Doğum İzni 24 Hafta Oldu: 7578 Sayılı Kanun Sonrası Analık, Süt ve Babalık İzni Rehberi (2026)

Doğum izni 2026'da köklü şekilde değişti: 22.04.2026 tarihli 7578 sayılı Kanun ile analık izni toplam 16 haftadan <strong>24 haftaya</strong>, çoğul gebelikte 18 haftadan 26 haftaya; babalık izni 5 günden 10 güne çıktı ve yeni bir koruyucu aile izni geldi. Değişiklik 01.05.2026 tarih ve 33240 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi. İnternetteki pek çok kaynak — resmî kurum sayfaları dahil — hâlâ eski 16 haftalık düzeni anlatıyor; bu rehber güncel metne göre yazıldı. Doğum izni tek bir izin değil, birbirine bağlanan altı ayrı haktan oluşur: analık izni, analık ödeneği, süt izni, ücretsiz izin, yarım çalışma ödeneği ve kısmi süreli çalışma talebi. Her birinin süresi, ödeyeni ve reddedilip reddedilemeyeceği farklıdır. Bu rehber hamileliğin bildirilmesinden çalışanın tam zamanlı işine dönüşüne kadar tüm süreci işveren yükümlülükleri açısından sıralıyor; neyin değiştiğini eski/yeni tabloyla, geçiş dönemindeki doğumların durumunu ayrı bir bölümle gösteriyor.

Doğum İzni Kaç Hafta Oldu? 24 Haftalık Yeni Yapı (8 Hafta Öncesi + 16 Hafta Sonrası)

Kısa cevap: Analık (doğum) izni toplam 24 haftadır: doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra 16 hafta. Çoğul gebelikte doğum öncesi süreye 2 hafta eklenir ve toplam 26 haftaya çıkar (4857 sayılı İş Kanunu md. 74). Süre, 22.04.2026 tarihli 7578 sayılı Kanun ile 16 haftadan 24 haftaya yükseltildi; 01.05.2026 tarih ve 33240 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi. Ücreti işveren değil, SGK analık geçici iş göremezlik ödeneği olarak öder. İzin çalışanın yasal hakkıdır; işveren tarafından kısaltılamaz.

Değişikliğin yapısı önemlidir: artışın tamamı doğum sonrasına eklendi. Doğum öncesi 8 haftalık süre ve çoğul gebelikte buna eklenen 2 hafta aynı kaldı; 8 hafta olan doğum sonrası süre 16 haftaya çıktı. Kanun bunu md. 74'ün birinci fıkrasında "doğumdan sonra sekiz" ibaresini "onaltı", "toplam onaltı" ibaresini "yirmidört"; altıncı fıkrasında "onaltı" ibaresini "yirmidört", "onsekiz" ibaresini "yirmialtı" olarak değiştirerek yaptı.

KonuEski (01.05.2026 öncesi)Yeni (01.05.2026 ve sonrası)
Doğum öncesi izin8 hafta8 hafta (değişmedi)
Doğum sonrası izin8 hafta16 hafta
Toplam analık izni — tekil gebelik16 hafta (112 gün)24 hafta (168 gün)
Toplam analık izni — çoğul gebelik18 hafta (126 gün)26 hafta (182 gün)
Doğum öncesi çalışılabilecek asgari süreDoğuma 3 hafta kalana kadarDoğuma 2 hafta kalana kadar
Babalık izni (Ek md. 2)5 gün10 gün
Koruyucu aile izniYok10 gün ücretsiz izin
6 aylık ücretsiz iznin başlangıç noktası16 (çoğulda 18) haftanın bitimi24 (çoğulda 26) haftanın bitimi

Sürelerin gün karşılığı bordro ve SGK bildirimleri açısından önemlidir: 24 hafta 168 takvim günü, 26 hafta 182 takvim günüdür. Bunlar iş günü değil takvim günüdür; hafta tatilleri ve resmî tatiller sürenin içinde sayılır.

DurumDoğum öncesiDoğum sonrasıToplam
Tekil gebelik8 hafta16 hafta24 hafta (168 gün)
Çoğul gebelik (ikiz, üçüz…)10 hafta16 hafta26 hafta (182 gün)

İki kural bu tablonun etrafında sık karıştırılır. Birincisi: doğum sonrası 16 hafta her hâlükârda korunur; çoğul gebelikte eklenen 2 hafta doğum öncesine eklenir, sonrasına değil. İkincisi: analık izni yıllık ücretli izinden düşülmez ve İş Kanunu md. 55 uyarınca yıllık izne hak kazanmada çalışılmış gibi sayılır. Yani izinden dönen çalışanın yıllık izin hak edişi durmaz — süre 24 haftaya çıktığı için bu kuralın bordro üzerindeki etkisi de büyüdü. Kavramın kısa tanımı için sözlükteki doğum izni maddesine bakabilirsiniz; kendi tarihlerinizi görmek için doğum izni hesaplama aracını kullanın.

Geçiş Dönemi: 01.05.2026 Öncesinde Doğum Yapanların Durumu (Geçici 1. Madde)

Kanun 01.05.2026'da yürürlüğe girdiği için akla ilk gelen soru şudur: o tarihte izni çoktan bitmiş olanlar ne olacak? 7578 sayılı Kanun bunu Geçici 1. madde ile düzenledi ve dar bir pencere açtı.

"Bu Kanunun 2 nci, 15 inci ve 24 üncü maddeleri ile analık izin süreleri yeniden düzenlenen ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ilgili mevzuatı uyarınca öngörülen analık izin süresi dolmuş ancak 1/4/2026 tarihi itibarıyla doğumun gerçekleştiği tarihten itibaren yirmi dört haftalık süreyi henüz tamamlamamış olan çalışana, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 10 iş günü içerisinde talep etmeleri halinde sekiz hafta ilave analık izni verilir."

Pratikte üç ayrı grup ortaya çıktı ve bunların ödenek sonuçları birbirinden farklı. Bu ayrım, kümedeki kaynakların çoğunda atlanıyor:

Durum (01.05.2026 itibarıyla)İlave izinGeçici iş göremezlik ödeneğiNe yapılması gerekiyordu?
Doğum izni hâlen devam ediyorSüre kendiliğinden yenilenirAlınır — SGK raporlu süreyi tekil gebelikte 24, çoğulda 26 hafta olarak yenilerİşlem gerekmez; SGK re'sen günceller
İzin bitmiş, ancak 01.04.2026 itibarıyla doğumdan bu yana 24 hafta dolmamış8 hafta ilave analık izniAlınmaz — bu ilave döneme ait ödenek ödenmez01.05.2026'dan itibaren 10 iş günü içinde işverene talep
01.04.2026 itibarıyla doğumdan bu yana 24 hafta dolmuşYokYokGeçiş hükmü kapsamı dışında

İşveren için kritik nokta: ilave izni geçiş hükmüyle kullanan çalışan bu döneme ait geçici iş göremezlik ödeneğini alamaz; yani 8 hafta boyunca ne işverenden ücret ne SGK'dan ödenek alır. Buna karşılık 01.05.2026'da izni hâlen süren çalışanın uzayan süresi ödenek kapsamındadır. İki grubu aynı kefeye koyup bordroda aynı şekilde işlemek, geriye dönük düzeltme ve eksik gün hatası üretir.

Bugün itibarıyla bu pencere kapalıdır: 10 iş günlük talep süresi 2026 Mayıs ayında dolmuştur. Bölüm burada, geçmiş dönem bordro düzeltmeleri, SGK eksik gün bildirimleri ve olası uyuşmazlıklarda hangi çalışanın hangi rejime tabi olduğunu belirleyebilmek için kayıt değeri taşıyor. 01.05.2026 sonrasında gerçekleşen doğumların tamamı doğrudan yeni düzene — 24 (çoğulda 26) haftaya — tabidir ve geçiş hükmüyle ilgisi yoktur.

Doğum Öncesi Süreyi Devretme, Erken Doğum ve Hekim Onayı

Çalışan, sağlık durumu uygunsa ve hekim onayı varsa doğumdan önceki 8 haftalık sürenin bir kısmında çalışmaya devam edebilir. Alt sınır nettir ve 7578 sayılı Kanun ile değişti: eskiden doğuma 3 hafta kalana kadar çalışılabiliyordu, artık doğuma 2 hafta kalana kadar çalışılabilir; sonrasında çalıştırma yasaktır. Kanun bunu md. 74'ün birinci fıkrasının üçüncü cümlesindeki "üç" ibaresini "iki" olarak değiştirerek yaptı.

Bu tercihin sonucu haktan feragat değil, devirdir: doğumdan önce çalışılan her hafta, doğum sonrası izne aynen eklenir.

Senaryo (tekil gebelik)Doğum öncesiDoğum sonrasıToplam
Standart kullanım8 hafta16 hafta24 hafta
Doğuma 5 hafta kala bırakma5 hafta16 + 3 = 19 hafta24 hafta
Doğuma 2 hafta kala bırakma (asgari)2 hafta16 + 6 = 22 hafta24 hafta

Erken doğumda kural aynı yönde işler: beklenen tarihten önce doğum gerçekleşirse, doğum öncesinde kullanılamayan süre doğum sonrası izne aktarılır. Toplam hak hiçbir senaryoda 24 (çoğul gebelikte 26) haftanın altına inmez. Doğum sonrasındaki 16 hafta ise devredilemez, ertelenemez ve çalışanın talebiyle bile kısaltılamaz — bu, çalışan sağlığını koruyan emredici bir kuraldır.

İşveren açısından pratik sonuç: izin başlangıç tarihi bir tercih meselesidir ve hekim raporuyla belgelenmelidir. Rapor olmadan çalışanın son 2 hafta içinde çalıştırılması mevzuata aykırıdır. Beklenen doğum tarihinden hareketle başlangıç ve bitiş tarihlerini hesaplamak için doğum izni hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

İzin Süresince Ücreti Kim Öder? Analık Ödeneği

Bu, işverenin en çok yanıldığı noktadır: analık izni süresince işverenin ücret ödeme yükümlülüğü yoktur. Gelir kaybını SGK, analık geçici iş göremezlik ödeneği ile karşılar.

Ödeneğin üç temel kuralı:

  • Prim şartı: Doğumdan önceki 1 yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olmalıdır. Bu şart sağlanmazsa ödenek ödenmez ama izin hakkı yine de doğar.
  • Tutar: Günlük kazancın 2/3'ü. Günlük kazanç, istirahatin başladığı tarihten önceki son 3 aydaki prime esas kazançların gün sayısına bölünmesiyle bulunur.
  • Ödenen gün: Hastalık raporlarındaki "ilk 2 gün ödenmez" kuralı analıkta uygulanmaz; iznin tüm günleri ödenir.

2026 asgari ücretiyle örnek: günlük prime esas kazanç 1.101 TL (SGK günlük taban), ödenek 1.101 × 2/3 = 734 TL/gün. Süre 24 haftaya çıktığı için ödeneğe esas gün sayısı da arttı: 24 haftalık izinde 734 × 168 = 123.312 TL, çoğul gebelikte (26 hafta) 734 × 182 = 133.588 TL. Eski düzende bu tutarlar 112 gün üzerinden 82.208 TL ve 126 gün üzerinden 92.484 TL idi; yani 7578 sayılı Kanun asgari ücret düzeyinde bir çalışan için ödenek toplamını yaklaşık 41.104 TL artırdı. Ödenekten gelir vergisi ve damga vergisi kesilmez; hesaplanan tutar net ödenir. Daha yüksek maaşlarda hesabı kendi rakamlarınızla görmek için rapor parası (iş göremezlik) hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

İşverenin buradaki yükümlülüğü bildirimdir. Çalışanın izinli olduğu günler için eksik gün nedeni doğru kodla bildirilmeli, aylık prim ve hizmet belgesi buna göre düzenlenmelidir. Bildirim gecikirse ödenek de gecikir; çalışan izinde gelirsiz kalır ve bu, işverenin hiç para ödemediği halde tamamen kendi ihmalinden doğan bir mağduriyettir. Uygulamada bazı işverenler ödenek ile normal ücret arasındaki farkı kendi isteğiyle tamamlar; bu bir yasal zorunluluk değil, iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle üstlenilen bir taahhüttür.

Gebelik Süresince İşverenin Yükümlülükleri ve Yasaklar

Koruma, izin başlamadan çok önce — hamileliğin hekim raporuyla bildirildiği anda — devreye girer. Gebe veya emziren çalışanların çalıştırılma şartlarını düzenleyen yönetmelik ve İş Kanunu md. 74 birlikte şu yükümlülükleri doğurur:

  • Periyodik kontroller için ücretli izin: Gebe çalışana, gebelik süresince periyodik kontrolleri için ücretli izin verilir. Bu izin yıllık izinden veya mazeret izninden düşülmez.
  • Günlük çalışma süresi sınırı: Gebe veya emziren çalışan günde 7,5 saatten fazla çalıştırılamaz.
  • Gece çalışması yasağı: Kadın çalışan, gebeliğin hekim raporuyla tespitinden doğuma kadar geçen sürede gece çalışmaya zorlanamaz; yeni doğum yapmış çalışan da doğumu izleyen belirli bir süre boyunca gece postalarında çalıştırılamaz.
  • Fazla çalışma yasağı: Gebe ve yeni doğum yapmış çalışanlara onayları olsa dahi fazla mesai yaptırılamaz (bkz. fazla mesai kuralları rehberi).
  • Risk değerlendirmesi ve iş değişikliği: Gebeliğe risk oluşturan işlerde çalışan personel, ücretinde düşüş olmaksızın uygun bir işe geçirilir.

Fesih tarafında iki ayrı koruma vardır. Birincisi, hamilelik ve doğum geçerli fesih nedeni oluşturmaz; bu gerekçeye dayanan fesih iş güvencesi kapsamında geçersizdir. İkincisi, İş Kanunu md. 5'teki eşit davranma ilkesi ihlal edilirse çalışan, ayrımcılık tazminatı olarak dört aya kadar ücreti tutarında tazminat talep edebilir; bu tazminat kıdem ve ihbardan bağımsızdır. Uygulamada en riskli senaryo "hamileliği duyduktan kısa süre sonra performans gerekçesiyle fesih"tir: belge zinciri hamilelikten önceye dayanmıyorsa gerekçe mahkemede ayakta durmaz.

Ayrıca işyerinde çalışan kadın sayısına bağlı olarak emzirme odası ve çocuk bakım yurdu (kreş) yükümlülüğü doğabilir. Bu yükümlülüğün eşikleri ilgili yönetmelikte belirlenir ve işyerinin kapsamda olup olmadığı yönetmelik metninden teyit edilmelidir; yükümlülük, hizmetin dışarıdan sağlanmasıyla da yerine getirilebilir.

Süt İzni: Günde 1,5 Saat, Çocuk 1 Yaşına Gelene Kadar

Analık izni bittikten sonra başlayan ve en çok ihlal edilen hak süt iznidir. Kural açıktır: kadın çalışana, çocukları 1 yaşına gelene kadar günde toplam 1,5 saat süt izni verilir (İş Kanunu md. 74).

Üç kritik ayrıntı:

  • Ücretlidir ve çalışma süresinden sayılır. Bu süre için ücret kesintisi yapılamaz; çalışan o gün 7,5 saat yerine 6 saat çalışır ama tam gün ücret alır.
  • Kullanım saatini çalışan belirler. Süreyi hangi saatlerde ve kaça bölerek kullanacağına çalışan kendisi karar verir; işveren "gün sonunda toplu kullan" veya "öğle arasına ekle" şeklinde dayatamaz.
  • Biriktirilemez ama toplulaştırılabilir. Uygulamada tarafların anlaşmasıyla günlük 1,5 saatin gün başında veya sonunda toplu kullanılması yaygındır; bu, çalışanın tercihine dayandığı sürece geçerlidir. Kullanılmayan süt izninin sonradan ücrete dönüşmesi ise söz konusu değildir.

Süt izni puantaj ve PDKS tarafında da karşılık üretir: geç giriş veya erken çıkış olarak işaretlenen süt izni saatleri, yıl sonunda hatalı devamsızlık kayıtlarına ve gereksiz uyuşmazlığa yol açar. Süt iznini ayrı bir kayıt türü olarak tanımlamak, hem bordroyu hem devam kayıtlarını doğru tutar.

Analık İzni Bittikten Sonra: Üç Ayrı Hak

24 (çoğul gebelikte 26) haftanın bitiminde çalışanın önünde üç seçenek vardır ve bunlar birbirinin alternatifidir; hangisinin seçileceğine çalışan karar verir. 7578 sayılı Kanun bu hakların başlangıç noktasını da ötelemiş oldu: md. 74'ün altıncı fıkrasındaki "onaltı hafta" ibaresi "yirmidört", "onsekiz hafta" ibaresi "yirmialtı" olarak değiştirildiği için 6 aylık ücretsiz izin artık 24. (çoğulda 26.) haftanın bitiminde başlar.

HakSüreÜcret / ödenekİşveren reddedebilir mi?
Ücretsiz izin6 aya kadarYokHayır (talep hâlinde verilir)
Yarım çalışma ödeneği1. çocukta 60, 2. çocukta 120, 3 ve üzeri doğumda 180 günYarım gün ücret işverenden + ödenek İŞKUR'danHayır (şartlar sağlanıyorsa)
Kısmi süreli çalışma talebiÇocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihe kadarÇalışılan süreyle orantılı ücretHayır (kanuni istisnalar saklı)

Ücretsiz izin (6 ay): Analık izninin bitiminde talep edilirse verilmesi zorunludur. Kritik ayrıntı: bu süre yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaz (İş Kanunu md. 74) — analık izninin aksine, çalışılmış gibi sayılmaz. Yani 6 ay ücretsiz izin kullanan çalışanın yıllık izne hak kazanma tarihi 6 ay ötelenir. Bu, İK tarafında en sık yapılan hesaplama hatasıdır; yıllık izin rehberinde hak ediş mantığını ayrıntılı anlattık.

Yarım çalışma ödeneği: Analık izninin bitiminden itibaren 30 gün içinde başvurulması ve doğumdan önceki son 3 yılda adına en az 600 gün işsizlik sigortası primi bildirilmiş olması şartıyla İŞKUR tarafından ödenir. Çalışan haftalık çalışma süresinin yarısı kadar çalışır; çalışmadığı yarı için ödenek alır. Süre, çocuk sayısına göre 60, 120 veya 180 gündür.

Kısmi süreli çalışma talebi: İş Kanunu md. 13 uyarınca, analık izninin veya ücretsiz iznin bitiminden sonra ebeveynlerden biri, çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden ay başına kadar kısmi süreli çalışma talebinde bulunabilir. Talep, kanunda sayılan sınırlı istisnalar dışında reddedilemez ve reddedilmesi esaslı değişiklik tartışmasını değil, doğrudan bir hak ihlalini gündeme getirir. Kısmi süreli çalışmaya geçen personelin yıllık izin günleri kısaltılamaz.

Babalık İzni 10 Gün Oldu: Evlat Edinme, Koruyucu Aile ve Diğer Aile İzinleri

Analık dışındaki aile izinleri İş Kanunu Ek Madde 2'de toplanmıştır. 7578 sayılı Kanun bu maddeyi de değiştirdi: babalık izni 5 günden 10 güne çıkarıldı ve böylece özel sektör çalışanları memurlarla aynı süreye getirildi. Ayrıca daha önce bulunmayan bir koruyucu aile izni geldi.

İzinSüreÜcretli mi?Kim kullanır?
Babalık izni (eşin doğum yapması)10 gün (eski: 5 gün)ÜcretliBaba
Evlenme veya evlat edinme izni3 günÜcretliÇalışan
Ölüm izni (anne, baba, eş, kardeş, çocuk)3 günÜcretliÇalışan
Koruyucu aile izni (yeni)10 günÜcretsizÇocuğun yanına yerleştirildiği çalışan

Koruyucu aile izninin iki ayrımı önemlidir: diğer aile izinlerinin aksine ücretsizdir ve çocuğun koruyucu aile yanına fiilen yerleştirildiği tarihten itibaren kullanılır; birlikte veya ayrı ayrı koruyucu aile olan çalışanlar için öngörülmüştür.

Evlat edinmede analık tarafındaki haklar da genişler: 3 yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen çalışanlara analık izni ve süt izni hükümlerine paralel haklar tanınır, ücretsiz izin ve kısmi süreli çalışma talebi de bu durumda kullanılabilir.

Bu kısa izinler tek tek küçük görünür ama İK operasyonunda en çok "sözlü izin" olarak kayıt dışı kalan kalemlerdir. Kayıt tutulmadığında iki risk doğar: çalışan hakkını kullanamaz veya yıllık izinden düşüldüğü iddiasıyla uyuşmazlık çıkar. Yıl içindeki tatil ve bildirim tarihlerini planlamak için 2026 İK ve çalışma takvimini kullanabilirsiniz.

İşveren İçin Uçtan Uca Kontrol Listesi

Hamileliğin bildirilmesinden tam zamanlı dönüşe kadar süreç şu adımlarla yürür:

  • Bildirim ve dosyalama: Hekim raporu özlük dosyasına konur; sağlık verisi KVKK kapsamında özel nitelikli kişisel veridir, erişimi sınırlı tutulmalıdır.
  • Çalışma koşullarının uyarlanması: 7,5 saat sınırı, gece ve fazla mesai yasağı, riskli işten uzaklaştırma derhâl uygulanır.
  • İzin planı: Beklenen doğum tarihine göre başlangıç ve bitiş tarihleri hesaplanır; erken bırakma tercihi hekim onayıyla belgelenir.
  • SGK bildirimi: İzin dönemi için eksik gün nedeni doğru kodla bildirilir; ödeneğin zamanında ödenmesi buna bağlıdır.
  • Yerine geçici görevlendirme: Yaklaşık 6 aylık (24 hafta) bir yokluk planlanabilir bir yokluktur; iş devri ve yetki devri önceden yazılı yapılır. Süre 7578 sayılı Kanun ile 16 haftadan 24 haftaya çıktığı için eski kadro planlarınız artık kısa kalır — üstüne 6 aya kadar ücretsiz izin talebi geldiğinde toplam yokluk bir yılı bulabilir.
  • Dönüş: Süt izni saatleri puantajda tanımlanır; ücretsiz izin, yarım çalışma ve kısmi süreli çalışma taleplerinden hangisinin seçildiği yazılı olarak kayda alınır.
  • Yıllık izin bakiyesi: Analık izni çalışılmış gibi sayılır, 6 aylık ücretsiz izin sayılmaz — bakiye buna göre düzeltilir. 24 haftalık yeni sürede bu ayrımın parasal etkisi eskisinin 1,5 katıdır.

Bu adımların çoğu tarih takibidir ve elle yürütüldüğünde en sık kaçan da tarihlerdir. empuno izin takip modülü analık, babalık ve süt izinlerini ayrı türler olarak tanımlar, bakiyeleri ve belge yükümlülüklerini otomatik izler; çalışan taleplerini mobil uygulamadan iletir, yönetici aynı ekrandan onaylar.

Not: Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; süreler ve koşullar mevzuat değişikliğine tabidir. Somut uygulamada güncel mevzuatı, SGK duyurularını ve uzman görüşünü esas alın.

Doğum, Süt ve Babalık İzinlerini Tek Takvimde Toplayın

empuno izin takip modülü analık, babalık ve süt iznini ayrı türler olarak izler; bakiyeleri, belge yükümlülüklerini ve dönüş tarihlerini otomatik takip eder. Çalışan mobil uygulamadan talep eder, yönetici aynı ekrandan onaylar.

İzin Takip Modülünü İnceleyin →

Sık Sorulan Sorular

2026'da doğum izni kaç hafta, kaç gün?
Analık izni toplam 24 haftadır: doğumdan önce 8, doğumdan sonra 16 hafta. Takvim günü olarak 168 gün eder. Çoğul gebelikte doğum öncesi süreye 2 hafta eklenir; toplam 26 hafta, yani 182 gün olur. Süre, 22.04.2026 tarihli 7578 sayılı Kanun ile (01.05.2026 tarih ve 33240 sayılı Resmî Gazete, yürürlük 01.05.2026) 16 haftadan 24 haftaya çıkarıldı; artışın tamamı doğum sonrasına eklendi, doğum öncesi 8 hafta değişmedi. Süreler İş Kanunu md. 74'te düzenlenmiştir, çalışanın yasal hakkıdır ve işveren tarafından kısaltılamaz. İnternette ve bazı kurum sayfalarında hâlâ eski 16 haftalık bilgi yer alabilir.
Doğum izninde maaşı işveren mi SGK mı öder?
Analık izni süresince işverenin ücret ödeme zorunluluğu yoktur; gelir kaybını SGK, analık geçici iş göremezlik ödeneğiyle karşılar. Ödenek günlük kazancın 2/3'ü olarak hesaplanır ve iznin tüm günleri için ödenir; hastalık raporlarındaki "ilk 2 gün ödenmez" kuralı analıkta uygulanmaz. Ödenek alabilmek için doğumdan önceki 1 yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması gerekir. İşverenin yükümlülüğü, izin dönemini eksik gün bildirimiyle doğru şekilde SGK'ya bildirmektir.
Doğuma kadar çalışırsam kullanamadığım doğum izni yanar mı?
Hayır. Hekim onayı varsa doğuma 2 hafta kalana kadar çalışılabilir (bu alt sınır 7578 sayılı Kanun ile 3 haftadan 2 haftaya indi) ve doğumdan önce çalışılan her hafta doğum sonrası izne aynen eklenir. Örneğin tekil gebelikte doğuma 2 hafta kala bırakan çalışan, doğum sonrasında 16 + 6 = 22 hafta izin kullanır; toplam yine 24 haftadır. Erken doğumda da kullanılamayan süre doğum sonrasına aktarılır. Doğum sonrasındaki 16 hafta ise devredilemez ve çalışanın kendi talebiyle bile kısaltılamaz.
Süt izni kaç saat, işveren saatini belirleyebilir mi?
Çocuk 1 yaşına gelene kadar günde toplam 1,5 saat süt izni verilir. Bu süre ücretlidir ve günlük çalışma süresinden sayılır; ücretten kesinti yapılamaz. Sürenin hangi saatlerde ve kaça bölünerek kullanılacağını kanun gereği çalışan belirler; işveren kullanım saatini dayatamaz. Kullanılmayan süt izni sonradan ücrete dönüşmez, bu nedenle fiilen kullandırılması gerekir.
Doğum sonrası 6 aylık ücretsiz izin yıllık izin hakkını etkiler mi?
Evet, etkiler. Analık izninin 24 (çoğul gebelikte 26) haftalık süresi İş Kanunu md. 55 uyarınca yıllık izne hak kazanmada çalışılmış gibi sayılır. Buna karşılık analık izninden sonra kullanılan 6 aya kadarki ücretsiz izin, md. 74 gereği yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaz. Yani 6 ay ücretsiz izin kullanan çalışanın bir sonraki yıllık izne hak kazanma tarihi 6 ay ötelenir. Bu ayrım, İK tarafında en sık yapılan bakiye hatasıdır.
Yarım çalışma ödeneği nedir, şartları nelerdir?
Analık izninin bitiminden sonra çalışan, haftalık çalışma süresinin yarısı kadar çalışıp çalışmadığı yarı için İŞKUR'dan ödenek alabilir. Süre birinci doğumda 60 gün, ikinci doğumda 120 gün, üç ve üzeri doğumlarda 180 gündür. Ödeneğe hak kazanmak için doğumdan önceki son 3 yılda adına en az 600 gün işsizlik sigortası primi bildirilmiş olması ve analık izninin bitiminden itibaren 30 gün içinde başvurulması gerekir. Ücretin yarısı işverence, ödenek İŞKUR tarafından ödenir.
İşveren kısmi süreli çalışma talebini reddedebilir mi?
Kural olarak hayır. İş Kanunu md. 13 uyarınca analık izninin veya ücretsiz iznin bitiminden sonra ebeveynlerden biri, çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden ay başına kadar kısmi süreli çalışma talebinde bulunabilir; bu talep kanunda sayılan sınırlı istisnalar dışında reddedilemez. Kısmi süreli çalışmaya geçen personelin yıllık izin günleri kısaltılamaz ve tam süreli çalışanlarla aynı izin hükümlerine tabidir.
Hamile çalışan gece vardiyasında veya fazla mesaide çalıştırılabilir mi?
Hayır. Gebe çalışan, gebeliğin hekim raporuyla tespitinden doğuma kadar geçen sürede gece çalışmaya zorlanamaz; yeni doğum yapmış çalışan da doğumu izleyen belirli bir süre boyunca gece postalarında çalıştırılamaz. Ayrıca gebe ve yeni doğum yapmış çalışanlara, yazılı onayları olsa dahi fazla çalışma yaptırılamaz ve günde 7,5 saatten fazla çalıştırılamazlar. Gebelik süresince periyodik kontroller için ücretli izin verilmesi de zorunludur.
Hamilelik nedeniyle işten çıkarma yapılabilir mi?
Hamilelik ve doğum geçerli fesih nedeni oluşturmaz; bu gerekçeye dayanan fesih iş güvencesi kapsamında geçersizdir. Ayrıca İş Kanunu md. 5'teki eşit davranma ilkesinin ihlali hâlinde çalışan, dört aya kadar ücreti tutarında ayrımcılık tazminatı talep edebilir; bu tazminat kıdem ve ihbar tazminatından bağımsızdır. Uygulamadaki en riskli senaryo, hamileliğin bildirilmesinden kısa süre sonra performans gerekçesiyle yapılan fesihtir: belge zinciri hamilelikten öncesine dayanmıyorsa gerekçe ayakta kalmaz.
Babalık izni kaç gün, ücretli mi?
Eşinin doğum yapması hâlinde çalışana 10 gün ücretli izin verilir (4857 sayılı İş Kanunu Ek Madde 2). Süre 7578 sayılı Kanun ile 5 günden 10 güne çıkarıldı; yürürlük tarihi 01.05.2026'dır ve bu değişiklikle özel sektör çalışanları memurlarla aynı süreye getirildi. Aynı maddede evlenme veya evlat edinme hâlinde 3 gün, anne, baba, eş, kardeş veya çocuğun ölümü hâlinde 3 gün ücretli izin öngörülmüştür. Ayrıca aynı Kanun ile koruyucu aile olan çalışanlara, çocuğun yanlarına yerleştirildiği tarihten itibaren 10 gün ücretsiz izin hakkı getirildi. Bu izinler yıllık ücretli izinden düşülemez ve kayıt altına alınması gerekir.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya mali danışmanlık yerine geçmez. Somut durumlar için güncel mevzuata ve uzman görüşüne başvurunuz.