Yarım Çalışma Dilekçesi: 60-120-180 Gün Nasıl Planlanır?

Ne işe yarar?

Birinci işlevi üçlü tercihi yazılı beyana bağlamaktır. Analık bitiminde çalışan ücretsiz izin, yarım çalışma veya kısmi süreli çalışma talebinden birini seçer; hangisinin seçildiğine çalışan karar verir ve seçim dilekçeyle sabitlenir. Yazılı tercih yoksa hangi rejimin yürüdüğü tartışmaya açılır.

İkinci işlevi dönemi takvime bağlamaktır. Süre birinci doğumda 60, ikinci doğumda 120, sonraki doğumlarda 180 gündür; başlangıç analık izninin bittiği tarihtir. Dönemin dilekçede önceden yazılması, erken bitirmeyi de sessiz uzatmayı da önler.

Üçüncü işlevi ödenek başvurusunun ispatını hazırlamaktır. İŞKUR başvurusu analık bitiminden itibaren 30 gün içinde yapılır ve doğumdan önceki son üç yılda en az 600 gün prim şartı aranır; dilekçe, işveren onayıyla birlikte bu şartların sağlandığının dosya karşılığıdır.

Yarım çalışma başvuru dilekçesi örnek metni

Köşeli parantezleri kendi verilerinizle doldurun. Rejim seçimini çalışan yapar; dilekçeye onun beyanı yazılır.

[Şirket Ticaret Unvanı] İnsan Kaynakları Departmanına

YARIM ÇALIŞMA TALEBİ VE DÖNEM PLANI

Ad Soyad: [.....] / Sicil: [.....] / Departman: [.....]
Doğum / evlat edinme tarihi (belgeye göre): [gg.aa.yyyy] / Doğum sırası: [birinci / ikinci / üçüncü ve üzeri]
Analık izni bitiş tarihi: [gg.aa.yyyy]

Analık iznimin bitiminden itibaren haftalık çalışma süresinin yarısı kadar çalışmak (yarım çalışma) istiyorum. Ücretsiz izin ve kısmi süreli çalışma talebinde bulunmuyorum.

Yarım çalışma dönemi: [gg.aa.yyyy] – [gg.aa.yyyy] ([60 / 120 / 180] gün)
Haftalık çalışma düzeni: [.....]
Yarım çalışılan günlerde günlük süt iznimi kullanmaya devam edeceğim: [evet]

Tarih: [gg.aa.yyyy]   İmza:
İşveren onayı: [.....]   Tarih: [gg.aa.yyyy]   İmza / Kaşe:

Hukuki dayanak

• 4447 sayılı Kanun Ek md. 5 — Yarım çalışmaAnalık izninin bitiminden sonra kadın işçi veya üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçiler, haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin kullanabilir. Çalışılmayan yarı sürenin karşılığı işverenden değil, şartları sağlayan ebeveyne İŞKUR tarafından ödenen yarım çalışma ödeneğidir.
• 4447 sayılı Kanun Ek md. 5 — Kademeli süreYarım çalışma süresi doğum sayısına göre kademelidir: birinci doğumda 60 gün, ikinci doğumda 120 gün, sonraki doğumlarda 180 gün. Çoğul doğumda bu sürelere ayrıca gün eklenir; yarım çalışılan günlerin hangi tarihler arasına denk geldiği dönem planıyla sabitlenir.
• 4447 sayılı Kanun Ek md. 5 — Prim ve başvuru şartıÖdenek için iki eşik birlikte aranır: doğum veya evlat edinme tarihinden önceki son üç yılda adına en az 600 gün işsizlik sigortası primi bildirilmiş olması ve analık izninin bittiği tarihten itibaren 30 gün içinde İŞKUR birimine başvurulması. Süresinde başvurulmayan ödenek hakkı düşer.
• 4447 sayılı Kanun Ek md. 5 — Ödenek tutarı ve kesintiÖdeneğin günlük tutarı, kişinin işinde aldığı ücret ne olursa olsun günlük brüt asgari ücret kadardır ve damga vergisi dışında kesintiye tabi değildir. Tutar her yıl güncellenir; hesaba yürürlükteki tarife yazılır, eski tutarlarla plan yapılmaz.
• 4857 sayılı İş Kanunu md. 74 — Üçlü tercih ve kısmi süreli çalışmaAnalık bitiminde ücretsiz izin ve yarım çalışmanın üçüncü ayağı, çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihe kadar kısmi süreli çalışma talebidir. Dilekçede hangi ayağın seçildiği açıkça yazılır; iki rejim aynı dönem için birlikte istenemez.
• 4857 sayılı İş Kanunu md. 75 — Özlük dosyası kaydıDilekçe, işveren onayı, dönem planı ve İŞKUR başvuru belgesi çalışanın özlük dosyasında saklanır. Yarım çalışılan günlerin puantajda hangi kodla gösterildiği, ödenek ve ücret tartışmalarında ispatın dayanağıdır.

Zorunlu alanlar

• Çalışanın kimlik ve sicil bilgisiAd soyad, sicil numarası, departman ve unvan. Talebin puantaj ve özlük dosyasıyla eşleşmesi için gerekir.
• Doğum veya evlat edinme bilgisiDoğum tarihi veya evlat edinmede çocuğun teslim tarihi ile doğum sırası (birinci, ikinci, üçüncü ve üzeri). Dönem uzunluğunu belirleyen tek veridir; belgeye dayanır.
• Analık izni bitiş tarihiYarım çalışma döneminin başlangıcıdır. Bu tarihten itibaren 30 günlük başvuru penceresi işlemeye başlar; bitiş tahmini değil fiili tarihten yazılır.
• Seçilen rejim beyanıÜç seçenekten yarım çalışmanın seçildiğinin açık cümlesi. Ücretsiz izin ve kısmi süreli çalışma talebinden hangisinin dışarıda bırakıldığı bu satırla netleşir.
• Dönem başlangıç ve bitiş tarihleriDoğum sayısına göre 60, 120 veya 180 günün hangi tarihler arasına denk geldiği. Başlangıç analık bitişidir; bitiş önceden hesaplanıp yazılır.
• Yarım çalışma düzeniHaftalık sürenin yarısının hangi gün ve saatlerde çalışılacağı. Günlük yarı gün veya haftanın belirli günleri tam mesai olabilir; düzen işverenle mutabakatla yazılır.
• Talep tarihi ve çalışan imzasıTalebin işverene ulaştığı tarih ve çalışanın imzası. Tarih, 30 günlük başvuru penceresinin kaçırılmadığının da kanıtıdır.
• İşveren onayıTalebin alındığını, düzenin çizelgeye işlendiğini ve İŞKUR başvurusuna esas belgenin düzenleneceğini gösteren yönetici ve İK imzası.

Opsiyonel alanlar

• Prim şartı ön kontrolüSon üç yılda en az 600 gün prim koşulunun hizmet dökümüyle ön kontrolü. Kontrol olumsuzsa dilekçe yine alınır ancak ödenek beklentisi çalışana açıkça söylenir.
• İŞKUR başvuru takip satırıBaşvurunun hangi tarihte hangi birime yapıldığı ve evrak numarası. 30 günlük sürenin içinde kalındığının kaydıdır.
• Süt izni notuYarım çalışılan günlerde günlük bir buçuk saatlik süt izninin aynen uygulanacağının kaydı. Ücretsiz izin döneminden farklı olarak yarım düzende süt izni doğmaya devam eder.
• Revizyon satırıÇalışma düzeninin değişmesi hâlinde yeni düzen, değişiklik tarihi ve tarafların imzası. Değişiklik geriye yürütülmez; ödenek dönemi hesabı etkileniyorsa İŞKUR bilgilendirilir.
• Dönem kapanış kaydıDönem bitiminde yarım düzenin sona erdiği ve tam süreli düzene dönüldüğünün tarihli kaydı. Kapanış, puantajdaki yarım çalışma kodunun da kapatılması anlamına gelir.

Doldurma adımları

Sık yapılan hatalar

• Üçlü tercihi yazılı almamakEn sık hata budur: çalışan sözlü "yarım çalışırım" der, dosya ücretsiz izin varsayımıyla yürür. Aylar sonra hangi rejimin istendiği ispatlanamaz. Seçim dilekçeyle sabitlenmelidir.
• 30 günlük başvuru penceresini kaçırmakİŞKUR başvurusu analık bitiminden itibaren 30 gün içinde yapılmalıdır. Dilekçe alınıp başvuru unutulursa ödenek düşer; çalışan yarım çalışır ama desteksiz kalır.
• Dönemi doğum sayısına göre hesaplamamakHer doğuma 60 gün yazmak ikinci ve sonraki doğumlarda eksik plan demektir; herkese 180 gün yazmak ise birinci doğumda fazla plan demektir. Süre 60-120-180 kademesine göre belirlenir.
• Yarım çalışmayı işverenin tek taraflı dayatmasıHangi rejimin seçileceğine çalışan karar verir. "Herkes ücretsiz izne çıkıyor" veya "yarım düzene geçiyorsun" dayatması, seçim hakkının ihlalidir.
• Ödeneği işveren ödemesi sanmakÇalışılmayan yarı sürenin karşılığını işveren değil, şartları sağlayan ebeveyne İŞKUR öder. İşveren yalnızca fiilen çalışılan yarım günün ücretini öder; bordroda ödenek satırı açılmaz.
• Ödenek tutarına eski asgari ücreti yazmakGünlük tutar günlük brüt asgari ücret kadardır ve her yıl güncellenir. Geçen yılın tutarıyla yapılan plan, çalışanda yanlış beklenti doğurur; hesaba yürürlükteki tarife yazılır.
• Puantajda ücretsiz izin gibi göstermekYarım çalışılan günler normal mesai koduyla da ücretsiz izin koduyla da gösterilemez; düzenin kendi kodu açılır. Yanlış kod, hem ödenek dosyasını hem prim bildirimini bozar.
• Süt iznini yarım düzende kesmekYarım çalışılan günlerde günlük bir buçuk saatlik süt izni aynen uygulanır. Ücretsiz izin döneminde süt izni doğmaz; iki rejimin bu farkı karıştırılıp yarım düzende süt izni kesilemez.