SGK İşe Giriş ve Çıkış İşlemleri: İşveren İçin Uçtan Uca Süreç Rehberi (2026)

İşe Giriş ve Çıkış İşlemleri Tek Bakışta: Hangi Belge, Hangi Sürede?

Kısa cevap: SGK işe giriş işlemi, sigortalı işe giriş bildirgesinin kural olarak sigortalılık başlangıcından, yani çalışma başlamadan önce Kuruma verilmesiyle tamamlanır (5510 sayılı Kanun md. 8). İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde bildirge en geç çalışmaya başlatıldığı gün; ilk defa işyeri bildirgesi verilecek bir işyerinde ilk sigortalı çalıştırılmaya başlanan tarihten itibaren bir ay içinde işe başlayanlar için ise en geç bu bir aylık sürenin sonuna kadar verilebilir. Çıkışta ise sigortalı işten ayrılış bildirgesi, sigortalılığın sona ermesinden itibaren on gün içinde verilir (md. 9); bildirgedeki çıkış kodu çalışanın işsizlik ödeneği ile kıdem ve ihbar sonuçlarını birlikte belirler.

Süreci tek bir tabloya indirdiğimizde, aslında birbirini takip eden dört durak görünür. Aşağıdaki tablo bu rehberin haritasıdır; her satırın ayrıntısı ilerleyen bölümlerdedir.

Durak	Belge veya işlem	Süre	Nereye
İlk sigortalıdan önce	İşyeri bildirgesi ve tescil, e-Bildirge kullanıcı kodu	Sigortalı çalıştırılmaya başlanmadan (5510 md. 11)	SGK
İşe giriş	Sigortalı işe giriş bildirgesi	Kural: çalışma başlamadan önce (5510 md. 8)	SGK — e-Sigorta
İlk gün	Yazılı iş sözleşmesi, özlük dosyası, İSG eğitimi ve sağlık gözetimi, zimmet tutanağı	İşe başlamadan önce veya işe başlarken	İşverenin kendi kayıtları
Çalışma boyunca	Aylık prim ve hizmet bildirimi, eksik gün ve rapor bildirimleri	Her ay	SGK — e-Bildirge
Çıkış	Sigortalı işten ayrılış bildirgesi ve çıkış kodu	Sigortalılığın sona ermesinden itibaren 10 gün (5510 md. 9)	SGK
Çıkıştan sonra	Son bordro, çalışma belgesi, ibraname, zimmet iadesi	Sözleşmenin sona ermesinde / ibrada bir ay bekleme	Çalışana

Tablodaki iki süre birbiriyle karıştırılır: girişte kural önceden bildirim, çıkışta on gün sonra bildirimdir. Yani işe alırken acele etmek zorundasınız, işten çıkarırken ise on günlük bir alan var — ama bu alan boş geçirilecek bir süre değil, kodun ve evrakın doğru hazırlanacağı süredir.

Bir not da kapsam üzerine: bu rehber hizmet akdiyle çalışan 4/a sigortalılarını, yani özel sektör işvereninin klasik personelini anlatır. Kendi nam ve hesabına çalışanların (4/b, Bağ-Kur) tescili farklı bir zincirdir.

İlk Sigortalıdan Önce Hazır Olması Gerekenler

İlk çalışanını işe alacak bir işveren için işe giriş bildirgesi süreç değil, sürecin sonudur. Öncesinde tamamlanmamışsa bildirge zaten gönderilemez:

1. İşyeri tescili ve işyeri bildirgesi. Sigortalı çalıştırılmaya başlanmadan işyerinin SGK nezdinde tescil edilmiş olması gerekir; tescil olmadan sigortalı bildirimi yapılacak bir dosya numarası da yoktur. Ayrıntısı işyeri tescili ve işyeri bildirgesi rehberinde.
2. e-Bildirge kullanıcı kodu ve şifresi. Bildirimler kişisel e-Devlet hesabından değil, işyerine ait e-Bildirge kullanıcısıyla yapılır. Şifre başvurusu tescille aynı gün başlatılmazsa ilk işe girişte tıkanma yaşanır; ayrıntısı e-Bildirge rehberinde.
3. Yazılı iş sözleşmesi hazırlığı. 4857 sayılı İş Kanunu md. 8 uyarınca süresi bir yıl ve daha fazla olan iş sözleşmelerinin yazılı yapılması zorunludur; yazılı sözleşme yapılmayan hâllerde işveren, çalışma koşullarını, çalışma süresini, temel ücreti ve ücret eklerini, ödeme dönemini ve fesihte uyulacak hükümleri gösteren yazılı bir belgeyi en geç iki ay içinde vermek zorundadır. Hazır bir metinle başlamak isteyenler için belirsiz süreli iş sözleşmesi örneğimiz var.
4. İş sağlığı ve güvenliği altyapısı. 6331 sayılı Kanun yükümlülükleri çalışan sayısına ve tehlike sınıfına göre değişir; risk değerlendirmesi, İSG eğitimi ve tehlikeli ile çok tehlikeli sınıfta işe giriş sağlık raporu bu başlıktadır. Kapsam için 6331 sayılı Kanun rehberine bakın.
5. Ücret ödeme altyapısı. Belirli sayının üzerinde işçi çalıştıran işyerlerinde ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her türlü istihkakın banka aracılığıyla ödenmesi zorunludur. Elden ödeme, hem yaptırım riski hem de ispat sorunudur.
6. Kayıt düzeni. 4857 md. 75 gereği her çalışan için özlük dosyası tutulur. Dosyayı işe girişte açmak, çıkışta aramaktan her zaman ucuzdur: özlük dosyası rehberi.

Bu altı başlık tamamlandığında işe alım artık tekrarlanabilir bir işlemdir. Tamamlanmadığında ise her yeni işe girişte aynı telaş yeniden yaşanır — ve telaş, bildirge sürelerinin kaçırıldığı yerdir.

Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi Ne Zaman Verilir? Kural ve İstisnalar

Kısa cevap: Kural, bildirgenin sigortalılık başlangıcından önce verilmesidir; yani kişi ilk gün işe başlamadan bildirim yapılmış olmalıdır (5510 md. 8). Kanun bu kurala sınırlı sayıda istisna tanır ve bu istisnalarda da bildirge süresinde verilmişse "başlangıçtan önce bildirilmiş" sayılır.

İstisnalar tek tek bilinmeli, çünkü hangi işyerinde hangisinin geçerli olduğu doğrudan ceza riskini belirler:

Durum	Bildirge en geç ne zaman verilir?
Genel kural (tüm işyerleri)	Sigortalılık başlangıcından önce
İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerleri	En geç çalışmaya başlatıldığı gün
İlk defa işyeri bildirgesi verilecek işyerinde, ilk sigortalı çalıştırmaya başlanan tarihten itibaren bir ay içinde işe başlayanlar	Çalışmaya başlanan tarihten itibaren, söz konusu bir aylık sürenin dolduğu tarihe kadar
Yabancı ülkelere sefer yapan ulaştırma araçlarına sefer esnasında alınarak çalıştırılanlar	Aynı şekilde bir aylık süre içinde
Kamu idarelerinde işsizlik sigortasına tabi olmayan sözleşmeli personel ve yurt dışı görevde çalışmak üzere işe alınanlar	Çalışmaya başladıkları tarihten itibaren bir ay içinde

Bu tabloyu okurken üç yaygın hatayı ayıklayın:

• "Deneme süresindeki çalışan bildirilmez" yanlıştır. Deneme süresi iş sözleşmesinin bir parçasıdır; sigortalılık ilk günden başlar ve bildirge de ilk günden önce verilir. Deneme süresi içinde çıkış olursa yine ayrılış bildirgesi verilir.
• "Yarım gün çalışan, çağrı üzerine çalışan bildirilmez" yanlıştır. Kısmi süreli çalışmada değişen şey bildirilen gün sayısıdır, bildirim yükümlülüğü değil.
• "Akraba çalıştırıyorum, kayıt gerekmez" yanlıştır. Hizmet akdine dayalı çalışma varsa sigortalılık da vardır; istisnalar dar ve özeldir, varsayımla hareket edilmez.

Kanun, sigortalıya da bir imkân tanır: çalışmaya başladığı tarihten itibaren en geç bir ay içinde kendisi de Kuruma bildirimde bulunabilir. Buradaki ince nokta işveren açısından önemlidir — sigortalının kendini bildirmemiş olması, onun aleyhine delil sayılmaz. Yani "çalışan da bildirmemiş" savunması sonuç doğurmaz; yükümlülük işverendedir.

Bildirge verildikten sonra kişi işe hiç başlamazsa bildirgenin iptali için SGK'ya başvurulur. Bu, gerçekleşmemiş bir sigortalılığın sicilde kalmasını ve sonraki dönemlerde prim ile hizmet uyuşmazlığı doğurmasını önler.

Birincil kaynak: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — Resmî Gazete, 16 Haziran 2006 (md. 8 sigortalı bildirimi, md. 9 sigortalılığın sona ermesi, md. 11 işyeri bildirgesi).

İşe Giriş Günü: Belge, Eğitim ve Kayıt Zinciri

Bildirge gönderildikten sonra iş bitmez; ilk gün, sonraki yıllarda ispat olarak kullanılacak kayıtların kurulduğu gündür. Sıralı olarak şunlar tamamlanır:

1. Yazılı iş sözleşmesi imzalanır ve bir nüshası çalışana verilir. Ücret, çalışma süresi, işyeri, görev tanımı ve varsa deneme süresi metinde açıkça yer alır.
2. Özlük dosyası açılır. Kimlik belgesi, diploma veya sertifikalar, adres ve iletişim bilgisi, aile durumu beyanı, banka hesap bilgisi, varsa engelli veya eski hükümlü belgesi, sağlık raporu ve İSG eğitim kayıtları dosyada toplanır.
3. İSG yükümlülükleri yerine getirilir. Çalışana işe başlamadan önce iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilir; tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde çalışacaklar, yapacakları işe uygun olduklarını belirten sağlık raporu olmadan işe başlatılamaz (6331 sayılı Kanun).
4. Zimmet teslimi tutanaklanır. Bilgisayar, telefon, araç, anahtar, kart, kişisel koruyucu donanım — teslim edilen her şey imzalı tutanakla kayda geçer. Çıkışta en çok tartışma çıkan başlık budur: zimmet tutanağı rehberi ve hazır tutanak örneği.
5. KVKK aydınlatması yapılır. Çalışan verilerinin hangi amaçla işlendiği, kimlere aktarıldığı ve ne kadar saklanacağı yazılı olarak bildirilir; sağlık verisi gibi özel nitelikli veriler ayrı bir rejime tabidir.
6. Bordro ve puantaj kaydı açılır. İşe giriş tarihi, ücret, varsa yan haklar ve çalışma programı sisteme girilir; ilk ay eksik gün doğuyorsa nedeni baştan belirlenir.

Bu adımların hepsi işe alım başlığı altında toplandığı için tek bir kontrol listesiyle yürütülmeye çok uygundur; sırayı hafızaya bırakmak yerine yazılı listeden ilerlemek isteyenler işe başlatma kontrol listemizi kullanabilir.

İki özel durumu da unutmayın. Engelli çalıştırma yükümlülüğü: 4857 md. 30 uyarınca elli veya daha fazla işçi çalıştırılan özel sektör işyerlerinde belirli oranda engelli işçi çalıştırma zorunluluğu vardır ve bu kadro İŞKUR aracılığıyla karşılanır. Yabancı çalışan: çalışma izni alınmadan istihdam yapılamaz; izin sonrası işe başlama veya başlamama durumunun süresinde bildirilmesi gerekir.

Çalışma Sürerken Bildirimi Değiştiren Olaylar

İşe giriş ile çıkış arasındaki dönemde de bildirim üretmesi gereken olaylar vardır. Bunları çıkışta toplu olarak düzeltmeye çalışmak, geriye dönük bildirge ve prim farkı demektir:

• İstirahat raporu. Çalışanın raporlu olduğu günlerde çalışmadığına dair bildirim yapılmadan geçici iş göremezlik ödeneği ödenmez; süreç e-vizite rehberinde, ödeme tarafı rapor parası rehberinde anlatılıyor.
• Ücretsiz izin ve devamsızlık. Ay içinde çalışılmayan günler eksik gün nedeni ile bildirilir; nedeni belgelemek, sonradan gelen prim farkı taleplerini önler. İzin türlerinin hangisinin ücretli hangisinin ücretsiz olduğu izin türleri rehberinde.
• Ücret değişikliği ve ek ödemeler. Zam, prim, ikramiye ve fazla mesai prime esas kazancı değiştirir; bu kazanç yalnızca bugünkü primi değil, ileride bağlanacak ödenek ve aylıkları da belirler.
• İşyeri veya şube değişikliği. Çalışanın nakli, farklı bir SGK işyeri dosyasına geçiş anlamına geliyorsa ayrı bir giriş-çıkış zinciri doğurur.
• Askerlik, doğum ve uzun süreli izinler. Sözleşmenin askıya alındığı hâller ile sona erdiği hâller farklı bildirim sonuçları üretir; doğum izni ve analık hakları rehberine bakın.

Bu olayların ortak özelliği, hepsinin puantajda doğup aylık bildirimde sonuçlanmasıdır. Puantaj kaydı ile bildirim arasındaki bağ kopuk olduğunda hata ay sonunda değil, aylar sonra bir denetim veya ödenek başvurusunda ortaya çıkar.

Çıkış Kararından Sonra Sıralı Yapılacaklar

Kısa cevap: Çıkışta doğru sıra şudur: fesih nedenini yazılı olarak netleştir, fesih bildirimini yazılı ve tebliğ tarihi belgeli biçimde yap, ihbar süresi işletiliyorsa iş arama iznini kullandır, son çalışma gününde zimmeti geri al, on gün içinde işten ayrılış bildirgesini gerçek nedene karşılık gelen kodla ver, son bordroyu kullanılmayan yıllık izin ücreti dahil eksiksiz öde, çalışma belgesini teslim et ve ibraname için sözleşmenin sona ermesinden itibaren bir ay bekle.

Adım adım:

1. Fesih nedenini fesihten önce belirleyin. Bu, sürecin tamamını belirleyen tek karardır; kodu sonra seçmek yanlış kod üretir. Haklı fesih ile geçerli fesih ayrımı burada netleşmelidir.
2. Gerekiyorsa savunma isteyin. Davranış veya verimden kaynaklanan fesihlerde çalışanın savunmasının alınması usul şartıdır; savunma istemi yazısı örneği.
3. Fesih bildirimini yazılı yapın. İş güvencesi kapsamındaki fesihlerde bildirimin yazılı olması ve sebebin açık ve kesin belirtilmesi gerekir (4857 md. 19). Tebliğ tarihini imza veya usulüne uygun tebligatla belgeleyin: fesih bildirimi örneği.
4. İhbar süresini yönetin. Süre çalıştırılacaksa iş arama izni günde en az iki saat, ücret kesintisi yapılmadan kullandırılır (4857 md. 27); süre çalıştırılmayacaksa peşin ödeme yapılır. Süreler ve tutarlar ihbar süresi rehberinde.
5. Son çalışma gününde zimmeti geri alın. Teslim alınan her kalem imzalı iade tutanağıyla kayda geçer; eksik varsa tutanağa yazılır, tek taraflı kesinti yapılmaz.
6. İşten ayrılış bildirgesini on gün içinde verin ve çıkış kodunu gerçek fesih nedeniyle eşleştirin.
7. Son bordroyu hazırlayın ve ödeyin. Ücret, fazla mesai, kullanılmayan yıllık izin ücreti, varsa kıdem ve ihbar tazminatı bu bordroda kapanır.
8. Çalışma belgesini verin. 4857 md. 28 uyarınca işten ayrılan işçiye, işinin çeşidini ve süresini gösteren belge verilir.
9. Ayrılış ayının bildirimini doğru yapın. Çıkış tarihi, o ayın prim gün sayısı ve varsa eksik gün nedeni birlikte tutarlı olmalıdır.
10. Özlük dosyasını kapatın ve saklamaya alın. Dosya çıkışla bitmez; saklama süreleri boyunca korunur ve süresi dolduğunda usulüne uygun imha edilir.

Bu on adımın çoğu tarih takibidir. Yasal bildirim günlerini ay başında gözden geçirmek için İK ve çalışma takvimini kullanabilirsiniz.

İşten Ayrılış Bildirgesi ve On Günlük Süre

Çıkış tarafındaki tek yasal bildirim belgesi sigortalı işten ayrılış bildirgesidir. 5510 sayılı Kanun md. 9 uyarınca sigortalılığı sona erenlerin durumu işverence en geç on gün içinde Kuruma bildirilir. Üç noktayı netleştirmekte fayda var:

• Tarih hangi gündür? Bildirgeye yazılan ayrılış tarihi, sigortalılığın sona erdiği gündür. İhbar süresi çalıştırılıyorsa sigortalılık o sürenin sonunda biter; ihbar tazminatı peşin ödenerek sözleşme derhal sona erdirildiğinde ise çıkış tarihi fesih tarihidir.
• On gün ne zaman başlar? Sigortalılığın sona erdiği tarihi izleyen günden. "Bordro kesilince veririz" gibi bir esneklik yoktur; bordronun hazır olmaması süreyi durdurmaz.
• Bildirge ile aylık bildirim aynı şey değildir. Ayrılış bildirgesi olayın kendisini, aylık prim ve hizmet bildirimi ise o ayın gün ve kazanç dökümünü taşır. İkisi çelişirse SGK kayıtlarında uyumsuzluk doğar ve çalışanın ödenek başvurusu bekler.

Çalışan açısından bu belgenin ağırlığı büyüktür: işsizlik ödeneği başvurusu, işverenin verdiği bildirgedeki çıkış nedeni üzerinden değerlendirilir. Çalışanın kendi başvuru süresi ise fesihten itibaren 30 gündür ve bu iki süre birbirini beklemez — ayrıntısı işsizlik maaşı başvurusu rehberinde.

Bildirge süresinde verilmezse ne olur? 5510 md. 102, bu bildirimin süresinde yapılmaması hâlinde her bir sigortalı için asgari ücretin onda biri ölçeğinde idari para cezası öngörür. Ceza tutarı yılın asgari ücretine bağlı olarak değiştiği için burada rakam yazmıyoruz; belirleyici olan ölçüdür. Aynı maddede, cezaların tebliğ tarihinden itibaren belirlenen kısa süre içinde peşin ödenmesi hâlinde indirimli tahsil edildiği de düzenlenmiştir.

Çıkış Kodu Seçimi: Karar Ağacı

Kodların tam listesi ve her birinin işsizlik ödeneği, kıdem ile ihbar sonuçları SGK çıkış kodları tablosunda duruyor; burada tekrarlamıyoruz. Bunun yerine doğru koda ulaştıran soruları sıralıyoruz — pratikte hatalar kod listesini bilmemekten değil, olayı yanlış nitelendirmekten doğuyor:

1. Sözleşmeyi kim sona erdirdi? İşveren mi, çalışan mı, yoksa taraflar birlikte mi? Bu üç yol üç ayrı kod ailesine gider.
2. İşveren sona erdirdiyse dayanak nedir? Geçerli neden mi (performans, işletme gerekleri), yoksa ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık mı? İkincisi ispat yükü yüksek bir alandır ve gerekçe bent bazında ayrı kodlarla bildirilir.
3. Çalışan sona erdirdiyse haklı nedeni var mı? Ücretin ödenmemesi, primin eksik bildirilmesi veya çalışma koşullarının esaslı biçimde ağırlaştırılması gibi durumlarda çalışanın feshi haklı fesihtir ve sonuçları istifadan tamamen farklıdır.
4. Sözleşme kendiliğinden mi sona erdi? Belirli süreli sözleşmenin süresinin dolması, işin bitmesi, mevsim veya kampanya bitimi ayrı kodlara karşılık gelir.
5. Karşılıklı anlaşma mı var? İkalede taraf iradeleri esas alınır ve ödenek sonucu genellikle çalışanın aleyhinedir; çalışanın bunu bilerek imzalaması gerekir. Ayrıntısı ikale sözleşmesi rehberinde.

Altın kural: kodu belgeye uydurun, belgeyi koda değil. Devamsızlık gerekçesiyle haklı fesih bildiriyorsanız elinizde devamsızlık tutanakları ve savunma yazışması olmalıdır; olmadan seçilen "ağır" kod, mahkemede ayakta kalmadığı gibi kötü niyet göstergesi olarak da okunabilir.

Yanlış girilmiş bir kod düzeltilebilir: işveren SGK'ya başvurup bildirgeyi düzelttiğinde çalışanın ödenek başvurusu yeniden değerlendirilir. Ancak düzeltme, açılmış bir davada ihmalin kanıtı olarak da kullanılabilir; doğrusu ilk seferde doğru seçmektir.

Son Bordro, Çalışma Belgesi ve İbraname

Çıkışın mali tarafı tek bir kuralda toplanır: iş sözleşmesinin sona ermesinde işçinin ücreti ile sözleşmeden ve kanundan doğan, para ile ölçülmesi mümkün menfaatlerinin tam olarak ödenmesi zorunludur (4857 md. 32). Son bordroda kapanması gereken kalemler:

Kalem	Dayanak ve not
Son ayın ücreti ve fazla çalışma	Çalışılan güne ve fazla mesai kurallarına göre
Kullanılmayan yıllık izin ücreti	4857 md. 59: sözleşmenin sona ermesinde hak kazanılıp kullanılmayan izin süreleri son ücret üzerinden ödenir. Hesaplama aracı
Kıdem tazminatı	Şartları varsa; kıdem tazminatı rehberi ve hesaplama aracı
İhbar tazminatı	İhbar süresi çalıştırılmadıysa; hesaplama aracı
Varsa prim, ikramiye, yol ve yemek alacakları	Sözleşme veya işyeri uygulamasına göre
Varsa avans bakiyesi ve icra kesintisi	Kesintiler ücret hesap pusulasında ayrı ayrı gösterilir (4857 md. 37)

Çalışma belgesi ayrı bir yükümlülüktür ve unutulmaya çok müsaittir: 4857 md. 28 uyarınca işten ayrılan işçiye, işinin çeşidini ve süresini gösteren bir belge verilir. Belgenin zamanında verilmemesinden ya da yanlış bilgi içermesinden zarar gören işçi veya işçiyi işe alan yeni işveren, eski işverenden tazminat isteyebilir.

İbraname ise en çok geçersiz sayılan belgedir, çünkü şekil şartları katıdır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 420 uyarınca işçinin işverenden alacağına ilişkin ibra sözleşmesinin geçerli olması için: yazılı olması, ibra tarihi itibarıyla sözleşmenin sona ermesinden başlayarak en az bir aylık sürenin geçmiş olması, ibra konusu alacağın türünün ve miktarının açıkça belirtilmesi ve ödemenin hak tutarına göre noksansız ve banka aracılığıyla yapılması gerekir. Bu unsurları taşımayan ibraname kesin olarak hükümsüzdür. Yani çıkış günü imzalatılan bir ibraname, imzalanmış olmasına rağmen hiçbir koruma sağlamaz. Şablon için ibraname örneğine bakabilirsiniz.

Geç ve Yanlış Bildirimin Sonuçları

Yaptırımlar üç ayrı yerden gelir ve birbirinin yerine geçmez:

• İdari para cezası (5510 md. 102). Sigortalı işe giriş bildirgesinin süresinde verilmemesi hâlinde ceza her bir sigortalı için bir aylık asgari ücret ölçeğindedir; bildirimsizlik mahkeme kararı ya da denetimle tespit edilmişse ölçü daha da yükselir. İşten ayrılış bildiriminde ölçü asgari ücretin onda biri düzeyindedir. Tutarlar yılın asgari ücretiyle değiştiği için burada rakam vermiyoruz; ölçüyü bilmek karar almaya yeter.
• Prim, gecikme cezası ve gecikme zammı. Bildirilmemiş çalışma sonradan tespit edilirse yalnızca ceza değil, geriye dönük prim aslı ve gecikme yükü de doğar. Ödeme gücü aşıldığında yapılandırma gündeme gelir: SGK borç yapılandırma rehberi.
• Teşvik kaybı. Bildirimlerin süresinde ve doğru yapılması, prim teşviklerinden yararlanmanın ön şartıdır; usulsüzlük çoğu zaman cezadan daha pahalıya mal olur. Kapsam için SGK işveren teşvikleri rehberi.

Çıkış tarafında ise en pahalı sonuç idari değil, yargısaldır. Fiilen işveren feshi olan bir ayrılışın istifa olarak bildirilmesi, çalışanı işsizlik ödeneğinden mahrum bırakır; çalışan iş mahkemesine gittiğinde işveren hem kıdem ve ihbar tazminatı hem de ödenek kaybından doğan zarar talebiyle karşılaşabilir. Aynı şekilde ispatlanamayan bir haklı fesih kodu, kıdem ve ihbar yükünü geri getirir.

Üç hatanın ortak kaynağı aynıdır: kararın belgeden önce alınması. Belge zinciri kurulmadan seçilen kod, sonradan düzeltilse bile iz bırakır.

İki Taraflı Kontrol Listesi: İşe Giriş ve Çıkış

Aşağıdaki iki liste, bu rehberin özeti niteliğindedir. Her işe alım ve her çıkışta baştan sona işletilecek biçimde yazıldı.

İŞE GİRİŞ — yapıldı mı?	ÇIKIŞ — yapıldı mı?
İşyeri tescili ve e-Bildirge kullanıcısı hazır	Fesih nedeni yazılı olarak belirlendi
Sigortalı işe giriş bildirgesi kural gereği çalışma başlamadan önce verildi	Gerekiyorsa savunma istendi ve yanıt dosyalandı
Yazılı iş sözleşmesi imzalandı, bir nüsha çalışana verildi	Fesih bildirimi yazılı yapıldı, tebliğ tarihi belgelendi
Özlük dosyası açıldı, belgeler tarandı	İhbar süresi işletildi veya peşin ödendi; iş arama izni kullandırıldı
İSG eğitimi verildi; gerekli hâllerde sağlık raporu alındı	Zimmet iade tutanağı imzalandı
Zimmet teslim tutanağı imzalandı	İşten ayrılış bildirgesi on gün içinde verildi
KVKK aydınlatması yapıldı, açık rıza gerektiren durumlar ayrıldı	Çıkış kodu gerçek fesih nedeniyle eşleştirildi
Banka hesabı ve ücret ödeme düzeni kuruldu	Son bordro yıllık izin ücreti dahil eksiksiz ödendi
Puantaj ve bordro kaydı açıldı, ilk ay eksik günü planlandı	Çalışma belgesi teslim edildi
Deneme süresi ve hakediş tarihleri takvime işlendi	İbraname için bir aylık süre beklendi, ödeme banka üzerinden yapıldı

Listelerin ortak paydası şu: hiçbir satır hafızaya bırakılmıyor. Elle yürütülen süreçlerde kaçan şey bilgi değil, tarih ve belgedir — bildirge süresi geçen işveren kuralı bilmediği için değil, o gün başka bir işle meşgul olduğu için geç kalır.

empuno dijital özlük dosyası işe alım ve çıkış evrakını çalışan profilinde yetkiye bağlı olarak bir arada tutar; hangi belgenin eksik olduğu listeden görülür, hatırlanmaya çalışılmaz.

Not: Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; süreler, ölçüler ve koşullar mevzuat değişikliğine tabidir. Somut bir işe alım veya fesih kararında güncel mevzuatı, SGK duyurularını ve uzman görüşünü esas alın.