Resmi Tatilde Çalışma Ücreti Nasıl Hesaplanır? (UBGT)

Kısa Cevap: Çalışan Kaç Yevmiye Alır?

Kısa cevap: Resmi tatil günü çalışmayan işçi bir yevmiye (o günün ücreti çalışmadan ödenir), çalışan işçi iki yevmiye alır: çalışılmasa da ödenecek olan bir günlük ücrete ek olarak, çalışmanın karşılığı bir günlük ücret daha ödenir. Ek ödeme fazla çalışma sayılmaz, haftalık 45 saat hesabına girmez. Yıllık izne rastlayan resmi tatil günleri izinden sayılmaz. Terimin kısa tanımı için resmi tatil sözlük maddesini, çalışmanın yazılı onay düzeni için resmi tatil çalışma muvafakat formu örneğini kullanabilirsiniz.

Hangi Günler Resmi Tatil Sayılır?

Dayanak, 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 44. maddesidir. Kanunda sayılan günler şunlardır: 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı (kutlama 28 Ekim öğleden sonra başlar; buçuk gün dâhil toplam bir buçuk gün), 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, 19 Mayıs Atatürk'ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı, 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, 30 Ağustos Zafer Bayramı, 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü ile Ramazan ve Kurban bayramı günleri. Dini bayram günleri her yıl değiştiğinden Diyanet takviminden doğrulanır; arife günleri yarım gün sayılır.

İki karışıklık yaygındır. Birincisi hafta tatiliyle karıştırılmasıdır: hafta tatili (md. 46) her hafta bir gün dinlenme hakkıdır ve ücreti ayrı bir rejime tabidir; resmi tatil ise takvimde sayılan belirli günlerdir. İkincisi idari izinlerdir: köprü günü veya olağanüstü durum nedeniyle verilen idari izinler mevzuatta düzenlenmiş bir tür değildir, işverenin kendi iradesiyle tanıdığı ücretli izinlerdir ve UBGT rejimine tabi olmazlar. Puantajda her biri kendi koduyla gösterilmelidir.

Ücret Nasıl Hesaplanır? Gün Gün Örnekler

Hesap 4857 sayılı Kanun'un 47. maddesine dayanır. Üç hâl vardır. Birincisi, resmi tatil günü çalışılmaması: işçi bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretini tam alır; aylık ücretli çalışanın maaşından kesinti yapılmaz, yevmiyeli çalışana o günün yevmiyesi ödenir. İkincisi, resmi tatil günü çalışılması: yukarıdaki bir yevmiyeye ek olarak çalışmanın karşılığı bir günlük ücret daha ödenir; aylık ücretliye bir, yevmiyeliye iki yevmiye ek ödeme yapılır ve toplam iki yevmiyeye ulaşılır. Üçüncüsü, resmi tatilin hafta tatiline denk gelmesi: iki hak üst üste binmez, her biri kendi rejimine göre değerlendirilir ve puantajda günün hangi koda işlendiği açıkça belirtilir.

Sayısal örnek: aylık brüt ücreti 30 günlük esasa bölünen bir çalışanın günlük ücreti, aylık brüt tutarın 30'a bölünmesiyle bulunur. Resmi tatil günü çalışan bu işçi, ay sonunda normal aylık ücretine ek olarak bir günlük ücreti UBGT satırında alır. Parça başı veya yüzde usulüyle çalışanlarda hesaba esas tutar, o aya ait kazancın çalışılan günlere bölünmesiyle belirlenen bir günlük karşılığıdır. Günlük ücret hesabında bordro parametreleri için güncel parametre tablosuna, hazır hesap için resmi tatil mesai hesaplama aracına bakılabilir.

Fazla Mesaiyle Farkı ve Yıllık İzinle İlişkisi

Resmi tatil çalışması fazla çalışma değildir. Fazla çalışma, haftalık 45 saati aşan çalışmadır ve yüzde 50 zamlı ödenir; resmi tatil çalışmasının karşılığı ise çalışılan günün bir günlük ek ücretidir ve iki rejim birbirine karıştırılmaz. Resmi tatil günü yapılan çalışma haftalık 45 saat hesabına girmez; fazla mesai kurallarının yıllık 270 saatlik üst sınırı, yazılı onay düzeni ve serbest zaman karşılığı UBGT ödemesine uygulanmaz.

Yıllık izinle ilişkisi 56. maddede düzenlenir: yıllık izin süresine rastlayan ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatili günleri izinden sayılmaz, izin süresine eklenir. Yani 10 günlük izninin ortasına bir resmi tatil günü giren çalışanın izni fiilen 11 güne uzar; ücreti peşin ödenen izin günleriyle UBGT ödemesi ayrı kalemlerde izlenir. İzin planlamasında bu kural için yıllık izin bölme kurallarına bakılabilir.

Puantaj ve Bordroda Nasıl Gösterilir?

Puantajda resmi tatil günü iki ayrı kodla izlenir: çalışılmayan resmi tatil günü ve çalışılan resmi tatil günü. Normal çalışma, fazla çalışma ve hafta tatili kodlarıyla aynı satıra yazılmaz; günün niteliği tek bakışta anlaşılmalıdır. Bordroda UBGT ödemesi, ücret hesap pusulasında (md. 37) ayrı bir satırda gösterilir; normal ücrete gömülmez. Ayrı satır iki şeyi korur: çalışanın hangi günün karşılığını aldığını denetleyebilmesini ve denetimde UBGT ödemesinin izlenebilirliğini.

Kapanış düzeni şudur: resmi tatil çalışacakların listesi önceden yazılı onayla alınır, çalışılan günler puantaja aynı gün işlenir, ay sonunda UBGT satırları normal ücret ve fazla mesai satırlarıyla yan yana kontrol edilir. Puantaj hazırlama rehberindeki karşılaştırma disiplini UBGT satırlarına da uygulanır. empuno'da resmi tatil günleri takvimde işaretlenir, o güne yazılan çalışma puantaja UBGT koduyla düşer ve bordroya ayrı satır olarak akar; ayrıntılar vardiya ve puantaj modülünde anlatılıyor. Not: Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlıklarda bir iş hukuku uzmanıyla değerlendirmeniz uygun olur.