Mazeret İzni Talep Formu Örneği: Kanuni Süreler ve Belge Düzeni
Mazeret izni, çalışanın evlenmesi, evlat edinmesi, yakınının ölümü veya eşinin doğum yapması gibi belirli yaşam olaylarında kullandığı ücretli izindir; dayanağı 4857 sayılı İş Kanunu'nun Ek 2. maddesidir. Bu izinler yıllık izinden düşülmez, ücreti tam ödenir ve koşulları oluştuğunda verilmesi zorunludur — "yoğunluk var, sonra kullan" denemez. Uygulamada iki yerde takılır: sürelerin güncel hâlinin bilinmemesi (babalık izni 7578 sayılı Kanun ile 5 günden 10 güne çıkarılmıştır) ve mazeretin belgesiz bırakılması. Bu form, talebi ve dayanağı tek belgede toplar: hangi yaşam olayı, kaç gün, hangi belgeyle. Aşağıda formun zorunlu alanları, güncel süre tablosu, örnek talep metni ve en sık yapılan hatalar var.
Bu belge empuno İK Şablonları koleksiyonunun parçasıdır: 74 ücretsiz şablon, Word ve PDF olarak indirilebilir, mevzuat değiştikçe empuno tarafından güncellenir.
Şablonu Word (.docx) olarak indirip kendi şirket bilgilerinizle düzenleyebilir, PDF olarak indirip doğrudan yazdırabilirsiniz. İki dosyanın metni aynıdır; ikisi de ücretsizdir ve indirmek için kayıt gerekmez.
Ne işe yarar?
Birinci işlevi kanuni hakkı kullanılabilir kılmaktır. Mazeret izni, koşulları oluştuğunda talep üzerine verilmesi gereken bir izindir; çalışanın talebini yazılı hâle getiren form, hakkın kullanıldığının da belgesidir. Sözlü taleple kullanılan izinlerde sonradan "talep edilmedi" veya "devamsızdı" tartışması açılır.
İkinci işlevi süreyi ve belgeyi eşleştirmektir. Her mazeret türünün günü ve dayanak belgesi farklıdır: evlilik cüzdanı, vefat belgesi, doğum raporu. Form, türü gün sayısıyla ve istenen belgeyle yan yana koyar; eksik belgeli talep ile belgesiz devamsızlık birbirine karışmaz.
Üçüncü işlevi bordro ve puantaj kaydını doğru kurmaktır. Mazeret izni ücretlidir ve çalışılmış gibi sayılır: prim günü etkilenmez, yıllık izin bakiyesinden düşülmez. Formdaki tür işareti, puantajda doğru kodun ve bordroda tam ücretin karşılığıdır.
Mazeret izni talep dilekçesi örnek metni
Köşeli parantezleri kendi verilerinizle doldurun. Türünüze uymayan satırları silin; gün sayısını kanuni sürenin üzerinde yazmayın, altında da bırakmayın.
[Şirket Ticaret Unvanı] İnsan Kaynakları Departmanına Konu: Mazeret izni talebim hakkında (İş Kanunu Ek Madde 2). [Departman] biriminde [görev/unvan] olarak çalışmaktayım. [evlenmem / çocuğumu evlat edinmem / eşimin doğum yapması / annemin-babamın-eşimin-kardeşimin-çocuğumun vefatı] nedeniyle, [gg.aa.yyyy] – [gg.aa.yyyy] tarihleri arasında toplam [.....] iş günü mazeret izni kullanmak istiyorum. Dayanak belgem [evlilik cüzdanı örneği / vefat belgesi / doğum raporu / yerleştirme belgesi / sağlık kurulu raporu] ektedir. [Belge henüz elimde değilse: belgeyi en geç [gg.aa.yyyy] tarihine kadar ibraz edeceğimi taahhüt ediyorum.] Mazeret iznimin yıllık izin bakiyemden düşülmeyeceğini ve ücretimin tam ödeneceğini biliyorum. Talebimin değerlendirilmesini arz ederim. Tarih: [gg.aa.yyyy] Ad Soyad / Sicil No: [.....] İmza: — — — İŞVEREN BÖLÜMÜ — — — Talep [ UYGUN GÖRÜLMÜŞTÜR / EKSİK BELGEYLE SÜRELİ KABUL EDİLMİŞTİR ]. Onaylanan izin: [gg.aa.yyyy] – [gg.aa.yyyy] · Toplam [.....] iş günü · Puantaj kodu: [.....] Belge ibraz tarihi (eksikse): [gg.aa.yyyy] Onay Tarihi: [gg.aa.yyyy] [Şirket Ticaret Unvanı] adına Ad Soyad / Unvan: [.....] İmza / Kaşe:
Engelli çocuğun tedavisi için bölümler hâlinde kullanım
Engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisinde izin yılda 10 güne kadar, toplu veya bölümler hâlinde kullanılabilir ve ebeveynlerden yalnızca biri yararlanır. Her kullanımda tedavi randevusunu gösteren belge eklenir, kalan bakiye formda izlenir. Diğer ebeveynin aynı yıl bu izni kullanmadığına dair beyan alınır; iki ebeveyn aynı işyerinde çalışıyorsa kayıtlar çapraz kontrol edilir. Yıl sonunda kullanılmayan bakiye sonraki yıla devretmez.
Hukuki dayanak
- 4857 sayılı İş Kanunu Ek Madde 2 — Mazeret izinleriİşçiye; evlenmesi veya evlat edinmesi ya da ana veya babasının, eşinin, kardeşinin, çocuğunun ölümü hâlinde üç gün, eşinin doğum yapması hâlinde on gün ücretli izin verilir. En az yüzde yetmiş engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisinde, ebeveynlerden yalnızca birinin kullanması koşuluyla bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde on güne kadar ücretli izin verilir. Bu izinler yıllık izinden düşülmez.
- 7578 sayılı Kanun — Babalık izni ve koruyucu aile (yürürlük 01.05.2026)Eşin doğum yapması hâlindeki ücretli izin 5 günden 10 güne çıkarılmıştır. Aynı düzenleme, koruyucu aile olan çalışanlara çocuğun yanlarına yerleştirildiği tarihten itibaren 10 gün ücretsiz izin hakkı getirmiştir. Eski 5 günlük süreye göre hazırlanmış form ve yönetmelikler güncellenmelidir.
- 4857 sayılı İş Kanunu md. 55 — Çalışılmış gibi sayılan hâllerEk Madde 2 kapsamındaki mazeret izinleri, yıllık izne hak kazanmada çalışılmış gibi sayılan sürelerdendir. Mazeret izni kullanan çalışanın yıllık izin hakediş tarihi ötelenmez; bu yönüyle ücretsiz izin ve uzun devamsızlık sürelerinden ayrılır.
- 4857 sayılı İş Kanunu md. 25/II-g — Devamsızlık ayrımıİzin almaksızın veya haklı sebebe dayanmaksızın işe gelmeme, belirli eşikler aşıldığında işverene haklı fesih hakkı verir. Mazeret izni talebi ve dayanak belgesi, bu eşiğin hesabında o günlerin devamsızlık sayılmasını engelleyen belgedir; belgesiz günler ise fesih hesabına girer.
- 4857 sayılı İş Kanunu md. 75 — Özlük dosyasıİşveren çalıştırdığı her işçi için özlük dosyası düzenler ve iş ilişkisi nedeniyle düzenlediği belgeleri bu dosyada saklar. Mazeret izni talebi, dayanak belgenin örneği ve işveren onayı bu dosyanın parçasıdır; denetimde ve uyuşmazlıkta ilk istenen belgelerdendir.
Zorunlu alanlar
- İşveren ve çalışan bilgileriTicaret unvanı; çalışanın ad soyadı, T.C. kimlik numarası, sicil numarası, departman ve unvanı. Puantaj ve bordro kaydıyla eşleşebilmesi için sicil bilgisi mutlaka yazılır.
- Mazeret türüEvlenme, evlat edinme, yakın ölümü (yakınlık derecesiyle), eşin doğumu, koruyucu aile yerleştirme veya engelli çocuğun tedavisi. Tür, gün sayısını ve istenecek belgeyi belirler; tek formda birden çok tür işaretlenmez.
- Talep edilen gün sayısı ve tarih aralığıHangi tarihler arasında, toplam kaç gün izin istendiği. Mazeret izni iş günü üzerinden sayılır; aralığa giren hafta tatili günleri izin gününden sayılmaz.
- Olay tarihi ve dayanak belgeYaşam olayının tarihi (evlilik, vefat, doğum, yerleştirme, tedavi randevusu) ve eklenecek belgenin adı. Belge taleple birlikte verilemiyorsa ibraz tarihi yazılır; belgesiz talep askıda bırakılmaz, süre verilir.
- Yakınlık ve koşul beyanıÖlüm hâlinde ölenin yakınlık derecesi; engelli çocuk tedavisinde engel oranı veya süreğen hastalık bilgisi ile izni diğer ebeveynin kullanmadığına dair beyan. Koşulu taşımayan talep mazeret izni değil, başka bir izin türü olarak değerlendirilir.
- Yıllık izinden düşülmeyeceği bilgisiMazeret izninin yıllık izin bakiyesinden düşülmeyeceğinin ve ücretinin tam ödeneceğinin formda yazılı olması. Bu satır, bakiyeden yanlış düşümü ve eksik ücret ödemesini baştan engeller.
- Çalışanın imzası ve tarihTalebin çalışanın kendi beyanıyla yapıldığını gösterir. İmzasız talep, sonradan "bilgim dışında yazıldı" itirazına açıktır.
- İşveren onayı (tarihli imza)Talebin kabul edildiği gün ve onaylayan yöneticinin imzası. Koşulları oluşan mazeret izni reddedilemez; onay, iznin kullanıldığının ve puantaja işleneceğinin kaydıdır.
Opsiyonel alanlar
- Belge ibraz taahhüdüDayanak belgenin (evlilik cüzdanı örneği, vefat belgesi, doğum raporu, hastane yazısı) hangi tarihe kadar ibraz edileceğinin taahhüdü. Belge gelmediğinde iznin akıbetinin ne olacağı ayrıca yazılır.
- Koruyucu aile yerleştirme belgesiKoruyucu aile hâlinde çocuğun yanına yerleştirildiğini gösteren belge ve 10 günlük ücretsiz iznin başlangıç tarihi. Bu izin ücretli mazeret izinlerinden ayrıdır; bordroda ücretsiz izin olarak işlenir.
- Engelli çocuk tedavi planıTedavinin gerektirdiği günlerin toplu mu bölümler hâlinde mi kullanılacağı ve sağlık kurulu raporuna atıf. Yılda 10 güne kadar olan hakkın takibi için kullanılır.
- Yerine bakacak kişiKısa süreli izinlerde işlerin kime devredildiği. Üç günlük izinlerde devir listesi kısa tutulur; amaç dönüşte kaldığı yerden devam etmektir.
- Puantaj koduİzin günlerinin puantajda hangi kodla gösterileceği. Mazeret izni kodu, devamsızlık ve ücretsiz izin kodlarından ayrıdır; kod karışırsa prim günü ve ücret hesabı bozulur.
- Toplu kullanım notuEngelli çocuk tedavisi izninin bölümler hâlinde kullanılması hâlinde kalan bakiye. Yıllık takip, bakiyenin yıl sonunda sıfırlanacağını gösterir.
Doldurma adımları
Evlenme ve evlat edinmede 3 gün, ana-baba-eş-kardeş-çocuk ölümünde 3 gün, eşin doğumunda 10 gün, engelli çocuk tedavisinde yılda 10 güne kadar, koruyucu ailede 10 gün ücretsiz izin. Eski ezberle 5 gün babalık izni uygulamayın; 7578 ile süre 10 gündür.
Çalışan hangi yaşam olayı için, hangi tarihler arasında izin istediğini forma yazar ve imzalar. Sözlü taleple kullandırılan mazeret izni, sonradan devamsızlık olarak gösterilmeye açıktır.
Mazeretin belgelenmesini istemek işverenin hakkıdır. Belge hemen ibraz edilemiyorsa makul bir süre verin; belge gelmediğinde iznin hangi statüye dönüşeceğini önceden yazın.
Yakınlık derecesi, engel oranı, diğer ebeveynin kullanmama koşulu gibi türüne özgü şartları doğrulayın. Koşul tamam ise onaylayın; koşulları oluşan mazeret iznini erteleme veya reddetme yetkisi yoktur.
Mazeret izni günleri puantajda kendi koduyla gösterilir; ücret tam ödenir, prim günü etkilenmez, yıllık izin bakiyesinden düşülmez. Koruyucu aile izni bunun istisnasıdır: ücretsizdir ve eksik gün bildirilir.
Talep formu, dayanak belgenin örneği ve onay tek dosyada saklanır. Mazeret izni kayıtları, devamsızlık iddialarına ve yıllık izin bakiye tartışmalarına karşı ilk savunma belgesidir.
Sık yapılan hatalar
- Babalık iznini hâlâ 5 gün uygulamak7578 sayılı Kanun ile eşin doğumu hâlindeki izin 10 güne çıkarılmıştır. Eski 5 günlük süreye göre hazırlanmış formlar, yönetmelikler ve puantaj şablonları güncellenmelidir; 6. günden itibaren devamsız yazılan baba, fiilen kanuni iznini kullanmaktadır.
- Mazeret iznini yıllık izinden düşmekMazeret izinleri yıllık izinden düşülmez. Bakiyeden düşülen her mazeret günü, çalışanın kanuni izninden eksiltme demektir ve fesihte ödenecek izin ücreti hesabını da bozar.
- Koşulu oluşan izni ertelemek veya reddetmekMazeret izni, yıllık izin gibi zamanlaması işverence belirlenen bir izin değildir; koşul oluştuğunda verilmesi zorunludur. Reddedilen mazeret izni, çalışanın o gün işe gelememesini haklı sebebe dönüştürür ve devamsızlık hesabını işveren aleyhine bozar.
- Belge istemeyi tamamen bırakmakMazeretin belgelenmesini istemek haktır ve suistimali önler. Belge istenmeyen işyerlerinde her devamsızlık sonradan mazeret olarak ileri sürülür; ispat yükü işverende kaldığı için belge disiplini tek korunma yoludur.
- Belge gelmedi diye izni devamsızlığa çevirmek (usulsüz)Belgenin ibrazı için makul süre verilmeden, tek taraflı ve habersiz biçimde mazeret iznini devamsızlık olarak yeniden kodlamak, kayıt bütünlüğünü bozar. Belge gelmezse durum çalışana yazılı bildirilir, savunması alınır ve ondan sonra işlem yapılır.
- Koruyucu aile iznini ücretli sanmakKoruyucu aile izni 10 gün ücretsiz izindir; ücretli mazeret izinleriyle aynı bordro işlemine tabi değildir. Ücretli işlenirse fazla ödeme, ücretsiz işlenip eksik gün bildirilmezse bildirim hatası doğar.
- Engelli çocuk iznini iki ebeveyne birden kullandırmakHak, ebeveynlerden yalnızca birinindir. İki ebeveynin aynı işyerinde çalıştığı hâllerde kayıtlar çapraz kontrol edilmezse aynı çocuk için çift izin kullanılır ve denetimde iade riski doğar.
Sık Sorulan Sorular
Mazeret izni kaç gün, hangi hâllerde verilir?
Babalık izni kaç gün oldu?
İşveren mazeret iznini reddedebilir mi?
Mazeret izni yıllık izinden düşülür mü?
Mazeret izninde ücret ve SGK primi ne olur?
Belge ibraz edilmezse ne olur?
Mazeret İzni Talep Formu: Evlenme, Ölüm, Babalık ve Engelli Çocuk Tedavisi konusunda empuno nasıl yardımcı olur?
Bu form örnektir; işyerinizin uygulamasına ve 7578 sayılı Kanun ile güncellenen sürelere göre uyarlanmalıdır. Koşulları oluşan mazeret iznini vermek işverenin takdirinde değil kanuni zorunluluktur; reddedilen ya da kullandırılmayan mazeret izni, fesih ve ücret uyuşmazlıklarında işveren aleyhine değerlendirilir. Tereddüt hâlinde bir iş hukuku uzmanına danışın.
Bu sayfadaki şablonlar genel bilgilendirme amaçlı örnek belgelerdir; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her işyerinin koşulları farklıdır: formları kullanmadan önce şirketinize uyarlayın, güncel mevzuatı kontrol edin ve tereddüt ettiğiniz konularda bir iş hukuku uzmanına danışın. Şablonların kullanımından doğabilecek sonuçlardan empuno sorumlu tutulamaz.