebilirliği zedeler.