İşverenler Hangi SGK Prim Teşviklerinden Yararlanabilir? 5 Puanlık Prim İndiriminin Şartları (2026)
Türkiye'de bir çalışanın işverene maliyeti brüt ücretle bitmez: 2026 itibarıyla işsizlik sigortası dahil %23,75'lik SGK işveren payı da bunun üzerine eklenir. SGK teşvikleri, koşulları sağlayan işverenlerde bu yükün önemli bir kısmını Hazine veya İşsizlik Sigortası Fonu'na aktaran mekanizmalardır — ancak koşullar sıkıdır ve tek bir geç bildirge o ayın indirimini kaybettirebilir. Bu rehberde 5510 prim indirimini, başlıca diğer teşvikleri, bunların bordroya yansımasını ve teşvik kaybettiren durumları 2026 kurallarıyla ele alıyoruz.
İşveren Prim Yükü ve Teşviklerin Mantığı
Kısa cevap: 2026 itibarıyla işsizlik sigortası dahil toplam SGK işveren payı %23,75'tir. En yaygın teşvik olan 5510 sayılı Kanun prim indirimi 2026'da imalat sektöründe 5 puan, diğer sektörlerde 2 puan uygulanır ve toplam işveren yükünü sırasıyla %18,75 ve %21,75'e indirir; indirim yalnızca işveren SGK payına uygulanır, %2'lik işveren işsizlik payı her senaryoda tam ödenir. Yararlanmanın şartları: vadesi geçmiş SGK borcu bulunmaması, bildirge ve primlerin yasal süresinde verilip ödenmesi ve kayıt dışı sigortalı çalıştırılmamış olmasıdır. Yeni işe alımlarda 4447 sayılı Kanun geçici 10. madde (ilave istihdam) teşviki, şartlar sağlandığında işveren hissesinin tamamını İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılar.
Bordroda çalışanın gördüğü %15'lik işçi kesintisi madalyonun tek yüzüdür. İşveren, brüt ücretin üzerine kendi payına düşen SGK primini de öder: 2026 itibarıyla işsizlik sigortası işveren payı dahil bu yük toplam %23,75'e ulaşır. 2026 brüt asgari ücreti olan 33.030 TL üzerinden bakıldığında, teşviksiz işveren prim yükü aylık yaklaşık 7.845 TL'dir; yani asgari ücretli tek bir çalışanın toplam maliyeti 40.800 TL'yi aşar.
SGK teşvikleri, belirli koşulları sağlayan işverenlerde bu primin bir kısmının (bazı teşviklerde işveren hissesinin tamamının) devlet tarafından karşılanmasını sağlar. Karşılayan kaynak teşvike göre değişir: 5510 indirimini Hazine, ilave istihdam teşviklerini genellikle İşsizlik Sigortası Fonu üstlenir.
İki noktayı baştan netleştirmek gerekir:
- Teşvik çalışanın net maaşını değiştirmez; indirim işveren hissesinden yapılır. Çalışan tarafındaki kesintilerin nasıl işlediğini bordro nasıl okunur rehberinde anlattık.
- Teşvikler dönemseldir ve sık değişir: oranlar, kapsam ve süre uzatmaları çoğunlukla yıl sonlarında kararlaştırılır. Bu rehberdeki çerçeve 2026 ortası itibarıyladır; uygulamadan önce güncel duyuruları resmi kaynaklardan teyit edin.
5510 Prim İndirimi: 2026'da İmalatta 5 Puan, Diğer Sektörlerde 2 Puan
En yaygın ve en "otomatik" teşvik, 5510 sayılı Kanun kapsamındaki prim indirimidir; uygulamada hâlâ "5 puanlık indirim" adıyla bilinir. İşverenin malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim hissesinden puan indirimi yapılır ve bu kısım Hazine tarafından karşılanır. 2026 başından itibaren oran sektöre göre ayrışmıştır: imalat sektöründe 5 puan, diğer sektörlerde 2 puan uygulanır (imalat kapsamı ekonomik faaliyet sınıflamasındaki imalat iş kollarına göre belirlenir).
Yararlanmanın temel koşulları şunlardır:
- SGK'ya vadesi geçmiş prim, işsizlik primi veya idari para cezası borcunun bulunmaması (yapılandırılmış ya da taksitlendirilmiş ve düzenli ödenen borç engel oluşturmaz),
- Aylık prim ve hizmet belgesinin / beyannamenin yasal süresinde verilmesi ve primlerin süresinde ödenmesi,
- Kayıt dışı sigortalı veya sahte sigortalı çalıştırıldığının tespit edilmemiş olması — yani teşvik, kayıtlı istihdamın ödülüdür.
Parasal etkisi somuttur: 2026'da asgari ücretli bir çalışan için indirim, imalat işvereninde aylık 33.030 × %5 = 1.651,50 TL (yılda yaklaşık 19.800 TL), diğer sektörlerde aylık 660,60 TL tutarındadır. Çalışan sayısı arttıkça bu rakam işveren maliyeti tablosunun görünür bir kalemine dönüşür; farklı ücret seviyeleri için işveren maliyetini brüt-net maaş hesaplama aracıyla deneyebilirsiniz. Teşvik öncesi ve sonrası toplam yükü karşılaştırmak için işveren maliyeti hesaplama aracını, asgari ücretli bir çalışanın kalem kalem maliyetini görmek için de asgari ücret işveren maliyeti rehberini kullanabilirsiniz.
İmalat 5 Puan / İmalat Dışı 2 Puan: Oran Tablosu, Şart Listesi ve Teşvik Kodları (2026)
Kesin kural: 5510 sayılı Kanun md. 81/1-(ı) indirimi 2026'da sektöre göre ayrışır — imalat sanayii (NACE C) işyerlerinde 5 puan, imalat dışı işyerlerinde 2 puan. İndirim yalnızca işveren SGK payından düşer; %2'lik işveren işsizlik sigortası payı her senaryoda tam ödenir. Aşağıdaki tablo indirimin toplam işveren yüküne etkisini gösterir.
| Senaryo | İşveren SGK payı | İşveren işsizlik payı | Toplam işveren yükü |
|---|---|---|---|
| İndirim uygulanmıyor | %21,75 | %2 | %23,75 |
| İmalat sanayii — 5 puan indirim | %16,75 | %2 | %18,75 |
| İmalat dışı sektörler — 2 puan indirim | %19,75 | %2 | %21,75 |
İndirimden yararlanmanın şartları — hepsi aynı anda sağlanmalıdır; biri eksikse o ayın indirimi kaybedilir:
| # | Şart | Kaybettiren tipik hata |
|---|---|---|
| 1 | Aylık prim ve hizmet belgesi / muhtasar ve prim hizmet beyannamesi yasal süresinde verilmiş olmalı | Beyannamenin son günü kaçırılması |
| 2 | Primler yasal süresinde ödenmiş olmalı | Ödemenin bir gün gecikmesi |
| 3 | Kuruma muaccel prim, idari para cezası ve gecikme zammı borcu bulunmamalı (borç varsa tecil ve taksitlendirilmiş olmalı) | Eski bir idari para cezasının unutulması |
| 4 | Kayıt dışı sigortalı çalıştırılmamış ve sahte sigortalı bildirilmemiş olmalı | Tespit hâlinde bir yıl süreyle teşvikten yasaklanma |
| 5 | Sigortalı 4/1-a kapsamında ve prim ödeme gün sayısı bildirilmiş olmalı | Yalnızca genel sağlık sigortası bildirilen statüler |
| 6 | İşveren özel sektör işvereni olmalı | Kamu idaresi ve ihale konusu işlerin kapsam dışı olması |
e-Bildirge'de seçilen teşvik (kanun) kodları: Teşvik, bildirgede doğru kanun numarası seçilerek uygulanır. Yanlış kod, indirimin hiç uygulanmaması ya da geriye dönük iptal edilmesi demektir.
| Kanun numarası | Teşvik | Karşılanan tutar |
|---|---|---|
| 05510 | 5510 SK md. 81/1-(ı) prim indirimi | İmalatta 5 puan, diğer sektörlerde 2 puan (Hazine karşılar) |
| 06486 | 5510 SK md. 81 ikinci fıkra — ilave indirim | Sosyo-ekonomik gelişmişlik listesindeki illerde ilave 6 puan |
| 06111 | 4447 SK geçici md. 10 — ilave istihdam teşviki | İşveren prim hissesinin tamamı (İşsizlik Sigortası Fonu) |
| 14857 | 4857 SK md. 30 — engelli istihdamı teşviki | Asgari ücret üzerinden işveren prim hissesinin tamamı (Hazine) |
| 05746 | 5746 SK — Ar-Ge ve tasarım personeli | İşveren prim hissesinin yarısı |
| 06645 | 4447 SK geçici md. 15 — işbaşı eğitim programını tamamlayanların istihdamı | İşveren prim hissesi (süre ve koşula bağlı) |
| 25510 | 5510 SK ek md. 2 — yatırım teşvik belgeli işyerleri | Belge süresince işveren prim hissesi |
Kod listesi ve her teşvikin güncel süre-koşul bilgisi SGK tarafından yayımlanır; bir teşviki ilk kez uygulamadan önce ilgili genelgeyi teyit edin. Birden fazla teşvikten aynı sigortalı için aynı ayda yalnızca biri uygulanabilir (5510 indirimi ile diğer teşviklerin birlikte kullanımı kanunda ayrıca düzenlenmiştir).
Birincil kaynaklar: 5510 sayılı Kanun — Resmî Gazete, 16 Haziran 2006, sayı 26200 (prim oranları ve indirim md. 81) · SGK — 2026 işveren prim oranları · CSGB — asgari ücretin işverene maliyeti tabloları. Prim oranları ve asgari ücret her yıl değişir; yürürlükteki değerler 2026 İK ve bordro parametreleri tablosunda.
İlave İstihdam Teşviki (4447 Geçici 10): Genç ve Kadın İstihdamı
Yeni işe alımlarda en güçlü destek, 4447 sayılı Kanun'un geçici 10. maddesindeki ilave istihdam teşvikidir (uygulamada "6111 teşviki" olarak da anılır). Koşullar sağlandığında, prime esas kazanç üzerinden hesaplanan işveren prim hissesinin tamamı İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanır — 5510 indirimindeki gibi birkaç puan değil, işveren hissesinin bütünü. Teşvikin süresi bu rehberin güncellendiği tarih itibarıyla 2026 yıl sonuna kadar uzatılmış durumdadır; sonraki dönem için yeni bir uzatma kararı gerekir.
Ana koşullar özetle şöyledir (ayrıntılar yaş, cinsiyet ve belge durumuna göre değişir):
- İşe alınan kişinin işe girişten önceki son 6 ayda sigortalı çalışmamış (işsiz) olması,
- Çalışanın, işyerinin son 6 aylık ortalama sigortalı sayısına ilave olarak işe alınması — mevcut kadroyu değiştirmek değil, istihdamı büyütmek desteklenir,
- İşe alınanın 18-29 yaş arası erkek, 18 yaş üstü kadın olması veya mesleki yeterlilik / teknik eğitim belgesi taşıması.
Destek süresi bu kriterlere göre kademelenir ve 6 aydan 54 aya kadar uzayabilir; işe alınanın İŞKUR'a kayıtlı işsiz olması ek süre kazandırır. Süre ve kapsam kuralları yıllar içinde birkaç kez değiştiği için, işe alım öncesinde adayın durumunu güncel mevzuata göre doğrulamak gerekir. İşe giriş bildirgesinin zamanında verilmesi burada da ön şarttır (bkz. işe giriş bildirgesi).
Diğer Destekler: Engelli Teşviki, İşbaşı Eğitim, Bölgesel ve Yatırım Teşvikleri
5510 indirimi ve ilave istihdam teşvikinin dışında kalan başlıca mekanizmalar şunlardır — her biri kendi mevzuatına ve dönemsel koşullarına tabidir:
- Engelli istihdam teşviki: Özel sektörde çalıştırılan engelli sigortalılar için, prime esas kazanç alt sınırı (asgari ücret) üzerinden hesaplanan işveren prim hissesinin tamamı Hazine tarafından karşılanır; asgari ücreti aşan ücret kısmının primi işverene aittir. Elli ve üzeri çalışanı olan işyerlerindeki engelli çalıştırma yükümlülüğüyle birlikte düşünüldüğünde, hem zorunluluğu hem maliyeti dengeleyen kalıcı nitelikte bir destektir.
- İşbaşı eğitim programı (İŞKUR): Program süresince katılımcının günlük cep harçlığı ve sigorta primleri İŞKUR tarafından karşılanır; işverenin ücret ve prim yükü yoktur. Programı tamamlayanların istihdamına bağlanan ek prim teşvikleri ise dönem dönem açılıp kapanmıştır — güncel durumu İŞKUR duyurularından teyit edin.
- Bölgesel ve yatırım teşvikleri: Geçmişte sosyo-ekonomik gelişmişliği düşük illerde uygulanan ilave puan indirimleri dönemsel olarak sona ermiş; buna karşılık yatırım teşvik belgesi kapsamındaki sigorta primi işveren hissesi desteği, bölgeye ve belge koşullarına göre uygulanmaya devam etmektedir.
Bu gruptaki teşviklerde genel kural şudur: koşullar ve süreler sık değişir, çoğu Cumhurbaşkanı kararıyla uzatılır veya sona erer. Bir teşvike göre işe alım planı yapmadan önce o teşvikin o ay yürürlükte olduğunu resmi kaynaktan doğrulamak, sonradan geri ödeme riskine girmekten her zaman ucuzdur.
Teşvikler Bordroya Nasıl Yansır?
Teşvikin bordrodaki izi çalışan tarafında değil, işveren maliyeti tarafındadır. Çalışanın brüt ücreti, %15'lik işçi kesintisi ve net maaşı teşvikten etkilenmez; değişen, işverenin ödeyeceği prim tutarıdır. Pratikte akış şöyle işler:
- Her teşvikin bir kanun numarası vardır (5510 indirimi, ilave istihdam vb.); işveren, aylık prim bildirimini hangi çalışan için hangi kanun numarasıyla yaptığını beyannamede seçer (bkz. e-bildirge).
- Bordro ve işveren maliyet raporunda teşvik, işveren SGK payından düşülen ayrı bir indirim satırı olarak görünür: örneğin %23,75'lik toplam yük, 5510 indirimiyle imalatta fiilen %18,75'e iner.
- Aynı sigortalı için aynı ayda kural olarak tek teşvikten yararlanılır; birden fazla teşvikin koşulu aynı anda sağlanıyorsa işveren en avantajlı olanı seçer. Bu seçim çalışan bazında her ay yeniden değerlendirilebilir.
SGK tavanını (2026'da 297.270 TL, asgari ücretin 9 katı) aşan ücretlerde prim ve dolayısıyla indirim, tavan tutar üzerinden hesaplanır. Teşvikli ve teşviksiz işveren maliyetini yan yana görmek, işe alım bütçesi yaparken en sağlıklı yaklaşımdır; bordronun kalem kalem yapısı için bordro nasıl okunur rehberine bakabilirsiniz.
Teşvik Kaybettiren Durumlar: En Pahalı Hatalar
Teşvik mevzuatının sert tarafı, kaybetme koşullarının kazanma koşullarından daha hızlı işlemesidir. Başlıca riskler şunlardır:
- Vadesi geçmiş SGK borcu: Prim, işsizlik primi veya idari para cezası borcu bulunan işveren, borç yapılandırılmadıkça 5510 indiriminden yararlanamaz. Tek bir unutulan ödeme, o dönemin indirimini götürebilir.
- Bildirgenin geç verilmesi veya primin geç ödenmesi: Yasal süre kaçırıldığında ilgili ayın teşviki kural olarak kaybedilir; ayrıca idari para cezası gündeme gelir.
- Kayıt dışı sigortalı veya sahte sigortalı tespiti: En ağır sonuç budur — tespit halinde işveren, mevzuatta öngörülen süre boyunca (tespitin niteliğine ve tekrarına göre değişir) teşviklerden yasaklanır ve haksız yararlanılan tutarlar gecikme zammıyla geri istenir.
- Yapılandırmanın bozulması: Taksitlendirilmiş borcun taksitleri aksarsa borç yeniden "vadesi geçmiş" statüsüne döner ve teşvik hakkı da onunla birlikte düşer.
Bir de zamanlama kısıtı vardır: teşvikten yararlanma tercihinin geriye dönük olarak değiştirilmesi güncel uygulamada kural olarak mümkün değildir veya dar istisnalara bağlıdır. "Sonra düzeltiriz" yaklaşımı bu alanda çalışmaz; doğru kanun numarasının ilgili ayın bildirgesinde seçilmesi gerekir.
Teşvikler Nasıl Takip Edilir?
Teşvik takibi tek seferlik bir başvuru değil, aylık bir disiplindir. Sağlıklı bir düzen için:
- Aylık kontrol listesi kurun: Bildirge/beyanname son günü, prim ödeme son günü ve borç sorgusu her ay aynı sırayla kontrol edilmeli. Yasal bildirim tarihlerini kaçırmamak için İK ve çalışma takvimini ay başında gözden geçirmek iyi bir alışkanlıktır.
- Mali müşavirle rol paylaşımını netleştirin: Uygulamada kanun numarası seçimini ve SGK ekranlarındaki teşvik sorgularını genellikle mali müşavir yürütür; işverenin görevi ilave istihdam koşullarını (kimin işsiz olduğu, ortalama sigortalı sayısı) doğru veriyle beslemektir. Muhasebeci portalı gibi araçlar bu veri akışını tek kanala toplar.
- Çalışan bazında teşvik kaydı tutun: Hangi çalışanın hangi teşvikten, hangi tarihten beri ve kaç ay süreyle yararlandığı kayıt altında olmalı; süre dolduğunda bildirimin normal kanun numarasına dönmesi gerekir.
- Değişiklikleri izleyin: Oranlar ve süre uzatmaları çoğunlukla aralık-ocak döneminde belirlenir. 2026'daki imalat/diğer sektör ayrımı gibi yapısal değişiklikler, önceki yılın ezberini geçersiz kılabilir.
Not: Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; teşvik koşulları ve oranları değişebilir. Somut bir işe alım veya bildirim kararında güncel mevzuat ve uzman görüşü esas alınmalıdır.
Teşvikli İşveren Maliyetini Otomatik Hesaplayan Bordro
5510 indirimi, işveren SGK payı ve tüm kesintiler empuno bordro modülünde hazır parametre: teşvikli ve teşviksiz maliyeti dönem dönem, çalışan bazında görün.
Bordro Modülünü İnceleyin →Sık Sorulan Sorular
İşverenler hangi SGK prim teşviklerinden yararlanabilir?
5 puanlık prim indiriminin şartları nelerdir?
5 puanlık SGK indirimi 2026'da herkese 5 puan mı uygulanıyor?
SGK'ya prim borcu olan işveren teşviklerden yararlanabilir mi?
Teşvik çalışanın net maaşını etkiler mi?
Aynı çalışan için birden fazla teşvikten aynı anda yararlanılabilir mi?
İlave istihdam teşviki (4447 geçici 10) hâlâ yürürlükte mi?
2026'da toplam SGK işveren payı yüzde kaç, hangi kalemlerden oluşuyor?
5510 indirimi işveren işsizlik sigortası payına da uygulanır mı?
Asgari ücretli bir çalışanda 5510 indirimi aylık ne kadar kazandırır?
Engelli çalışan istihdamında hangi teşvik uygulanır?
Teşvik tercihi geriye dönük değiştirilebilir mi?
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya mali danışmanlık yerine geçmez. Somut durumlar için güncel mevzuata ve uzman görüşüne başvurunuz.