Süt İzni Talep Formu: Günlük 1,5 Saat Nasıl Planlanır?

Ne işe yarar?

Birinci işlevi talebi ve kullanım biçimini çalışanın beyanıyla sabitlemektir. Sürenin hangi saatlerde ve kaça bölünerek kullanılacağını kanun gereği çalışanın kendisi belirler; form bu tercihi tarihli imzayla kayda geçirir ve "saati biz belirleriz" tartışmasını kapatır.

İkinci işlevi geçerlilik süresini takvime bağlamaktır. Hak, çocuğun bir yaşını doldurduğu tarihte kendiliğinden sona erer; bitişin formda önceden yazılması, iznin sessizce uzatılmasını veya erken kesilmesini önler.

Üçüncü işlevi puantaj ve bordroyla tutarlılığı sağlamaktır. Süt izni saatleri ayrı kodla işlenir, ücreti tam ödenir; form, puantaj sorumlusuna hangi kaydın hangi kodla gösterileceğini söyler. Ayrı kod yoksa süt izni devamsızlık gibi okunur.

Süt izni talep ve kullanım planı örnek metni

Köşeli parantezleri kendi verilerinizle doldurun. Kullanım dilimini çalışan belirler; forma onun beyanı yazılır.

[Şirket Ticaret Unvanı] İnsan Kaynakları Departmanına

SÜT İZNİ TALEBİ VE KULLANIM PLANI

Ad Soyad: [.....] / Sicil: [.....] / Departman: [.....]
Çocuğun doğum tarihi (belgeye göre): [gg.aa.yyyy]
Süt izni başlangıcı: [gg.aa.yyyy]
Hakkın bitişi (doğum tarihinden bir yıl sonrası): [gg.aa.yyyy]

Günde toplam bir buçuk saatlik süt iznimi aşağıdaki dilimde kullanmak istiyorum:
[.....] – [.....] saatleri arasında ([tek parça / bölünmüş: .....]).

Puantaj işlem kodu: [.....]
Vardiya / çizelge notu: [.....]

Tarih: [gg.aa.yyyy]   İmza:
İşveren onayı: [.....]   Tarih: [gg.aa.yyyy]   İmza / Kaşe:

Hukuki dayanak

• 4857 sayılı İş Kanunu md. 74 — Süt izniKadın işçiye, bir yaşından küçük çocuklarını emzirmesi için günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir. Süre kanunla düzenlenmiştir; iş sözleşmesi veya işyeri uygulamasıyla kısaltılamaz, kullandırılmaması hâlinde ayrıca bir ücrete dönüşmesi de söz konusu değildir.
• 4857 sayılı İş Kanunu md. 66 — Çalışma süresinden sayılan hâllerSüt izni süreleri günlük çalışma süresinden sayılır. Bu, iki sonucu birlikte doğurur: bu süreler için ücret kesintisi yapılamaz ve çalışan o gün fiilen daha kısa çalışsa da tam gün ücretini alır. Ara dinlenmesiyle karıştırılmamalıdır; ara dinlenmesi çalışma süresinden sayılmaz, süt izni sayılır.
• 4857 sayılı İş Kanunu md. 74 — Kullanım saatini belirleme hakkıSüt izninin günün hangi saatlerinde ve kaça bölünerek kullanılacağını çalışan kendisi belirler. İşveren, izni gün başına veya sonuna toplu kullandırmayı ya da öğle arasına eklemeyi tek taraflı dayatamaz; toplu kullanım ancak çalışanın tercihiyle ve anlaşmayla olur.
• 4857 sayılı İş Kanunu md. 75 — Özlük dosyası kaydıTalep formu, kullanım planı ve bitiş kaydı çalışanın özlük dosyasında saklanır. Süt izni saatlerinin puantajda hangi kodla gösterildiği, devamsızlık iddialarına karşı ispatın dayanağıdır.
• 5510 sayılı Kanun — Prim gününe etkisiSüt izni ücretli ve çalışma süresinden sayılan bir izin olduğundan prim gün sayısını düşürmez; eksik gün bildirimi gerektirmez. Süt iznini ücretsiz izin gibi kodlamak, bildirimde hatalı eksik gün doğurur.
• 6698 sayılı KVKK — ÖlçülülükÇocuğun doğum tarihi, iznin bitişini hesaplamak için gerekli asgari veridir. Formda doğuma ilişkin sağlık ayrıntısı istenmez; hesap için gerekli olan tarih kayda geçirilir.

Zorunlu alanlar

• Çalışanın kimlik ve sicil bilgisiAd soyad, sicil numarası, departman ve unvan. İzin kaydının puantaj ve özlük dosyasıyla eşleşmesi için gerekir.
• Çocuğun doğum tarihiHakkın bitişini belirleyen tek tarihtir: çocuk bir yaşını doldurduğunda süt izni sona erer. Doğum belgesine dayanır; tahmini değil fiili tarih yazılır.
• Süt izni başlangıç tarihiİznin fiilen kullanılmaya başlandığı gün. Analık izni bitiminde işe dönüşle çakışıyorsa işbaşı tarihiyle aynı gün yazılır.
• Günlük kullanım dilimiGünde toplam bir buçuk saatin günün hangi saatlerinde kullanılacağı, çalışanın beyanıyla yazılır. Tek parça veya bölünmüş olabilir; kararı çalışan verir, form yalnızca kaydeder.
• Hakkın bitiş tarihiÇocuğun bir yaşını doldurduğu tarih. Bitiş önceden yazılır ve o tarihte izin kendiliğinden sona erer; ayrıca fesih veya iptal işlemi gerekmez.
• Talep tarihi ve çalışan imzasıTalebin işverene ulaştığı tarih ve çalışanın imzası. Tarih, kullanım planının hangi günden itibaren geçerli olduğunu belirler.
• İşveren onayıTalebin alındığını ve planın çizelgeye işlendiğini gösteren yönetici ve İK imzası. Onay, hakkın verilmesi değil planın kayda geçirilmesidir; hak kanundan doğar.
• Puantaj işlem koduSüt izni saatlerinin puantajda hangi kodla gösterileceği. Kod yoksa oluşturulur; süt izni devamsızlık, geç giriş veya erken çıkış koduyla gösterilemez.

Opsiyonel alanlar

• Vardiya ve çizelge notuVardiyalı düzende süt izni diliminin vardiya çizelgesine nasıl işlendiği. Gece postasında çalışanlarda dilim, vardiya başlangıç ve bitişine göre ayrıca planlanır.
• Toplu kullanım mutabakatıGünlük sürenin gün başında veya sonunda toplu kullanılması ancak çalışanın tercihiyle ve yazılı mutabakatla olur. Mutabakat yoksa varsayılan, çalışanın bildirdiği dilimdir.
• Revizyon satırıKullanım diliminin değişmesi hâlinde yeni dilim, değişiklik tarihi ve tarafların imzası. Değişiklik geriye yürütülmez; önceki dönemin kaydı aynen korunur.
• Bitiş kapanış kaydıÇocuk bir yaşını doldurduğunda iznin sona erdiğinin tarihli kaydı. Kapanış, puantajdaki süt izni kodunun da kapatılması anlamına gelir.
• İletişim bilgisiPlan değişikliği veya çizelge düzenlemesi için ulaşılacak telefon. Zorunlu değildir ancak vardiyalı işyerlerinde planlamayı hızlandırır.

Doldurma adımları

Sık yapılan hatalar

• Kullanım saatini işverenin belirlemesiEn sık ihlal budur: "herkes öğleden sonra kullanıyor" veya "vardiya düzenine uymuyor" gerekçesiyle dilimin dayatılması. Kanun bu kararı çalışana verir; dayatma, hakkın özüne dokunur.
• Süt izni saatlerinin ücretten kesilmesiSüt izni çalışma süresinden sayılır; kesinti yapılamaz. Fiilen daha kısa çalışılan günün ücreti tam ödenir. Kesinti, eksik ödeme borcu doğurur.
• Puantajda devamsızlık gibi göstermekAyrı kod açılmadığında süt izni, geç giriş veya erken çıkış görünümü alır. Ay sonunda biriken bu kayıtlar, gerçekte var olmayan bir devamsızlık tablosu üretir ve savunma ile fesih süreçlerine yanlış veri taşır.
• Kullanılmayan süreyi biriktirip ödemeye çevirmekKullanılmayan süt izni biriktirilemez ve sonradan ücrete dönüşmez. "Kullanmadın, karşılığını ödeyelim" anlaşması da "birikenleri toplu kullandırırız" uygulaması da hakkın niteliğine aykırıdır; izin fiilen kullandırılır.
• Bir yaş sınırını izlememekHak, çocuk bir yaşını doldurunca kendiliğinden biter. Bitiş izlenmezse kod açık kalır ve bordro ile puantajda hayalet bir izin yürümeye devam eder; erken kesilirse eksik kullandırma doğar.
• Analık izniyle karıştırmakAnalık izni doğum öncesi ve sonrası haftalarla ölçülen tam günlü bir izindir; süt izni, işe dönüşten sonra bir yaşına kadar süren günlük bir izindir. İkisi farklı kayıt türüdür ve aynı kodla izlenemez.
• Babalık izniyle karıştırmakSüt izni kadın işçiye tanınmış bir haktır; eşin doğumunda babaya verilen süre mazeret izni kapsamında ayrı bir kurumdur. Babanın talebi bu forma değil, mazeret izni kaydına yazılır.
• Ücretsiz izin gibi kodlayıp eksik gün bildirmekSüt izni ücretli olduğundan prim gününü düşürmez. Ücretsiz izin koduyla işlenen her gün, bildirimde hatalı eksik gün ve prim kaybı doğurur.