Kıdem Tazminatı Şartları: Kimler Hak Eder, 2026 Tavanı Ne Kadar?
Kıdem tazminatı, en az bir yıl çalışmış bir işçinin iş sözleşmesi kanunda sayılan hallerden biriyle sona erdiğinde, her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden ödenen yasal bir haktır. Bu rehber <strong>hak ediş sorusuna</strong> odaklanır: 1 yıl şartı, hangi fesih hâlinde hak edilip hangisinde edilmediği, giydirilmiş brüt ücrete nelerin dahil olduğu, 2026 ikinci yarıyıl tavanı (73.729,87 TL) ve kesintiler. <strong>Kıdem ile ihbar tazminatını aynı fesihte birlikte hesaplamak istiyorsanız</strong> — yani "toplam ne kadar alacağım / ödeyeceğim" sorusunun cevabı için — iki kalemi tek tabloda birleştiren <a href="/rehber/ihbar-suresi-rehberi">kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama rehberine</a> geçin; fesih alacaklarının tamamı orada tek örnekte toplanmıştır. Hem çalışanlar hem de bordro yükümlülüğünü planlayan işverenler için hazırlandı.
Kıdem Tazminatı Nedir? Yasal Dayanağı ve 1 Yıl Şartı
Kısa cevap: Kıdem tazminatı, aynı işverende en az 1 tam yıl çalışmış işçiye, kanunda sayılan bir fesih hâlinde her tam hizmet yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden ödenir; yıldan artan süreler gün üzerinden oranlanır (artan gün ÷ 365 × 30 günlük ücret). 2026'nın ikinci yarısında (1 Temmuz – 31 Aralık) hesaba esas 30 günlük ücret en fazla 73.729,87 TL'dir. Kıdem tazminatından gelir vergisi ve SGK primi kesilmez; tek kesinti binde 7,59 damga vergisidir (1475 sayılı Kanun md. 14).
Kıdem tazminatı, işçinin aynı işverene bağlı olarak geçirdiği hizmet süresinin karşılığı olan bir fesihsonucu ödemesidir. Yasal dayanağı, 4857 sayılı İş Kanunu'nun geçici 6. maddesiyle yürürlükte tutulan 1475 sayılı (eski) İş Kanunu'nun 14. maddesidir.
Hakkın doğması için iki temel koşul bir arada aranır:
- En az 1 tam yıl (365 gün) kıdem: İşçi, aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde toplamda en az bir yıl çalışmış olmalıdır. Deneme süresi bu hesaba dahildir; aynı işverene bağlı farklı işyerlerinde ya da aralıklı dönemlerde geçen süreler kural olarak birleştirilir.
- Sözleşmenin kanunda sayılan hallerden biriyle sona ermesi: Her işten ayrılma kıdem tazminatı doğurmaz; fesih nedeninin 14. maddedeki hallerden birine girmesi gerekir.
Bir yılı doldurmadan ayrılan işçi, ayrılma nedeni ne olursa olsun kıdem tazminatına hak kazanamaz. Kıdem tazminatı, ihbar tazminatından ayrı ve bağımsız bir haktır; aynı fesihte ikisi birden doğabilir veya yalnızca biri ödenebilir (bkz. ihbar süresi rehberi).
Hangi Hallerde Hak Edilir, Hangilerinde Edilmez? (Karşılaştırma Tablosu)
Kıdem tazminatında belirleyici olan, sözleşmeyi kimin ve hangi gerekçeyle sona erdirdiğidir. En sık karşılaşılan haller şöyle özetlenebilir:
| Sona erme hali | Kıdem tazminatı |
|---|---|
| İşveren feshi (geçerli nedenle veya nedensiz; ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık dışında) | Hak edilir |
| İşçinin haklı nedenle derhal feshi (4857 md. 24: sağlık, ücretin ödenmemesi, mobbing vb.) | Hak edilir |
| Muvazzaf askerlik nedeniyle ayrılma | Hak edilir |
| Emeklilik (yaşlılık aylığı) veya yaş dışındaki emeklilik koşullarını (örn. 15 yıl sigortalılık + 3600 prim günü) doldurup ayrılma — eşikler ilk sigorta giriş tarihine göre değişir, bkz. emeklilik şartları rehberi | Hak edilir |
| Kadın işçinin evlilik tarihinden itibaren 1 yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması | Hak edilir |
| İşçinin ölümü (mirasçılarına ödenir) | Hak edilir |
| Haklı nedene dayanmayan istifa | Hak edilmez |
| İşverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle haklı feshi (4857 md. 25/II) | Hak edilmez |
| 1 yıllık kıdem dolmadan sona erme | Hak edilmez |
Tabloda yer almayan bir hâl daha vardır: tarafların anlaşarak ayrılması. İkale (bozma) sözleşmesinde sona erme bir fesih olmadığı için kıdem tazminatı kanundan kendiliğinden doğmaz; ödenip ödenmeyeceği sözleşmede kararlaştırılır. Teklif işverenden geliyorsa Yargıtay, ikalenin geçerli sayılması için kıdem ve ihbar tutarının üzerinde ek bir menfaat (makul yarar) arar.
Sınır durumlarda (örneğin istifa görünümlü ancak haklı nedene dayanan ayrılmalar) sonuç, somut olayın koşullarına ve ispata göre değişir; bu tür durumlarda uzman desteği almak yerinde olur.
Ayrılışın hangi kodla SGK'ya bildirildiği bu tabloyla aynı hikâyeyi anlatmalıdır: bildirgedeki kod ile ileri sürülen fesih nedeni çeliştiğinde çelişki işveren aleyhine yorumlanır. Her çıkış kodunun kıdem, ihbar ve işsizlik ödeneği bakımından sonucunu SGK çıkış kodları tablosunda tek tabloda bulabilirsiniz.
Hesaba Esas Tutar: Giydirilmiş Brüt Ücrete Neler Dahil?
Bu bölüm hesabın girdisini — yani "hangi tutar üzerinden" sorusunu — anlatır. Kıdem ve ihbar tazminatının aynı fesihte birlikte hesaplandığı tam örnek için kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama rehberine bakın.
Temel formül basittir: her tam hizmet yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret ödenir. Yıldan artan süreler ise gün üzerinden oranlanır:
Kıdem tazminatı = (Tam yıl sayısı × 30 günlük giydirilmiş brüt ücret) + (Artan gün ÷ 365 × 30 günlük giydirilmiş brüt ücret)
Giydirilmiş brüt ücret, hesaba esas alınan tutardır ve çıplak brüt maaştan geniştir. Son brüt ücrete, işçiye düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde sağlanan para ve parayla ölçülebilir menfaatlerin bir aylık karşılığı eklenir:
- Yemek ve yol yardımı (nakdi veya ayni karşılığı),
- Düzenli ödenen ikramiye ve primler (yıllık tutarın 1/12'si),
- Yakacak, giyim, kira, aile-çocuk yardımı gibi sürekli sosyal yardımlar.
Buna karşılık fazla mesai ücreti, arızi primler ve bir defalık ödemeler kural olarak giydirilmiş ücrete katılmaz. Brüt ve net kavramlarının bordrodaki karşılığı için bordro nasıl okunur rehberine bakabilir, ayrıntılı sonuç için kıdem tazminatı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
2026 Kıdem Tazminatı Tavanı: 73.729,87 TL ve Tavanı Aşan Ücretler
Kıdem tazminatına esas 30 günlük giydirilmiş brüt ücret sınırsız değildir. 2026 itibarıyla, 1 Temmuz – 31 Aralık 2026 dönemi için kıdem tazminatı tavanı 73.729,87 TL'dir. Tavan, en yüksek devlet memuruna ödenen bir yıllık emekli ikramiyesi tutarına endekslidir ve memur maaş katsayılarıyla birlikte yılda iki kez (Ocak ve Temmuz) güncellenir; 2026'nın ikinci yarısı için tavan, Temmuz 2026'da yayımlanan Hazine ve Maliye Bakanlığı genelgesiyle 73.729,87 TL olarak belirlenmiştir (Ocak–Haziran 2026 döneminde 64.948,77 TL idi).
Tavanın pratik sonuçları şunlardır:
- Giydirilmiş brüt ücreti tavanın altında olan işçi için hesap kendi ücretinden yapılır.
- Giydirilmiş brüt ücreti tavanı aşan işçi için her yılın karşılığı en fazla 73.729,87 TL olarak hesaplanır; aşan kısım hesaba katılmaz.
- İşveren dilerse tavanın üzerinde ödeme yapabilir; ancak bu durumda tavanı aşan kısım gelir vergisi istisnasından yararlanamaz ve ücret gibi vergilendirilir.
Yüksek ücretli çalışanlarda fesih maliyeti hesaplanırken tavan etkisi ihbar tazminatıyla karıştırılmamalıdır: ihbar tazminatında tavan uygulanmaz (bkz. ihbar tazminatı hesaplama).
Kesintiler: Neden Sadece Binde 7,59 Damga Vergisi?
Kıdem tazminatı, kesinti rejimi bakımından ücretten tamamen farklıdır. 2026 itibarıyla geçerli kurallar:
- Gelir vergisi kesilmez: Gelir Vergisi Kanunu uyarınca kıdem tazminatı, tavana kadar olan kısmıyla gelir vergisinden istisnadır. Normal maaşta yüzde 15'ten başlayıp artan oranlı dilimlerle kesilen vergi burada uygulanmaz.
- SGK primi kesilmez: Kıdem tazminatı prime esas kazanca dahil değildir; ne işçi payı (yüzde 15) ne de işveren payı hesaplanır.
- Tek kesinti damga vergisidir: Brüt tutar üzerinden binde 7,59 (yüzde 0,759) damga vergisi kesilir.
Bu nedenle kıdem tazminatında brüt ile net arasındaki fark çok küçüktür: 100.000 TL brüt kıdem tazminatının neti 99.241 TL'dir. Aynı brüt tutarın maaş olarak ödenmesi halinde ele geçecek netle karşılaştırma yapmak için brüt-net maaş hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Örnek Hesaplamalar: 3, 5 ve 10 Yıllık Kıdem Senaryoları
Aşağıdaki senaryolar, 2026'nın ikinci yarısında (Temmuz–Aralık) geçerli tavan (73.729,87 TL) ve binde 7,59 damga vergisi ile hesaplanmıştır; tutarlar giydirilmiş brüt ücret üzerindendir.
| Senaryo | Kıdem | Giydirilmiş brüt | Brüt tazminat | Damga vergisi | Net tazminat |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 3 yıl | 45.000 TL | 135.000,00 TL | 1.024,65 TL | 133.975,35 TL |
| 2 | 5 yıl 6 ay (180 gün) | 60.000 TL | 329.589,04 TL | 2.501,58 TL | 327.087,46 TL |
| 3 | 10 yıl | 80.000 TL (tavan üstü) | 737.298,70 TL | 5.596,10 TL | 731.702,60 TL |
Hesap adımlarına bakalım:
- Senaryo 1: 3 × 45.000 = 135.000 TL brüt; damga kesintisi sonrası net 133.975,35 TL.
- Senaryo 2: Tam yıllar 5 × 60.000 = 300.000 TL; artan 180 gün için 60.000 × 180 ÷ 365 = 29.589,04 TL. Toplam brüt 329.589,04 TL.
- Senaryo 3: Ücret 80.000 TL olsa da hesap tavandan yapılır: 10 × 73.729,87 = 737.298,70 TL brüt.
Kendi tarihleriniz ve ücretinizle güncel sonucu görmek için kıdem tazminatı hesaplama aracı gün bazında oranlamayı ve tavanı otomatik uygular.
İşveren İçin Kıdem Yükümlülüğünü Planlama ve Takip
İşveren açısından kıdem tazminatı, fesih anında ortaya çıkan sürpriz bir maliyet değil, her ay büyüyen ve planlanması gereken bir yükümlülüktür. Muhasebe standartları da işletmelerin kıdem tazminatı karşılığı ayırmasını öngörür. Sağlıklı bir takip için asgari kontrol listesi:
- Her çalışan için işe giriş tarihi ve kıdem süresini gün hassasiyetinde tutun; kıdem süresi yıllık izin hakkını da belirlediği için tek doğru kaynaktan yönetilmelidir.
- Giydirilmiş ücret unsurlarını (yemek, yol, düzenli prim ve ikramiye) bordroda ayrı kalemler olarak izleyin; fesih anında bunları geriye dönük toparlamak hataya açıktır.
- Tavan güncellemelerini (Ocak ve Temmuz) yükümlülük projeksiyonlarınıza yansıtın.
- Fesihte kıdem, ihbar ve kullanılmayan izin ücretini tek bordroda, doğru kesinti rejimiyle hesaplayın.
empuno'nun bordro modülü ücret bileşenlerini, vergi ve SGK parametrelerini güncel mevzuata göre otomatik uygular; muhasebeci portalı ile mali müşaviriniz de aynı veriler üzerinden dönem kapanışını ve kesinti raporlarını yönetebilir.
Kıdem tazminatınızı saniyeler içinde hesaplayın
2026 tavanı, giydirilmiş ücret ve binde 7,59 damga kesintisi otomatik uygulanır; tarihlerinizi girin, brüt ve net tutarı anında görün.
Kıdem Tazminatı Hesapla →Sık Sorulan Sorular
İstifa eden çalışan kıdem tazminatı alabilir mi?
Evlilik, askerlik ve emeklilik nedeniyle ayrılmada kıdem hakkı var mı?
Kıdem tazminatından gelir vergisi ve SGK primi kesilir mi?
Kıdem tazminatı tavanı nedir, tavanı aşan ücrette ne olur?
Kıdem tazminatı ne zaman ödenmeli, taksitle ödenebilir mi?
Yıl kesirleri (örneğin 3 yıl 7 ay) hesaba nasıl katılır?
Giydirilmiş brüt ücrete hangi ödemeler eklenir, fazla mesai dahil mi?
Yıldan artan günler için kıdem tazminatı nasıl oranlanır?
Aynı işverende aralıklı çalışılan dönemler kıdem hesabında birleştirilir mi?
Kıdem tazminatı brütten nete ne kadar düşer?
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya mali danışmanlık yerine geçmez. Somut durumlar için güncel mevzuata ve uzman görüşüne başvurunuz.