SGK İşyeri Tescili: İşyeri Bildirgesi Ne Zaman, Nasıl Verilir? (2026)

SGK İşyeri Tescili Nedir, Neden İlk Adımdır?

Kısa cevap: İşyeri tescili, işverenin sigortalı çalıştıracağı işyerini işyeri bildirgesiyle SGK'ya tanıtması ve işyeri dosyasının açılmasıdır. Dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 11. maddesidir ve bildirge en geç sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihte elektronik ortamda kuruma verilir. Tescil sonucunda işyerine bir işyeri sicil numarası verilir; prim bildirimleri, teşvik başvuruları ve kurumla tüm yazışmalar bu numara üzerinden yürür. Şirket kuruluşunda ayrıca bildirge gerekmeyebilir: kuruluş aşamasında çalıştırılacak sigortalı sayısı ve işe başlama tarihi ticaret sicili memurluğuna bildirilmişse bu bildirim kuruma yapılmış sayılır. Geç veya usulsüz bildirim, işverenin defter tutma yükümlülüğüne göre aylık brüt asgari ücretin bir ila üç katı arasında idari para cezası doğurur.

Tescilin neden ilk adım olduğunu anlamanın en kolay yolu, onsuz yapılamayanları saymaktır. İşyeri dosyası açılmadan:

• Sigortalı işe giriş bildirgesi verilemez — yani hiç kimse yasal olarak işe başlatılamaz;
• Aylık prim ve hizmet bildirimi yapılamaz, prim ödenemez;
• SGK işveren teşviklerinden yararlanılamaz;
• İstirahat raporlarının görüldüğü e-Vizite ekranına erişilemez, çünkü giriş bilgileri işyeri dosyası bazında verilir.

Sık karıştırılan iki belgenin farkı ise nettir ve bu farkı baştan oturtmak sonraki tüm adımları kolaylaştırır: işyeri bildirgesi işyerini, işe giriş bildirgesi tek tek çalışanları tescil eder. Birincisi kural olarak bir kez verilir; ikincisi her yeni çalışan için ayrı ayrı.

Bir başka ayrım da işyerinin ticari varlığı ile sosyal güvenlik varlığı arasındadır. Şirketin ticaret siciline tescili, vergi dairesi kaydı ve SGK işyeri dosyası birbirinden farklı kayıtlardır; birinin tamamlanması diğerini kendiliğinden yapmış saymaz. Tek istisna yukarıda anılan ticaret sicili bildirimi hâlidir.

İşyeri Bildirgesi Ne Zaman Verilir? (5510 md. 11)

Ana kural tek cümledir: işyeri bildirgesi, en geç sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihte kuruma verilir. Yani ilk çalışanın işe başladığı gün, dosya çoktan açılmış olmalıdır. Uygulamada bunu "işe alım kararı verildiğinde başlatılan bir iş" olarak kurgulamak gerekir; çalışanın ilk günü beklendiğinde süre çoktan dolmuş olur.

Bu ana kuralın yanında bilinmesi gereken özel hâller vardır:

Durum	Ne yapılır?
Şirket kuruluşu aşamasında bildirim	Kuruluş aşamasında çalıştırılacak sigortalı sayısı ve bunların işe başlama tarihi ticaret sicili memurluğuna bildirilmişse, bu bildirim kuruma yapılmış sayılır; ayrıca işyeri bildirgesi düzenlenmesi gerekmez
İşyerinin devri veya intikali	İşyerinin devralınması hâlinde yeni işveren tarafından, miras yoluyla intikalinde ise mirasçılar tarafından bildirge verilir; işyeri dosyası devirle birlikte kapanmaz, yükümlülükler devam eder (bkz. işyeri devri)
Adres değişikliği / nakil	İşyerinin başka bir adrese nakledilmesi tescilde değişiklik gerektirir; başka bir ile nakilde kural olarak yeni bir dosya açılır ve durum süresinde kuruma bildirilir
Unvan veya nevi değişikliği	Ticaret unvanının veya şirket türünün değişmesi kuruma bildirilir; dosya kapanmaz, kayıt güncellenir
İhale konusu işler ve inşaat işleri	Her iş için ayrı işyeri dosyası açılır; iş bittiğinde dosya kapatılır ve asgari işçilik incelemesi ile ilişiksizlik süreci işler
Alt işveren (taşeron)	Alt işveren kendi adına yeni bir işyeri dosyası açmaz; asıl işverenin dosyasına bağlı bir alt işveren numarası alır (bkz. alt işveren)

Bildirimin elektronik ortamda yapılması esastır. "Nasılsa muhasebeci hallediyor" diyerek zamanlamayı takip etmemek, en sık rastlanan yeni işveren hatasıdır: bildirgeyi kimin, hangi tarihe kadar vereceği yazılı değilse ilk çalışanın ilk günü kolayca kaçırılır. Bildirge tarihi, sonradan idari para cezası tartışmasının tek dayanağıdır; bu yüzden başvuru çıktısı ilk günden saklanmalıdır.

Tescil Nereden Yapılır, Hangi Bilgiler İstenir?

Tescil, SGK'nın elektronik hizmetleri üzerinden yürütülür; başvuru e-Devlet kimlik doğrulaması ile açılan SGK işveren uygulamalarından yapılır. Fiziki başvuru istisnai hâllere kalmıştır.

Başvuruda kurumun ihtiyaç duyduğu bilgiler, tescilin sonraki bütün etkilerini belirlediği için dikkatle doldurulmalıdır:

• İşverene ilişkin bilgiler: Gerçek kişi işverende kimlik bilgileri; tüzel kişide ticaret unvanı, vergi kimlik numarası, ticaret sicil bilgileri ve imza yetkilisi bilgileri.
• İşyerine ilişkin bilgiler: Açık adres, faaliyetin fiilen yürütüldüğü yer ve iletişim bilgileri. Adres, dosyanın hangi sosyal güvenlik merkezine bağlanacağını belirler.
• Faaliyet konusu ve NACE kodu: İşyerinin ekonomik faaliyet kodu. En kritik alan budur — tehlike sınıfını ve dolayısıyla iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini belirler.
• Sigortalı sayısı ve işe başlama tarihi: İlk çalışan(lar)a ilişkin bilgi.
• Yetkili / vekâlet bilgisi: Başvuruyu mali müşavir yapıyorsa yetki ilişkisini gösteren belgeler.

Faaliyet kodunu "yaklaşık" seçmeyin. NACE kodu sonradan düzeltilebilir, ancak düzeltme geriye dönük yükümlülük tartışması doğurur: yanlış kod nedeniyle daha düşük bir tehlike sınıfında görünen işyeri, sonradan doğru sınıfa alındığında geçmişe dönük İSG yükümlülükleriyle ve denetimle karşılaşır. Faaliyetin fiilen ne olduğu ile sicilde yazılı amaç maddesi farklıysa, esas alınacak olan fiilî faaliyettir.

Başvuru tamamlandığında işyerine bir işyeri sicil numarası verilir ve dosya bir sosyal güvenlik merkezine bağlanır. Bu numara ve bağlı olunan merkez bilgisi, sonraki tüm işlemlerde (itiraz, düzeltme, teşvik başvurusu, ilişiksizlik) kullanılacağı için ilk günden kayıt altına alınmalıdır.

e-Bildirge Kullanıcı Kodu ve Şifresi Nasıl Alınır?

Tescil, dosyayı açar; e-Bildirge kullanıcı kodu ve şifresi ise o dosyada işlem yapabilmenizi sağlar. İkisi ayrı adımdır ve tescilin ardından ikincisi tamamlanmadan hiçbir bildirim yapılamaz.

Bilinmesi gereken çerçeve şudur:

• Şifre işyeri dosyası bazındadır. Aynı işverenin birden fazla dosyası varsa her dosya için ayrı kullanıcı kodu ve şifre alınır. "Bir şifre tüm şirketi yönetir" varsayımı, çok şubeli yapılarda ilk gün kaybedilen zamanın sebebidir.
• Başvuruyu işveren veya yetkilisi yapar. Tüzel kişilerde imza yetkilisinin kimlik doğrulaması ve yetki belgesi aranır.
• Meslek mensubuna yetki verilebilir. Bordro ve bildirgeleri mali müşavir yürütecekse, yetki mevzuattaki aracılık ve sorumluluk ilişkisi çerçevesinde kurulur. Yasal sorumluluk yine işverendedir.
• Şifre paylaşılmaz. Bu kimlik bilgileriyle yapılan her işlem işveren adına yapılmış sayılır. Ayrıca aynı kimlikle erişilen ekranlarda çalışanların sağlık verisi (istirahat raporları) da görüldüğü için, erişimin işi fiilen yürüten sınırlı sayıda kişiyle sınırlandırılması kişisel verilerin korunması açısından da gereklidir.

Şifre alındıktan sonra kullanılacak başlıca ekranlar şunlardır: sigortalı işe giriş ve işten ayrılış bildirgeleri, aylık prim ve hizmet bildirimi, teşvik tanımlamaları ve istirahat raporlarına ilişkin çalışılmadığına dair bildirim (e-Vizite) ekranı. Bu ekranların hangisinin kimde olduğu — İK'da mı, muhasebede mi, dışarıda mı — ilk aydan itibaren yazılı olarak belirlenmelidir; yükümlülüklerin çoğu unutulduğu için değil, sahibi belirsiz olduğu için kaçırılır. Dışarıdan yürütülen bordroda aynı veriyi iki tarafın da görebildiği bir düzen için muhasebeci portalına bakabilirsiniz.

İşyeri Sicil Numarasının Yapısı: Hangi Bölüm Neyi Anlatır?

İşyeri sicil numarası rastgele bir sayı dizisi değildir; işyeri hakkında bilgi taşıyan bölümlerden oluşur. Bölümlerin ne anlattığını bilmek, hem yanlış dosyaya işlem yapmayı önler hem de "hangi ünitenin kapısını çalacağım" sorusunu cevaplar.

Bölüm	Ne anlatır?	Pratikte neden önemli?
Mahiyet kodu	İşyerinin kamu mu özel sektör mü olduğunu gösterir	Bazı bildirim ve teşvik kurallarında ayrım noktasıdır
İş kolu (NACE) kodu	İşyerinin ekonomik faaliyet kodu	Tehlike sınıfını ve iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini belirler; yanlış kod geriye dönük tartışma yaratır
Ünite kodu	Dosyanın bağlı olduğu sosyal güvenlik merkezini gösterir	İtiraz, düzeltme ve yazışmalar bu üniteye yapılır
İşyeri sıra numarası	Dosyanın o ünitedeki sıra numarası	Aynı işverenin farklı dosyalarını birbirinden ayırır
İl ve ilçe kodu	İşyerinin bulunduğu yer	Adres nakli tescilde değişiklik gerektirir; başka ile nakil kural olarak yeni dosya demektir
Kontrol numarası	Numaranın doğruluğunu denetleyen bölüm	Yanlış yazılan sicil, bildirimin sistem tarafından kabul edilmemesine yol açar
Aracı / alt işveren numarası	Varsa asıl işverenin dosyasına bağlı alt işveren kaydı	Alt işveren kendi dosyasını açmaz; asıl işverenin dosyasına bağlanır

Pratik sonuç: sicil numarası, işyerinin kimliğidir. Prim bildirimi, teşvik tanımı, rapor bildirimi ve denetim yazışmaları hep bu numara üzerinden yürüdüğü için, numaranın ve bağlı olunan ünitenin şirket içinde tek bir yerde kayıtlı olması gerekir. Çok dosyalı yapılarda "hangi çalışan hangi sicilde" bilgisinin belirsiz kalması, sonraki her adımda — özellikle rapor takibinde ve teşvik hesabında — hata üretir.

Birden Fazla İşyeri, Şube ve Farklı İş Kolu: Kaç Dosya Açılır?

"Şube açtım, yeni tescil gerekir mi?" sorusunun cevabı üç değişkene bağlıdır: yer, iş kolu ve işin niteliği.

Durum	Kural
Farklı ildeki şube	Kural olarak ayrı işyeri dosyası açılır
Aynı ilde, aynı iş kolunda birden fazla adres	Kurumca uygun görülmesi hâlinde tek dosyada birleştirilebilir; aksi hâlde ayrı dosya
Aynı adreste, farklı iş kolunda faaliyet	Faaliyetler ayrı iş kollarına giriyorsa kural olarak ayrı dosya açılır
İhale konusu iş	Her iş için ayrı dosya; iş bittiğinde dosya kapatma ve ilişiksizlik süreci işler
Özel bina inşaatı	Her inşaat için ayrı dosya; asgari işçilik incelemesi gündeme gelir
Alt işveren (taşeron)	Yeni dosya açılmaz; asıl işverenin dosyasına bağlı alt işveren numarası alınır
Geçici görevle başka şubede çalışma	Çalışanın primleri kural olarak bildirildiği dosyadan bildirilmeye devam eder

Çok dosyalı yapıların üç pratik sonucu vardır ve hiçbiri ihmal edilmemelidir. Birincisi, her dosya için ayrı e-Bildirge kimlik bilgisi gerekir. İkincisi, çalışanların hangi dosyada bildirildiği net olmalıdır; rapor ve bildirim ekranları dosya bazlı çalıştığı için yanlış dosyada arama yapmak "kayıt yok" sonucunu verir. Üçüncüsü, eksik gün ve teşvik hesapları dosya bazında yürür; şirketi tek bir bütün gibi düşünüp toplam üzerinden yapılan kontroller dosya bazındaki hataları görmez.

Şubeli yapılarda çalışanların hangi lokasyona bağlı olduğunu ve giriş-çıkış kayıtlarının şube bazında nasıl tutulacağını PDKS ve personel takip modülünde görebilirsiniz.

Tehlike Sınıfı ve NACE Kodu: Tescilin İSG Yükümlülüklerine Etkisi

Tescilde bildirilen faaliyet kodu, işyerinin tehlike sınıfını belirler ve buradan doğrudan iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine bağlanır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu işyerlerini az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli olarak sınıflandırır.

Tehlike sınıfının pratik karşılığı şudur:

• İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirme yükümlülüğü ile bu görevlilerin çalışan başına ayırması gereken süre, tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre belirlenir.
• Risk değerlendirmesinin yenilenme sıklığı tehlike sınıfına göre değişir.
• İSG eğitimlerinin süresi ve tekrar aralığı tehlike sınıfına bağlıdır.
• İşe giriş ve periyodik sağlık muayenelerinin aralığı yine tehlike sınıfına göre belirlenir.

Sık rastlanan bir yanlış inanışı düzeltmek gerekir: tehlike sınıfı bugün prim oranını belirlemez. Kısa vadeli sigorta kolları primi, işyerinin tehlike derecesine bakılmaksızın tüm işyerleri için tek orandır — 2026 itibarıyla işveren payı %2,25. Yani NACE kodunun asıl etkisi prim tarafında değil, iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri tarafındadır. Bu nedenle "daha düşük tehlike sınıfı daha ucuz prim demektir" düşüncesiyle kod seçmek hem yanlış hem risklidir.

İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğü çalışan sayısına bağlı değildir: tek çalışanı olan işyerleri de kural olarak kapsam içindedir. Risk değerlendirmesi, İSG eğitim kayıtları ve sağlık raporları özlük dosyasında saklanan belgelerdir; denetimde ilk sorulanlar arasındadır.

İlk Sigortalıdan Önce Yapılacaklar: Sıralı Kontrol Listesi

Aşağıdaki sıra, tescilden ilk bordroya kadar olan akıştır. Adımlardan birinin atlanması genellikle bir sonrakini bloke eder; bu yüzden liste sıralıdır, paralel değildir.

#	İş	Nerede	Zamanlama
1	İşyeri bildirgesi ile SGK işyeri tescili	SGK elektronik hizmetleri	En geç sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihte
2	e-Bildirge kullanıcı kodu ve şifresi	SGK başvurusu (dosya bazında)	Tescilin hemen ardından — bildirim yapabilmenin ön koşulu
3	İş sözleşmesi ve kimlik/eğitim belgeleri	Şirket içi	Çalışan işe başlamadan önce
4	Sigortalı işe giriş bildirgesi	SGK elektronik hizmetleri	Kural olarak çalışmaya başlanılan günden en az bir gün önce; ilk defa tescil edilen işyerlerinde tescil tarihinden itibaren bir ay içinde işe alınanlar için özel süre uygulanır
5	İSG: işe giriş sağlık raporu, İSG eğitimi, risk değerlendirmesi, uzman/hekim görevlendirmesi	6331 sayılı Kanun kapsamında	Çalışan işe başlamadan önce
6	Özlük dosyasının açılması	Şirket içi	İşe başlangıçta; 4857 md. 75 gereği her çalışan için zorunlu
7	Ücret hesap pusulası ve bordro düzeni	Şirket içi / muhasebe	İlk ay kapanışından önce
8	Aylık prim ve hizmet bildirimi	SGK elektronik hizmetleri	İlgili beyanname döneminde

Listedeki en çok atlanan iki adım 2 ve 5'tir. İkinci adım atlandığında tescil yapılmış ama hiçbir bildirim yapılamıyor olur; beşinci adım atlandığında ise çalışan yasal olarak işe başlatılmış ama işveren İSG yükümlülüğünü ihlal etmiş olur — ve bu ihlal, bir iş kazası hâlinde sonuçları en ağır olan eksikliktir.

İşe alım öncesindeki belge ve onay akışını tek yerden yürütmek için dijital özlük dosyasına, ilk çalışanın işverene gerçek maliyetini görmek için işveren maliyeti hesaplama aracına bakabilirsiniz.

Geç veya Yanlış Bildirimin Sonucu

İşyeri bildirgesinin yasal süresinde ya da usulüne uygun verilmemesi idari para cezasına bağlanmıştır (5510 md. 102) ve cezanın ölçüsü işverenin defter tutma yükümlülüğüne göre belirlenir:

İşverenin durumu	Cezanın ölçüsü
Bilanço esasına göre defter tutmakla yükümlü olanlar	Aylık brüt asgari ücretin üç katı
Diğer defterleri tutmakla yükümlü olanlar	Aylık brüt asgari ücretin iki katı
Defter tutma yükümlülüğü bulunmayanlar	Aylık brüt asgari ücretin bir katı

Tutar asgari ücrete endeksli olduğu için her yıl değişir; bu nedenle burada sabit bir rakam vermiyoruz. Yürürlükteki brüt asgari ücret ve buna bağlı tutarlar için 2026 İK ve bordro parametreleri tablosuna bakın.

Ancak asıl maliyet çoğu zaman ceza değil, gecikmenin doğurduğu zincirdir:

• Sigortasız çalıştırma tespiti. Dosya açılmadan çalıştırılan kişiler için sonradan geriye dönük prim asılları, gecikme cezası ve gecikme zammı doğar; tespit denetimle geldiğinde tutar tek bir idari para cezasının çok üzerine çıkar.
• Teşvik kaybı. SGK işveren teşviklerinden yararlanmanın koşulları arasında bildirimlerin yasal süresinde yapılmış olması ve kuruma prim borcunun bulunmaması yer alır. Geç bildirim, aylar boyunca teşvikten yararlanamamak anlamına gelebilir.
• İşe giriş bildirgesinin verilememesi. Dosya yoksa sigortalı bildirilemez; yani gecikme yalnızca bir belgeyi değil, tüm istihdam sürecini bloke eder.
• Yanlış NACE kodu. Ceza doğurmasa bile sonradan düzeltme, geriye dönük İSG yükümlülüğü tartışması ve denetim riski yaratır.

Pratik öneri: bildirge başvurusunun çıktısı, tescil onayı ve işyeri sicil numarası ilk günden itibaren kurumsal evrak arşivinde saklanmalıdır. Bu belgeler, yıllar sonra bir denetimde ya da teşvik incelemesinde "ne zaman tescil edildi" sorusunun tek cevabıdır.

Tescil Sonrası Süreklilik: Değişiklikler ve Dosya Kapatma

Tescil bir kerelik bir işlem gibi görünür, ancak işyeri dosyası yaşayan bir kayıttır. Aşağıdaki değişikliklerin kuruma bildirilmesi gerekir; bildirilmeyen değişiklik, sonraki bildirimlerin reddedilmesine ya da yanlış dosyada işlem yapılmasına yol açar.

• Adres değişikliği: Aynı ildeki nakil kayıt güncellemesi gerektirir; başka bir ile nakil kural olarak yeni dosya açılmasını gerektirir.
• Unvan veya nevi değişikliği: Ticaret unvanının veya şirket türünün değişmesi kuruma bildirilir.
• Faaliyet konusu değişikliği: Fiilî faaliyet değiştiyse NACE kodu güncellenir; tehlike sınıfı ve İSG yükümlülükleri buna bağlı olarak değişir.
• Devir ve intikal: İşyerinin devri veya miras yoluyla intikali bildirilir; devirde eski işverenin yükümlülükleri kendiliğinden silinmez.
• Şube açılış ve kapanışı: Yeni lokasyon için dosya gerekip gerekmediği yukarıdaki kurallara göre belirlenir.
• Sigortalı çalıştırılmaya son verilmesi: İşyerinde sigortalı çalıştırılmasına son verilmesi kuruma bildirilir; dosyanın kapatılması, birikmiş yükümlülüklerin de kapandığı anlamına gelmez.

Dosya kapatma özellikle ihale konusu işlerde ve inşaat işlerinde ayrı bir süreçtir: iş bittiğinde asgari işçilik incelemesi ve ilişiksizlik belgesi gündeme gelir. Bu süreçte kurumun sorduğu soru "bu işte ne kadar işçilik kullanılmış olması gerekirdi?" sorusudur; cevabı verecek olan şey ise dönem boyunca tutulmuş puantaj ve bordro kayıtlarıdır. Kayıt tutmamanın bedeli burada, işin bitiminden aylar sonra ortaya çıkar.

Tescilden Sonra: İK Altyapısını İlk Günden Doğru Kurmak

İşyeri dosyası açıldığı andan itibaren işveren, kanunun saydığı bir dizi kaydı tutmakla yükümlü hâle gelir: iş sözleşmesi, özlük dosyası, ücret hesap pusulası, çalışma süresi ve fazla mesai kayıtları, izin defteri niteliğindeki izin kayıtları, İSG eğitim ve sağlık belgeleri. Bunların hiçbiri "sonra düzeltiriz" denebilecek kayıtlar değildir; çünkü hepsinde ispat yükü işverendedir ve sonradan üretilen belge, o gün oluşmuş kayıtla aynı değeri taşımaz.

Yeni kurulan bir işyerinde ilk aydan itibaren doğru kurulması gereken dört akış vardır:

• Özlük dosyası: Her çalışan için zorunludur (4857 md. 75) ve tek çalışanı olan işverende de aranır. Dijital özlük dosyasında belgeler kategorili ve yetkiye bağlı durur.
• Giriş-çıkış ve puantaj: Fazla mesai ve eksik gün tartışmalarının tek dayanağı, o gün oluşmuş kayıttır. PDKS ve puantaj ilk günden kurulmalıdır.
• İzin kaydı: Yıllık izin bakiyesi, mazeret izinleri ve ücretsiz izinler ayrı ayrı izlenmelidir; ayrıntılar için izin türleri rehberine bakın.
• Bordro ve bildirim uyumu: Puantaj, eksik gün bildirimi ve bordro birbirini tutmalıdır; ayrışma denetimde ve teşvik incelemesinde ortaya çıkar.

İlk çalışanla kurulan düzen, sonraki yüz çalışanın düzenidir. Tescil bittiğinde asıl iş bitmiş olmaz; asıl iş yeni başlar ve ilk aydan itibaren doğru kurulan kayıt disiplini, ileride yapılacak her geriye dönük düzeltmeden ucuzdur.