İşten Çıkışta Ne Ödenir? Fesihte Ödenecek Tüm Alacaklar Kontrol Listesi (2026)

Kısa Cevap: Fesihte Ödenecek Kalemlerin Tam Listesi

Kısa cevap: İş sözleşmesi sona erdiğinde ödenecek şey "kıdem tazminatı"ndan ibaret değildir. 4857 sayılı İş Kanunu md. 32, sözleşmenin sona ermesinde işçinin ücreti ile sözleşmeden ve Kanun'dan doğan, para ile ölçülmesi mümkün bütün menfaatlerinin tam olarak ödenmesini zorunlu kılar. Pratikte bu, aşağıdaki kalemlerin tek tek kontrol edilmesi demektir; hangisinin doğduğu fesih türüne, hangi tutarın esas alınacağı ise ücretin çıplak mı giydirilmiş mi olduğuna bağlıdır.

1. Son ücret — çalışılan günlerin ücreti ve varsa ücret ekleri (md. 32).
2. Kullanılmayan yıllık izin ücreti — md. 59.
3. Kıdem tazminatı — 1475 sayılı Kanun md. 14.
4. İhbar tazminatı — md. 17.
5. Kullandırılmayan iş arama izni ücreti — md. 27.
6. Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma alacağı — md. 41.
7. Ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatili alacağı — md. 44, 46, 47.
8. Prim, ikramiye ve sözleşmeden doğan diğer ödemeler.
9. Yol, yemek ve benzeri düzenli menfaatlerin karşılığı — niteliğine göre.
10. Mahsuplar: avans bakiyesi, iade edilmeyen zimmet, varsa icra kesintisi.

Listenin ilk dördü herkesin aklına gelir; asıl kayıp beşinciden sonrasında yaşanır. Uygulamada en sık atlanan üç kalem şudur: kullandırılmayan iş arama izninin yüzde yüz zamlı ücreti, yılın tamamı çalışılmadığı için ödenmediği sanılan prim ve ikramiyenin oransal kısmı ve istifa eden çalışanın kullanılmayan yıllık izin ücreti. Üçü de kıdem tazminatının doğmadığı hâllerde bile doğabilir.

Çıkışın SGK ve belge tarafı bu rehberin konusu değildir; onu işe giriş ve çıkış işlemleri rehberinde, çıkış kodunun üç hakkı nasıl belirlediğini ise SGK çıkış kodları tablosunda anlattık.

Kalem Kalem Harita: Dayanak, Doğduğu Hâl ve Esas Alınan Ücret

Aşağıdaki tablo bu sayfanın omurgasıdır. Her kalem için üç bilgi verir: hukuki dayanağı, hangi hâlde doğduğu ve hesabın hangi ücret üzerinden yapıldığı. Çıplak ücret, ek menfaatler hariç sözleşmedeki ücrettir; giydirilmiş ücret ise düzenli olarak sağlanan yol, yemek, prim gibi menfaatlerin de eklendiği tutardır (bkz. giydirilmiş ücret).

Kalem	Dayanak	Ne zaman doğar?	Esas alınan ücret
Son ücret	4857 md. 32	Her hâlde — çalışılan her gün için	Fiilî ücret ve ekleri
Kullanılmayan yıllık izin ücreti	4857 md. 59	Sözleşme herhangi bir nedenle sona erdiğinde	Sona erme tarihindeki çıplak ücret
Kıdem tazminatı	1475 md. 14	En az bir yıl kıdem + maddede sayılan sona erme hâlleri	Giydirilmiş brüt ücret (tavanla sınırlı)
İhbar tazminatı	4857 md. 17	Bildirim süresine uyulmayan fesihlerde	Giydirilmiş brüt ücret
İş arama izni ücreti	4857 md. 27	İhbar süresi kullandırılıp izin verilmediğinde	Çıplak ücret, %100 zamlı
Fazla çalışma alacağı	4857 md. 41	Haftalık 45 saati aşan çalışma varsa	Çıplak saat ücreti × 1,5
Fazla sürelerle çalışma	4857 md. 41	Sözleşmeyle 45'in altında süre kararlaştırılmışsa	Çıplak saat ücreti × 1,25
UBGT alacağı	4857 md. 44, 47	Tatil gününde çalışıldıysa	Çalışılan her gün için bir günlük çıplak ücret ilave
Hafta tatili alacağı	4857 md. 46	Hafta tatili kullandırılmadıysa	Çıplak ücret; çalışma varsa fazla çalışma hükümleri
Prim ve ikramiye	Sözleşme / işyeri uygulaması	Hak ediş şartı gerçekleşmişse — kural olarak oransal	Sözleşmedeki esas
Yol ve yemek	Sözleşme / işyeri uygulaması	Nakdî ve düzenliyse fesih tarihine kadar	Aynî sağlanıyorsa fesih sonrası için doğmaz
Avans bakiyesi	Sözleşme, TBK md. 406-407	Kapanmamış avans varsa (işveren lehine mahsup)	Net ödemeden düşülür

İkinci soru, kalemlerin fesih türüne göre nasıl değiştiğidir. Aşağıdaki tablo en çok karşılaşılan sona erme hâllerini yan yana koyar:

Sona erme hâli	Kıdem	İhbar	Yıllık izin ücreti	İşsizlik ödeneği
İşveren bildirimli (geçerli nedenle) fesih	Doğar	Süre kullandırılmadıysa işveren öder	Doğar	Kural olarak doğar
İşveren haklı nedenle derhal fesih (md. 25/II)	Doğmaz	Doğmaz	Doğar	Doğmaz
İşçinin istifası	Doğmaz	Süreye uymayan işçi öder	Doğar	Doğmaz
İşçinin haklı nedenle derhal feshi (md. 24)	Doğar	Doğmaz	Doğar	Doğar
İkale (anlaşarak sona erdirme)	Kanunen doğmaz — sözleşmeyle kararlaştırılır	Kanunen doğmaz	Doğar	Kural olarak doğmaz
Emeklilik veya yaş dışı şartların tamamlanması	Doğar	Doğmaz	Doğar	Doğmaz
Askerlik	Doğar	Doğmaz	Doğar	Doğmaz
Kadın işçinin evlenmesi (bir yıl içinde)	Doğar	Doğmaz	Doğar	Doğmaz
Ölüm	Doğar — hak sahiplerine	Doğmaz	Doğar — hak sahiplerine	—
Deneme süresi içinde fesih	Doğmaz	Doğmaz	Doğmaz (izin hakkı henüz doğmamıştır)	Kural olarak doğmaz
Belirli sürenin kendiliğinden sona ermesi	Kural olarak doğmaz	Doğmaz	Doğar	Kural olarak doğar

Tablonun okunma biçimi önemlidir: hakkın doğup doğmadığını gösterir, hakkın fiilen ödenmesi için ayrıca genel şartlar aranır — kıdemde en az bir yıllık çalışma, işsizlik ödeneğinde son 120 gün hizmet akdine tabi olma, son üç yılda 600 gün prim ve fesihten sonraki 30 gün içinde İŞKUR başvurusu gibi. Dikkat çeken sütun ise yıllık izin ücretidir: neredeyse tüm satırlarda "doğar" yazar. İstifada da, haklı nedenle yapılan işveren feshinde de, ölümde de bu alacak vardır.

Son Ücret ve Ücret Ekleri: Çıkış Ayının Bordrosu

Çıkış ayının bordrosu, normal bir ay bordrosundan üç noktada ayrılır ve üçü de hata üretmeye müsaittir.

Birincisi gün hesabıdır. Ay ortasında ayrılan çalışanın ücreti çalışılan gün sayısına göre hesaplanır; aynı sayı SGK'ya bildirilen prim gün sayısıyla tutmak zorundadır. Bordroda 12 gün, bildirimde 15 gün görünüyorsa sorun bordroda değil, ikisinin farklı kayıttan beslenmesindedir. Puantajın fesih gününde kapatılmış olması bu yüzden şarttır.

İkincisi kümülatif vergi matrahıdır. Çıkış ayında ücret niteliğindeki bütün kalemler (fazla mesai, UBGT, prim, izin ücreti) aynı ayın matrahına eklenir. Yıl içinde biriken matrahla birleşince çalışan bir üst gelir vergisi dilimine geçebilir ve eline geçen net, beklediğinden düşük çıkar. Bu bir hesap hatası değil, kümülatif verginin doğal sonucudur — ama çalışana önceden anlatılmadığında ilk itiraz konusu olur. Ayrıntı için kümülatif vergi matrahı maddesine ve vergi dilimi hesaplama aracına bakın.

Üçüncüsü ödeme kanalıdır. Belirli sayının üzerinde işçi çalıştıran işyerlerinde ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki istihkakların banka aracılığıyla ödenmesi zorunludur. Fesih ödemelerini elden yapmak yalnızca bu yükümlülüğe aykırılık değil, aynı zamanda ispat kaybıdır: ödediğinizi gösteremediğiniz her kalem, uyuşmazlıkta ödenmemiş sayılır. Üstelik ibranamenin geçerliliği de banka üzerinden ödemeye bağlıdır (aşağıdaki "Çıkış Gününde Kapatılacaklar" bölümü).

İki teknik nokta daha: işveren, ödemelerde işçiye ücret hesabını gösteren imzalı bir ücret hesap pusulası vermek zorundadır (md. 37); ve ücreti gününde ödenmeyen işçi için Kanun, mevduata uygulanan en yüksek faizi öngörür (md. 34). Yani ödemeyi geciktirmenin bedeli, gecikilen sürenin piyasa faizidir. Çıkış ayı brüt-net hesabını kendi rakamlarınızla görmek için brüt-net maaş hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Kullanılmayan Yıllık İzin Ücreti: En Çok Atlanan Kalem

4857 md. 59 tek cümleyle çok şey söyler: iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi hâlinde, işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir.

"Herhangi bir nedenle" ifadesi bu kalemi diğerlerinden ayırır. İstifa edende de doğar, işveren haklı nedenle çıkardığında da doğar, ölüm hâlinde de doğar ve mirasçılara ödenir. Kıdem tazminatı doğmayan bir ayrılışta "o zaman bir şey ödemiyoruz" demek, tam olarak bu maddeyi atlamaktır.

Uygulamada dört ayrıntı belirleyicidir:

• Esas alınan ücret çıplak ücrettir. Kıdem ve ihbar tazminatı giydirilmiş ücretten hesaplanırken, izin ücreti sözleşmenin sona erdiği tarihteki çıplak ücret üzerinden hesaplanır. İkisini aynı tabana oturtmak, ya işvereni fazla ödemeye ya işçiyi eksik ödemeye götürür.
• Son yıl için oransal izin ücreti yoktur. Yıllık izin hakkı, hizmet süresinin bir yılı doldurmasıyla doğar (md. 53). Kıdem tazminatında olduğu gibi artan aylar için oransal hesap yapılmaz; bir yılı doldurmamış son dönem için izin alacağı doğmaz.
• İspat yükü işverendedir. İznin kullandırıldığı, imzalı yıllık izin kayıt belgesiyle gösterilir. İmzalı kayıt yoksa, izin kullandırıldığı savunması uyuşmazlıkta kabul görmez. Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği zaten işverene izin kayıt belgesi tutma yükümlülüğü verir.
• Zamanaşımı fesihle başlar. İzin ücreti alacağı, iş ilişkisi devam ederken talep edilemez; zamanaşımı sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren işler.

Vergi tarafında izin ücreti bir tazminat değil ücrettir: gelir vergisi ve damga vergisi kesilir. Sigorta primi bakımından ise ödemenin iş sözleşmesi devam ederken mi yoksa fesihle birlikte mi yapıldığı fark yaratır; fesihle birlikte ödenen izin ücretinin prime esas kazanca dahil edilmediği yönündeki kurum uygulamasını bordronuza uygularken mali müşavirinizle teyit edin.

Kaç günlük izne hak kazanıldığını yıllık izin hesaplama aracıyla, bunun nakit karşılığını yıllık izin ücreti hesaplama aracıyla çıkarabilirsiniz. Kıdeme göre izin süreleri ve devir kuralları için yıllık izin hakları rehberine bakın.

Kıdem Tazminatı: Sınır Değerler ve Kesinti Mantığı

Kıdem tazminatının ayrıntılı hesabını kıdem tazminatı rehberinde anlattık; burada yalnızca çıkış listesinde işaretlenmesi gereken sınır değerleri hatırlatıyoruz.

• Şart: aynı işverene bağlı en az bir yıllık çalışma ve 1475 sayılı Kanun md. 14'te sayılan sona erme hâllerinden birinin gerçekleşmesi.
• Tutar: her tam hizmet yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret; bir yılı aşan süreler için aynı oran üzerinden oransal hesap.
• Tavan: 1 Temmuz - 31 Aralık 2026 dönemi için 73.729,87 TL. Giydirilmiş ücreti bu tutarın üzerinde olan çalışanda her yıl için ödenecek tutar tavanla sınırlıdır.
• Kesinti: yalnızca damga vergisi (binde 7,59). Gelir vergisi kesilmez — tavanı aşan bir ödeme yapılırsa aşan kısım ücret sayılır ve vergilendirilir. Sigorta primi de kesilmez; 5510 sayılı Kanun md. 80, kıdem tazminatını prime esas kazanç dışında sayar.

Çıkış listesinde kıdemle ilgili en sık yapılan hata tutarın kendisi değil, tabanının yanlış kurulmasıdır: giydirilmiş ücret hafızadan tahmin edilir. Oysa yol, yemek, düzenli prim ve benzeri menfaatlerin bordro geçmişinden okunması gerekir. Tutarı kendi rakamınızla görmek için kıdem tazminatı hesaplama aracını, yürürlükteki parametreler için 2026 İK ve bordro parametreleri tablosunu kullanın.

İhbar Tazminatı ve Kullandırılmayan İş Arama İzni

İhbar tazminatı, bildirim süresine uyulmadan yapılan fesihlerin karşılığıdır. Süreler kıdeme bağlıdır: altı aya kadar 2 hafta, altı ay ile bir buçuk yıl arası 4 hafta, bir buçuk yıl ile üç yıl arası 6 hafta, üç yıldan fazla kıdemde 8 hafta (md. 17). Süre fiilen kullandırılırsa tazminat doğmaz; kullandırılmazsa peşin ödenir. Haklı nedenle derhal fesihte (md. 24 ve 25) ise ihbar tazminatı gündeme gelmez, çünkü bildirim süresi tanınmasını gerektiren bir fesih yoktur.

Bu kalemin çift yönlü olduğu sık unutulur: süreye uymadan ayrılan işçi de işverene ihbar tazminatı borçlanır. Ancak bu alacağın son ödemeden doğrudan mahsubu otomatik değildir — Türk Borçlar Kanunu md. 407, işverenin işçiden olan alacağıyla ücret borcunu işçinin rızası olmadıkça takas etmesini yasaklar. Uygulamada ya yazılı muvafakat alınır ya da alacak ayrıca talep edilir.

İhbar süresinin içinde duran, ayrı ve çoğu zaman gözden kaçan bir kalem daha vardır: iş arama izni (md. 27). Bildirim süresi içinde işveren, işçiye yeni bir iş bulması için gerekli olan izni iş saatleri içinde ve ücret kesintisi yapmadan vermek zorundadır; bu süre günde iki saatten az olamaz. İşçi isterse iş arama izin saatlerini birleştirip toplu kullanabilir; bu durumda izni, işten ayrılacağı günden önceki günlere denk getirmek zorundadır. İzin kullandırılmazsa, o süreye ait ücret yüzde yüz zamlı ödenir — yani kullandırılmayan her saat, iki saatlik ücret olarak geri döner.

Kesintiler tarafında ihbar tazminatı kıdemden ayrılır: gelir vergisi ve damga vergisi kesilir, buna karşılık sigorta primi kesilmez (5510 md. 80 ihbar tazminatını da prime esas kazanç dışında sayar). Hafta hesabı, brüt-net dönüşümü ve usulüne uygun fesih adımları için ihbar süresi rehberine, tutar için ihbar tazminatı hesaplama aracına bakın.

Fazla Mesai, UBGT ve Hafta Tatili: İspatı Zor Olan Kalemler

Bu üç kalem fesih davalarının en kalabalık başlığıdır, çünkü tutarları büyük ve ispatları kayda bağlıdır.

Fazla çalışma (md. 41). Haftalık 45 saati aşan çalışma fazla çalışmadır ve her saat için normal saat ücretinin %50 yükseltilmesiyle ödenir. Sözleşmeyle haftalık süre 45 saatin altında kararlaştırılmışsa, 45 saate kadar olan aşım "fazla sürelerle çalışma" sayılır ve zam oranı %25tir. İki sınır daha vardır: fazla çalışma için işçinin onayı gerekir (bkz. fazla mesai muvafakat formu) ve fazla çalışma süresi yılda 270 saati aşamaz. Denkleştirme uygulanan işyerlerinde hesap tümüyle değişir — dönem ortalaması 45 saati aşmadıkça fazla çalışma doğmaz; ayrıntısı vardiya planlama ve denkleştirme rehberinde, hesabı denkleştirme hesaplama aracında.

Ulusal bayram ve genel tatil ücreti (md. 44, 47). Tatil günü çalışılmazsa o günün ücreti bir iş karşılığı olmaksızın tam ödenir; çalışılırsa her gün için bir günlük ücret daha ödenir. Yani tatilde çalışan işçi o gün için iki yevmiye alır. Tatil günlerinde çalıştırmak için işçinin onayı aranır.

Hafta tatili (md. 46). İşçiye yedi günlük zaman dilimi içinde kesintisiz en az 24 saat dinlenme verilir ve çalışılmayan hafta tatili günü için o günün ücreti bir iş karşılığı olmaksızın ödenir. Hafta tatilinde çalıştırılan işçinin alacağı, fazla çalışma hükümlerine göre hesaplanır.

İspat konusunda üç pratik kural: (1) Kayıt, sonradan toplanan nottan güçlüdür — giriş-çıkış kaydı, imzalı puantaj ve bordro. (2) İmzalı ücret bordrosunda fazla çalışma tahakkuku bulunuyor ve işçi ihtirazi kayıt koymamışsa, o dönem bakımından işçinin daha fazlasını iddia etmesi ağır bir ispat yüküne bağlanır. (3) Bu alacaklarda zamanaşımı beş yıldır ve geriye doğru işler; yani kayıtsız geçen her ay, beş yıl boyunca açık bir risk olarak durur.

Kesintiler tarafında üçü de ücret niteliğindedir: gelir vergisi, damga vergisi ve sigorta primi kesilir. Kuralların tamamı için fazla mesai kuralları rehberine, tutar için fazla mesai hesaplama ve resmî tatil mesai hesaplama araçlarına bakabilirsiniz.

Prim, İkramiye, Yol ve Yemek: Sözleşmeden Doğan Kalemler

Bu kalemlerin kaynağı Kanun değil, iş sözleşmesi veya işyeri uygulamasıdır. Düzenli biçimde ödenen bir menfaat zamanla işyeri uygulaması hâline gelir ve tek taraflı olarak kaldırılamaz; kaldırılması çalışma koşullarında esaslı değişiklik sayılır (md. 22). Fesihte de bu kalemler kendiliğinden sıfırlanmaz.

Prim ve ikramiyede temel soru şudur: hak ediş şartı fesih tarihinde gerçekleşmiş midir? Yıllık dönemli ödemelerde, sözleşmede aksine açık ve geçerli bir düzenleme yoksa, çalışılan döneme düşen oransal kısmın ödenmesi beklenir. "Ödeme tarihinde çalışıyor olma" kaydı, işverenin fesih tarihini seçebildiği bir ilişkide dar yorumlanır. Hedef primlerinde ise hedefin fesih tarihi itibarıyla ölçülebilir olup olmadığı belirleyicidir.

Yol ve yemekte ayrım aynî-nakdî ekseninde kurulur:

• Aynî sağlanıyorsa (servis aracı, işyerinde yemek) fesihten sonraki döneme sarkan bir alacak doğmaz; ancak ihbar süresi peşin ödendiğinde bu menfaatlerin nakdî karşılığı giydirilmiş ücrete dahil edilir.
• Nakdî ve düzenliyse (yol parası, yemek kartı yüklemesi) hem fesih tarihine kadar hak edilen kısmı ödenir hem de kıdem ve ihbar tazminatının hesabında giydirilmiş ücrete girer. Yemek kartının vergi ve prim tarafı için yemek kartı vergi istisnası rehberine bakabilirsiniz.

Buradaki asıl risk muhasebe değil kayıt disiplinidir: bordroda görünmeyen, "elden" ödenen prim, fesih anında iki yönlü sorun üretir. Çalışan tarafında ödendiği ispat edilemez, işveren tarafında ise ücretin gerçek tutarı tartışmaya açılır ve giydirilmiş ücret beklenenden yükseğe oturur. Her kalemi bordroda ayrı satır olarak göstermek, fesih gününde en ucuz sigortadır.

Kesintiler ve Mahsuplar: Avans, Zimmet, Ücret Kesme Cezası

Çıkış hesabının ikinci yarısı, işverenin çalışandan olan alacaklarıdır. Burada yaygın bir yanılgı vardır: "nasılsa son ödemeden keseriz." Kesme yetkisi kalemden kaleme değişir.

Kalem	Mahsup edilebilir mi?	Sınır
Ücret avansı bakiyesi	Evet	Avans, ücretin peşin ödenmiş kısmıdır; kapanmamış bakiye net ödemeden düşülür. Taksitli planın fesihte muaccel olacağı sözleşmede yazılı olmalıdır
İade edilmeyen zimmet bedeli	Kural olarak hayır	TBK md. 407: işveren, işçiden olan alacağı ile ücret borcunu işçinin rızası olmadıkça takas edemez; işçinin kasten sebebiyet verdiği ve yargı kararıyla sabit zarardan doğan alacaklar ancak ücretin haczedilebilir kısmı kadar takas edilebilir
Ücret kesme cezası	Sınırlı	4857 md. 38: sözleşmede gösterilmeyen sebeple verilemez, sebebiyle birlikte işçiye bildirilir, bir ayda iki gündelikten fazla olamaz ve kesilen paralar Bakanlık hesabına yatırılır — işverende kalmaz
İhbar tazminatı (işçinin borcu)	Rızaya bağlı	Aynı takas sınırına tabidir; yazılı muvafakat yoksa ayrıca talep edilir
Eğitim gideri / rekabet yasağı cezai şartı	Rızaya bağlı	Sözleşmeden doğan ayrı bir alacaktır; ücretten doğrudan kesilemez
İcra (haciz) kesintisi	Evet — zorunlu	İcra müdürlüğünün yazısına göre; ücretin haczedilebilir kısmı sınırlıdır, nafaka alacakları önceliklidir

Zimmet tarafında doğru refleks kesinti değil iadedir: ekipman, imzalı bir iade tutanağıyla teslim alınır (bkz. zimmet iade tutanağı ve zimmet tutanağı rehberi). Teslim alınmayan cihazın bedelini tek taraflı kesmek, çoğu zaman alacağı tahsil etmek yerine yeni bir uyuşmazlık başlığı açar.

İcra kesintisinde özel bir dikkat gerekir: ücret ödemelerinde kesinti oranı sınırlıyken, kıdem ve ihbar tazminatı gibi ödemelerin haciz karşısındaki durumu farklı değerlendirilebilmektedir. Bu nedenle icra dosyası bulunan bir çalışanın çıkış ödemesinde kesinti oranını, icra müdürlüğünün yazısına ve mali müşavirinize göre belirleyin; genel çerçeve için maaş haczi işveren rehberine ve maaş haczi hesaplama aracına bakabilirsiniz. Avans tarafındaki politika ve muhasebe düzeni için maaş avansı işveren rehberi ayrıntılıdır.

Vergi ve Prim Tablosu: Hangi Kalemden Ne Kesilir?

Çıkış bordrosunda en çok tartışma çıkaran şey, kalemler arasındaki kesinti farkıdır. Aşağıdaki tablo bunu tek bakışta verir.

Kalem	Gelir vergisi	Damga vergisi	SGK primi
Son ücret ve ücret ekleri	Var	Var	Var
Fazla çalışma alacağı	Var	Var	Var
UBGT ve hafta tatili alacağı	Var	Var	Var
Prim ve ikramiye	Var	Var	Var
İş arama izni ücreti (%100 zamlı)	Var	Var	Var
Kullanılmayan yıllık izin ücreti	Var	Var	Fesihle birlikte ödendiğinde kurum uygulaması farklılaşır — teyit edin
İhbar tazminatı	Var	Var	Yok (5510 md. 80)
Kıdem tazminatı	Yok — tavana kadar istisna; aşan kısım ücret sayılır	Var (binde 7,59)	Yok (5510 md. 80)
Avans mahsubu	Kesinti değildir	—	—

Tablodan çıkan iki pratik sonuç var. Birincisi, aynı brüt tutar farklı kalemlerde farklı net üretir: 50.000 TL'lik kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi kesilirken, aynı tutardaki bir prim ödemesinden gelir vergisi ve sigorta primi de kesilir. Çalışana "brüt" konuşmak, beklenti yönetimini bozar; çıkış görüşmesinde net tutar konuşulmalıdır.

İkincisi, çıkış ayında ücret niteliğindeki kalemlerin toplamı kümülatif matrahı büyüttüğü için gelir vergisi dilimi atlanabilir. Bu, hesaplama hatası değil sistemin işleyişidir; ancak bordroyu açıklarken bilinmesi gerekir. Yürürlükteki oranlar ve tavanlar için 2026 İK ve bordro parametreleri tablosuna, bordro satırlarının okunuşu için bordro nasıl okunur rehberine bakın.

Çıkış Gününde Kapatılacaklar: Ödeme, Belge ve Bildirim

Ödeme tek başına yeterli değildir; çıkış, belge ve bildirim tarafı kapanmadan tamamlanmış sayılmaz. Aşağıdaki liste sırayla işletilecek adımları verir.

#	Yapılacak	Neden?
1	Fesih bildiriminin yazılı yapılması ve tebliği	4857 md. 19 — sebep açık ve kesin biçimde belirtilir (bkz. fesih bildirimi örneği)
2	Gerekiyorsa savunmanın alınması	Davranış veya verimlilik nedenli fesihte savunma alınmadan fesih geçersiz sayılabilir (bkz. savunma istemi yazısı)
3	Son bordronun düzenlenmesi ve ücret hesap pusulasının verilmesi	4857 md. 37
4	Tüm alacakların banka aracılığıyla ödenmesi	Ödeme yükümlülüğü ve ispat; ibranamenin geçerlilik şartı
5	Zimmetli ekipmanın iade tutanağıyla teslim alınması	Sonradan bedel tartışmasını önler
6	Sistem erişimlerinin ve yetkilerin kapatılması	Ayrılan personelin veriye erişimi kişisel veri güvenliği bakımından ihlal riskidir
7	İşten ayrılış bildirgesinin on gün içinde verilmesi	Çıkış kodu; işsizlik ödeneği ve tazminat sonuçlarını belirler (bkz. çıkış kodları)
8	Çalışma belgesinin verilmesi	4857 md. 28 — işten ayrılan işçiye, işinin çeşidini ve süresini gösteren belge verilir (bkz. çalışma belgesi örneği)
9	İbranamenin usulüne uygun düzenlenmesi	Aşağıdaki dört şart sağlanmazsa geçersizdir (bkz. ibraname örneği)
10	Özlük dosyasının kapatılıp saklama süresine alınması	4857 md. 75; uyuşmazlık çıktığında ispat bu dosyadan yapılır

İbraname konusu ayrı bir paragrafı hak eder, çünkü uygulamada en çok imzalatılan ve en çok geçersiz sayılan belgedir. Türk Borçlar Kanunu md. 420, işçinin işverenden olan alacağına ilişkin ibra sözleşmesinin geçerliliğini dört şarta bağlar: (1) yazılı olması, (2) sözleşmenin sona ermesinden başlayarak en az bir aylık sürenin geçmiş olması, (3) ibra konusu alacağın türünün ve miktarının açıkça belirtilmesi, (4) ödemenin hak tutarına nazaran noksansız ve banka aracılığıyla yapılması. Bu koşulları taşımayan ibra sözleşmeleri kesin olarak hükümsüzdür; hakkın gerçek tutarda ödendiğini içermeyen ibra beyanı ise, miktar içeren kısmı bakımından yalnızca makbuz hükmündedir. Yani çıkış gününde imzalatılan matbu "hiçbir alacağım kalmamıştır" metni, çoğu zaman ibra değil makbuz değeri taşır.

Ödenmezse Ne Olur? Zamanaşımı, Arabuluculuk ve Faiz

Fesih alacakları ödenmediğinde süreç üç aşamada işler ve her aşamanın kendi takvimi vardır.

Zamanaşımı. 4857 sayılı Kanun'a 7036 sayılı Kanun'la eklenen Ek Madde 3, iş sözleşmesinden kaynaklanmak kaydıyla yıllık izin ücreti, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötüniyet tazminatı ve eşit davranma ilkesine uyulmaksızın yapılan fesihten doğan tazminat için zamanaşımı süresini beş yıl olarak belirler. Ücret alacaklarında da zamanaşımı beş yıldır (md. 32). Tazminat kalemlerinde süre fesih tarihinden, ücret alacaklarında ise alacağın muaccel olduğu tarihten işlemeye başlar. Beş yıl, işveren için "unutuldu" denebilecek bir süre değildir: kayıtsız geçen her ayın riski beş yıl boyunca açık kalır.

Arabuluculuk dava şartıdır. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 3 uyarınca, kanuna veya bireysel ya da toplu iş sözleşmesine dayanan işçi ve işveren alacağı ile tazminatı ve işe iade talebiyle açılan davalarda, dava açmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Arabulucuya başvurulmadan açılan dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. Kapsam dışında kalan istisna ise nettir: iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları bu şarta tabi değildir.

Arabuluculuk aşaması işveren için hem fırsat hem risktir. Fırsattır, çünkü anlaşma belgesi ilam niteliğindedir ve uyuşmazlık aylar süren bir yargılamaya taşınmadan kapanır. Risktir, çünkü elinizde kayıt yoksa masaya oturduğunuz tutar sizin hesabınız değil, karşı tarafın iddiası olur. İzin defteri imzasızsa izin kullandırılmamış, puantaj yoksa fazla mesai yapılmış varsayılır.

Faiz. Gününde ödenmeyen ücret için Kanun mevduata uygulanan en yüksek faizi öngörür (md. 34); kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi hâlinde de gecikme süresi için mevduata uygulanan en yüksek faize hükmedilir (1475 md. 14). Yani ödemeyi geciktirmek, uyuşmazlık kaybedildiğinde asıl alacağın üzerine piyasa faizini de ekler.

Feshin geçerliliği ayrı bir başlıktır: iş güvencesi kapsamındaki işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmak zorundadır. Süreç ve sonuçları için işe iade davası rehberine, tarafların anlaşarak ayrılması hâlindeki farklı düzen için ikale sözleşmesi rehberine bakabilirsiniz.

empuno Bu İşin Neresinde? Kapsam Sınırını Açıkça Yazıyoruz

Bu rehberde sayılan kalemlerin ortak özelliği şudur: hepsinin tutarı, fesih gününden önce oluşmuş bir kayda dayanır. İşe giriş tarihi, giydirilmiş ücretin geçmişi, kullanılan ve kalan izin günleri, fazla mesai saatleri, avans bakiyesi, üzerindeki zimmet. Fesih anında bu bilgiler hafızadan toplanıyorsa, hesabın kendisi değil dayanağı zayıftır.

empuno bu tarafta çalışır: dijital özlük dosyasında işe giriş tarihi ve sözleşme, izin modülünde onaylı izin geçmişi ve güncel bakiye, puantajda giriş-çıkış kayıtlarından oluşan fazla mesai, bordroda her ayın brüt ücreti ve ek ödemeleri, avans modülünde kalan taksit, zimmet modülünde teslim edilmiş ekipman listesi tek panelde durur. Çıkış görüşmesine girerken hangi kalemin ne kadar olduğunu tahmin etmezsiniz.

Ne yapmadığımızı da yazalım: empuno hukuki danışmanlık vermez, feshin geçerli olup olmadığına karar vermez, arabuluculuk sürecini yürütmez ve SGK ile İŞKUR bildirimlerini sizin yerinize göndermez. Bu sınırı pazarlama metninde değil, mevzuat uyumu sayfamızda kapsam dışı işler listesinde de açıkça belirtiyoruz. Bizim işimiz, kararı verirken önünüzde doğru sayıların durmasıdır.