SGK İşveren Teşvikleri Rehberi (2026): 5510 İndirimi ve Diğer Destekler

İşveren Prim Yükü ve Teşviklerin Mantığı

Bordroda çalışanın gördüğü %15'lik işçi kesintisi madalyonun tek yüzüdür. İşveren, brüt ücretin üzerine kendi payına düşen SGK primini de öder: 2026 itibarıyla işsizlik sigortası işveren payı dahil bu yük toplam %23,75'e ulaşır. 2026 brüt asgari ücreti olan 33.030 TL üzerinden bakıldığında, teşviksiz işveren prim yükü aylık yaklaşık 7.845 TL'dir; yani asgari ücretli tek bir çalışanın toplam maliyeti 40.800 TL'yi aşar.

SGK teşvikleri, belirli koşulları sağlayan işverenlerde bu primin bir kısmının (bazı teşviklerde işveren hissesinin tamamının) devlet tarafından karşılanmasını sağlar. Karşılayan kaynak teşvike göre değişir: 5510 indirimini Hazine, ilave istihdam teşviklerini genellikle İşsizlik Sigortası Fonu üstlenir.

İki noktayı baştan netleştirmek gerekir:

• Teşvik çalışanın net maaşını değiştirmez; indirim işveren hissesinden yapılır. Çalışan tarafındaki kesintilerin nasıl işlediğini bordro nasıl okunur rehberinde anlattık.
• Teşvikler dönemseldir ve sık değişir: oranlar, kapsam ve süre uzatmaları çoğunlukla yıl sonlarında kararlaştırılır. Bu rehberdeki çerçeve 2026 ortası itibarıyladır; uygulamadan önce güncel duyuruları resmi kaynaklardan teyit edin.

5510 Prim İndirimi: 2026'da İmalatta 5 Puan, Diğer Sektörlerde 2 Puan

En yaygın ve en "otomatik" teşvik, 5510 sayılı Kanun kapsamındaki prim indirimidir; uygulamada hâlâ "5 puanlık indirim" adıyla bilinir. İşverenin malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim hissesinden puan indirimi yapılır ve bu kısım Hazine tarafından karşılanır. 2026 başından itibaren oran sektöre göre ayrışmıştır: imalat sektöründe 5 puan, diğer sektörlerde 2 puan uygulanır (imalat kapsamı ekonomik faaliyet sınıflamasındaki imalat iş kollarına göre belirlenir).

Yararlanmanın temel koşulları şunlardır:

• SGK'ya vadesi geçmiş prim, işsizlik primi veya idari para cezası borcunun bulunmaması (yapılandırılmış ya da taksitlendirilmiş ve düzenli ödenen borç engel oluşturmaz),
• Aylık prim ve hizmet belgesinin / beyannamenin yasal süresinde verilmesi ve primlerin süresinde ödenmesi,
• Kayıt dışı sigortalı veya sahte sigortalı çalıştırıldığının tespit edilmemiş olması — yani teşvik, kayıtlı istihdamın ödülüdür.

Parasal etkisi somuttur: 2026'da asgari ücretli bir çalışan için indirim, imalat işvereninde aylık 33.030 × %5 = 1.651,50 TL (yılda yaklaşık 19.800 TL), diğer sektörlerde aylık 660,60 TL tutarındadır. Çalışan sayısı arttıkça bu rakam işveren maliyeti tablosunun görünür bir kalemine dönüşür; farklı ücret seviyeleri için işveren maliyetini brüt-net maaş hesaplama aracıyla deneyebilirsiniz.

İlave İstihdam Teşviki (4447 Geçici 10): Genç ve Kadın İstihdamı

Yeni işe alımlarda en güçlü destek, 4447 sayılı Kanun'un geçici 10. maddesindeki ilave istihdam teşvikidir (uygulamada "6111 teşviki" olarak da anılır). Koşullar sağlandığında, prime esas kazanç üzerinden hesaplanan işveren prim hissesinin tamamı İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanır — 5510 indirimindeki gibi birkaç puan değil, işveren hissesinin bütünü. Teşvikin süresi bu rehberin güncellendiği tarih itibarıyla 2026 yıl sonuna kadar uzatılmış durumdadır; sonraki dönem için yeni bir uzatma kararı gerekir.

Ana koşullar özetle şöyledir (ayrıntılar yaş, cinsiyet ve belge durumuna göre değişir):

• İşe alınan kişinin işe girişten önceki son 6 ayda sigortalı çalışmamış (işsiz) olması,
• Çalışanın, işyerinin son 6 aylık ortalama sigortalı sayısına ilave olarak işe alınması — mevcut kadroyu değiştirmek değil, istihdamı büyütmek desteklenir,
• İşe alınanın 18-29 yaş arası erkek, 18 yaş üstü kadın olması veya mesleki yeterlilik / teknik eğitim belgesi taşıması.

Destek süresi bu kriterlere göre kademelenir ve 6 aydan 54 aya kadar uzayabilir; işe alınanın İŞKUR'a kayıtlı işsiz olması ek süre kazandırır. Süre ve kapsam kuralları yıllar içinde birkaç kez değiştiği için, işe alım öncesinde adayın durumunu güncel mevzuata göre doğrulamak gerekir. İşe giriş bildirgesinin zamanında verilmesi burada da ön şarttır (bkz. işe giriş bildirgesi).

Diğer Destekler: Engelli Teşviki, İşbaşı Eğitim, Bölgesel ve Yatırım Teşvikleri

5510 indirimi ve ilave istihdam teşvikinin dışında kalan başlıca mekanizmalar şunlardır — her biri kendi mevzuatına ve dönemsel koşullarına tabidir:

• Engelli istihdam teşviki: Özel sektörde çalıştırılan engelli sigortalılar için, prime esas kazanç alt sınırı (asgari ücret) üzerinden hesaplanan işveren prim hissesinin tamamı Hazine tarafından karşılanır; asgari ücreti aşan ücret kısmının primi işverene aittir. Elli ve üzeri çalışanı olan işyerlerindeki engelli çalıştırma yükümlülüğüyle birlikte düşünüldüğünde, hem zorunluluğu hem maliyeti dengeleyen kalıcı nitelikte bir destektir.
• İşbaşı eğitim programı (İŞKUR): Program süresince katılımcının günlük cep harçlığı ve sigorta primleri İŞKUR tarafından karşılanır; işverenin ücret ve prim yükü yoktur. Programı tamamlayanların istihdamına bağlanan ek prim teşvikleri ise dönem dönem açılıp kapanmıştır — güncel durumu İŞKUR duyurularından teyit edin.
• Bölgesel ve yatırım teşvikleri: Geçmişte sosyo-ekonomik gelişmişliği düşük illerde uygulanan ilave puan indirimleri dönemsel olarak sona ermiş; buna karşılık yatırım teşvik belgesi kapsamındaki sigorta primi işveren hissesi desteği, bölgeye ve belge koşullarına göre uygulanmaya devam etmektedir.

Bu gruptaki teşviklerde genel kural şudur: koşullar ve süreler sık değişir, çoğu Cumhurbaşkanı kararıyla uzatılır veya sona erer. Bir teşvike göre işe alım planı yapmadan önce o teşvikin o ay yürürlükte olduğunu resmi kaynaktan doğrulamak, sonradan geri ödeme riskine girmekten her zaman ucuzdur.

Teşvikler Bordroya Nasıl Yansır?

Teşvikin bordrodaki izi çalışan tarafında değil, işveren maliyeti tarafındadır. Çalışanın brüt ücreti, %15'lik işçi kesintisi ve net maaşı teşvikten etkilenmez; değişen, işverenin ödeyeceği prim tutarıdır. Pratikte akış şöyle işler:

• Her teşvikin bir kanun numarası vardır (5510 indirimi, ilave istihdam vb.); işveren, aylık prim bildirimini hangi çalışan için hangi kanun numarasıyla yaptığını beyannamede seçer (bkz. e-bildirge).
• Bordro ve işveren maliyet raporunda teşvik, işveren SGK payından düşülen ayrı bir indirim satırı olarak görünür: örneğin %23,75'lik toplam yük, 5510 indirimiyle imalatta fiilen %18,75'e iner.
• Aynı sigortalı için aynı ayda kural olarak tek teşvikten yararlanılır; birden fazla teşvikin koşulu aynı anda sağlanıyorsa işveren en avantajlı olanı seçer. Bu seçim çalışan bazında her ay yeniden değerlendirilebilir.

SGK tavanını (2026'da 297.270 TL, asgari ücretin 9 katı) aşan ücretlerde prim ve dolayısıyla indirim, tavan tutar üzerinden hesaplanır. Teşvikli ve teşviksiz işveren maliyetini yan yana görmek, işe alım bütçesi yaparken en sağlıklı yaklaşımdır; bordronun kalem kalem yapısı için bordro nasıl okunur rehberine bakabilirsiniz.

Teşvik Kaybettiren Durumlar: En Pahalı Hatalar

Teşvik mevzuatının sert tarafı, kaybetme koşullarının kazanma koşullarından daha hızlı işlemesidir. Başlıca riskler şunlardır:

• Vadesi geçmiş SGK borcu: Prim, işsizlik primi veya idari para cezası borcu bulunan işveren, borç yapılandırılmadıkça 5510 indiriminden yararlanamaz. Tek bir unutulan ödeme, o dönemin indirimini götürebilir.
• Bildirgenin geç verilmesi veya primin geç ödenmesi: Yasal süre kaçırıldığında ilgili ayın teşviki kural olarak kaybedilir; ayrıca idari para cezası gündeme gelir.
• Kayıt dışı sigortalı veya sahte sigortalı tespiti: En ağır sonuç budur — tespit halinde işveren, mevzuatta öngörülen süre boyunca (tespitin niteliğine ve tekrarına göre değişir) teşviklerden yasaklanır ve haksız yararlanılan tutarlar gecikme zammıyla geri istenir.
• Yapılandırmanın bozulması: Taksitlendirilmiş borcun taksitleri aksarsa borç yeniden "vadesi geçmiş" statüsüne döner ve teşvik hakkı da onunla birlikte düşer.

Bir de zamanlama kısıtı vardır: teşvikten yararlanma tercihinin geriye dönük olarak değiştirilmesi güncel uygulamada kural olarak mümkün değildir veya dar istisnalara bağlıdır. "Sonra düzeltiriz" yaklaşımı bu alanda çalışmaz; doğru kanun numarasının ilgili ayın bildirgesinde seçilmesi gerekir.

Teşvikler Nasıl Takip Edilir?

Teşvik takibi tek seferlik bir başvuru değil, aylık bir disiplindir. Sağlıklı bir düzen için:

• Aylık kontrol listesi kurun: Bildirge/beyanname son günü, prim ödeme son günü ve borç sorgusu her ay aynı sırayla kontrol edilmeli. Yasal bildirim tarihlerini kaçırmamak için İK ve çalışma takvimini ay başında gözden geçirmek iyi bir alışkanlıktır.
• Mali müşavirle rol paylaşımını netleştirin: Uygulamada kanun numarası seçimini ve SGK ekranlarındaki teşvik sorgularını genellikle mali müşavir yürütür; işverenin görevi ilave istihdam koşullarını (kimin işsiz olduğu, ortalama sigortalı sayısı) doğru veriyle beslemektir. Muhasebeci portalı gibi araçlar bu veri akışını tek kanala toplar.
• Çalışan bazında teşvik kaydı tutun: Hangi çalışanın hangi teşvikten, hangi tarihten beri ve kaç ay süreyle yararlandığı kayıt altında olmalı; süre dolduğunda bildirimin normal kanun numarasına dönmesi gerekir.
• Değişiklikleri izleyin: Oranlar ve süre uzatmaları çoğunlukla aralık-ocak döneminde belirlenir. 2026'daki imalat/diğer sektör ayrımı gibi yapısal değişiklikler, önceki yılın ezberini geçersiz kılabilir.

Not: Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; teşvik koşulları ve oranları değişebilir. Somut bir işe alım veya bildirim kararında güncel mevzuat ve uzman görüşü esas alınmalıdır.