Yabancı İşçi İş Sözleşmesi Örneği: Çalışma İzniyle Uyumlu Sözleşme

Ne işe yarar?

Birinci işlevi çalışma izni başvurusunu taşımaktır. Kanun izni "iş veya hizmet sözleşmesinin süresini aşmamak koşuluyla" belirli bir işyerinde belirli bir işte çalışmak şartıyla verir; sözleşmedeki işyeri, görev ve süre izin başvurusundaki bilgilerle çelişirse başvuru ve sonraki uzatmalar tartışmalı hâle gelir.

İkinci işlevi, işe başlama anını izne bağlamaktır. Sözleşme imzalansa bile yabancı, çalışma izni düzenlenmeden işe başlatılamaz; iyi bir metin yürürlüğü izin başlangıç tarihine bağlar ve izin reddedilirse tarafların ne yapacağını baştan yazar.

Üçüncü işlevi süre takibidir. İzin süresi, uzatma başvurusunun açıldığı tarih, pasaportun geçerlilik süresi ve işverenin on beş günlük bildirim yükümlülüğü sözleşmede yazılı olduğunda, izin sessizce sona ermez ve çalışan izinsiz duruma düşmez.

Yabancı işçi iş sözleşmesi örnek metni

Köşeli parantezleri kendi bilgilerinizle doldurun. Ana metin belirsiz süreli sözleşme içindir; süreyi izin süresine bağlamak istiyorsanız aşağıdaki belirli süreli varyantı kullanın.

YABANCI İŞÇİ İŞ SÖZLEŞMESİ

Madde 1 — Taraflar
İşveren: [Ticaret Unvanı], Adres: [.....], Vergi No: [.....]
İşçi: [Ad Soyad], Uyruğu: [.....], Doğum Tarihi: [gg.aa.yyyy], Pasaport No: [.....], Pasaport Geçerlilik: [gg.aa.yyyy], Yabancı Kimlik No: [varsa]

Madde 2 — İşin konusu ve işyeri
İşçi, işverenin [işyeri adresi] adresindeki işyerinde [görev unvanı] olarak çalışacaktır. Görev tanımı: [.....]. İşyeri ve görev, çalışma izni başvurusunda beyan edilen bilgilerle aynıdır.

Madde 3 — Çalışma izni ve yürürlük
Bu sözleşme, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu uyarınca işçi adına çalışma izni düzenlenmesi koşuluyla izin başlangıç tarihinde yürürlüğe girer. Çalışma izni düzenlenmeden işçi çalıştırılmaz. Başvurunun reddi hâlinde taraflar durumu derhal birbirine yazılı olarak bildirir.

Madde 4 — Süre
Sözleşme belirsiz sürelidir. İşçinin çalışması, geçerli bir çalışma izninin bulunduğu süre boyunca devam eder.

Madde 5 — Ücret
İşçiye aylık brüt [.....] TL ücret ödenir. Ücret her ayın [..]. günü işçinin [Banka adı, IBAN: TR..] hesabına yatırılır. [Varsa yan haklar: konaklama, yol, yemek.]

Madde 6 — Çalışma süresi ve izinler
Haftalık çalışma süresi [45] saattir; çalışma saatleri [..:..-..:..] arasıdır. Fazla çalışma, hafta tatili, genel tatil ve yıllık ücretli izin bakımından 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanır.

Madde 7 — Deneme süresi
[İsteğe bağlı] Sözleşmenin ilk [..] ayı deneme süresidir (en çok iki ay).

Madde 8 — Çalışma izni, pasaport ve bildirim
İşçi pasaportunun geçerliliğini sürdürür ve izinle ilgili her değişikliği işverene derhal yazılı bildirir. İzin uzatma başvurusu, izin süresinin dolmasına altmış gün kalmasından itibaren ve her durumda süre dolmadan yapılır; taraflar gerekli belgeleri bu tarihten önce hazırlar. İşveren, çalışmanın başlaması ve sona ermesini on beş gün içinde Bakanlığa bildirir.

Madde 9 — Sosyal güvenlik
İşçi, 5510 sayılı Kanun uyarınca işe başladığı tarihten önce sigortalı olarak bildirilir.

Madde 10 — Diğer hükümler
Bu sözleşmede hüküm bulunmayan hâllerde 4857 sayılı İş Kanunu ve 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu uygulanır. Sözleşme Türkçe ve [dil] olarak iki nüsha düzenlenmiştir; farklılık hâlinde Türkçe metin esas alınır.

Tarih: [gg.aa.yyyy]
İşveren: [Ad Soyad / Unvan]   İmza:
İşçi: [Ad Soyad]   İmza:

Hukuki dayanak

• 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu md. 6 ve 10 — İzin şartı ve süresiBu Kanun kapsamındaki yabancıların çalışma izni olmaksızın Türkiye'de çalışmaları veya çalıştırılmaları yasaktır (md. 6/2). Başvurunun olumlu değerlendirilmesi hâlinde yabancıya, iş veya hizmet sözleşmesinin süresini aşmamak koşuluyla, belirli bir işyerinde veya aynı işkolundaki işyerlerinde belirli bir işte çalışmak şartıyla ilk başvuruda en çok bir yıl geçerli çalışma izni verilir; aynı işverene bağlı ilk uzatmada en çok iki yıl, sonraki uzatmalarda en çok üç yıla kadar izin verilir, farklı işveren için yapılan başvuru ilk başvuru gibi değerlendirilir (md. 10/1-2).
• 6735 sayılı Kanun md. 7, 12 ve 24 — Başvuru, uzatma ve pasaportBaşvuru yurt içinde doğrudan Bakanlığa, yurt dışında Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilik veya başkonsolosluklarına yapılır; yetkili aracı kurum da başvurabilir (md. 7/1-2). Uzatma başvurusu izin süresinin dolmasına altmış gün kalmasından itibaren ve her durumda süre dolmadan yapılır; sonra yapılan uzatma başvurusu reddedilir (md. 7/3). Yurt dışından yapılan başvuruyla izin alan yabancı, iznin geçerliliğinin başladığı tarihten itibaren altı ay içinde Türkiye'ye gelmek zorundadır (md. 12/2). İzin, pasaportun geçerlilik süresinden altmış gün daha kısa süreli ve her yabancı için ayrı verilir (md. 24/1).
• 6735 sayılı Kanun md. 22 ve 23 — Bildirim, sigorta ve yaptırımYabancı çalıştıran işveren; çalışmanın başlaması ve sona ermesi ile iznin iptalini gerektirecek hâlleri on beş gün içinde Bakanlığa bildirir, sosyal güvenlik yükümlülüklerini 5510 sayılı Kanun'a göre yerine getirir (md. 22). Bildirim yapmayan ve izinsiz yabancı çalıştıran işverene her bir yabancı için idari para cezası verilir, tekrarında ceza bir kat artırılır; izinsiz çalıştırılan yabancının ve varsa eş ve çocuklarının konaklama ve ülkelerine dönüş masrafları işverene aittir (md. 23/5, 23/6, 23/9).

Zorunlu alanlar

• Taraflar ve uyrukİşverenin ticaret unvanı ve adresi; çalışanın adı soyadı, uyruğu, doğum tarihi, pasaport numarası ve varsa yabancı kimlik numarası.
• İşyeri ve görevİşin yapılacağı işyerinin adresi ve görev unvanı. Çalışma izni belirli bir işyeri ve iş için verildiğinden bu bilgiler başvurudakiyle birebir aynı yazılır.
• Yürürlük ve süreSözleşmenin çalışma izninin başlangıç tarihinde yürürlüğe gireceği ve belirsiz ya da belirli süreli olduğu. Belirli süreliyse süre, başvurulan izin süresinden kısa olmamalıdır; izin sözleşme süresini aşamaz.
• Ücret ve ödemeBrüt aylık ücret, ödeme günü ve ödemenin yapılacağı hesap. Ücret ve pozisyon, başvuru sırasında beyan edilen bilgilerle aynı olmalıdır.
• Çalışma süresi ve izinlerHaftalık çalışma süresi, çalışma saatleri ve yıllık izin; bu konularda İş Kanunu hükümleri yabancı çalışan için de aynen uygulanır.
• İzin ve pasaport yükümlülükleriUzatma başvurusu için belgelerin hazırlanacağı tarih, pasaport geçerliliğinin sürdürülmesi ve izinle ilgili değişikliklerin taraflarca derhal yazılı bildirilmesi.

Opsiyonel alanlar

• Deneme süresiEn çok iki ay; toplu iş sözleşmesiyle dört aya kadar (İş Kanunu md. 15). Deneme süresi çalışma izni şartını ortadan kaldırmaz.
• Dil maddesiÇalışan Türkçe bilmiyorsa anladığı dilde bir çeviri nüshası da imzalatın ve iki metin arasında fark çıkarsa hangisinin esas alınacağını yazın.
• Konaklama ve yolİşverenin sağladığı konaklama, yol veya yemek gibi yan haklar; varsa ücretin parçası mı, ayrıca mı sağlandığı.

Doldurma adımları

Sık yapılan hatalar

• İzin çıkmadan işe başlatmakSözleşmenin imzalanmış olması çalışma izninin yerini tutmaz; izin düzenlenmeden çalıştırılan yabancı için işverene her bir yabancı için idari para cezası verilir ve dönüş masrafları işverene yüklenir (6735 md. 23). "Deneme süresi" ya da "eğitim" adıyla başlatmak da bu sonucu değiştirmez.
• Sözleşme ile başvuruyu uyumsuz yazmakİzin belirli bir işyeri ve iş için verilir. Sözleşmede farklı şube, farklı görev ya da izinden kısa bir süre yazılması, başvurunun değerlendirilmesinde ve uzatmada sorun çıkarır.
• Uzatma tarihini kaçırmakUzatma başvurusu sürenin dolmasına altmış gün kalmasından itibaren yapılabilir ve süre dolduktan sonra yapılan başvuru reddedilir (md. 7/3). Takvime yalnız bitiş tarihini değil, başvuru penceresinin açıldığı günü de yazın.
• Pasaport süresini izlememekİzin pasaportun geçerlilik süresinden altmış gün kısa verilir ve pasaportun uzatılmaması iznin iptal nedenlerindendir (md. 15/2-b, 24/1). Pasaport yenilendiğinde yeni bilgileri özlük dosyasına işleyin.
• Çıkışı bildirmemekÇalışma sona erdiğinde işveren on beş gün içinde Bakanlığa bildirir (md. 22/1); çalışmanın herhangi bir nedenle sona ermesi izin için iptal nedenidir (md. 15/2-ç). SGK işten ayrılış bildirgesi bu bildirimin yerine geçmez.