İş Kanunu 18. Madde (Feshin Geçerli Sebebe Dayandırılması) nedir?

İş Kanunu 18. Madde hakkında ayrıntılar

Kural şudur: otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. Yer altı işlerinde çalışan işçilerde altı aylık kıdem şartı aranmaz.

Kıdem, aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde geçen süreler birleştirilerek hesaplanır; işverenin aynı işkolunda birden fazla işyeri varsa işçi sayısı bu işyerlerindeki toplam sayıya göre belirlenir.

Madde, geçerli sebep sayılmayan hâlleri de açıkça sayar: sendika üyeliği ve sendikal faaliyet, işyeri sendika temsilciliği, haklarını takip için idari veya adli makamlara başvurmak, ırk, renk, cinsiyet, medeni hal, aile yükümlülükleri, hamilelik, doğum, din ve siyasi görüş, kadın işçinin çalıştırılmasının yasak olduğu doğum öncesi ve sonrası sürelerde işe gelmemesi ve hastalık veya kaza nedeniyle md. 25/I-b'deki bekleme süresinde işe geçici devamsızlık.

İşletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekilleri ile işe alma ve çıkarma yetkisi bulunan ve işyerinin bütününü yöneten işveren vekilleri bu korumanın dışındadır. Madde tek başına okunmaz; usulü md. 19-21 tamamlar.

İşveren fesih bildirimini yazılı yapmak ve sebebi açık ve kesin belirtmek zorundadır; davranış veya verimle ilgili bir nedenle fesihten önce işçinin savunması alınır (md. 25/II hakkı saklıdır).

İşçi, bildirimin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmak zorundadır; anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açılabilir ve feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir (md. 20).

Fesih geçersiz bulunursa işveren işçiyi bir ay içinde işe başlatır; başlatmazsa en az dört, en çok sekiz aylık ücret tutarında tazminat ve kararın kesinleşmesine kadar en çok dört aylık ücret ve diğer haklar ödenir (md. 21).

Otuz işçi ya da altı ay kıdem şartını taşımayan çalışan bu korumanın dışında kalır; onun sözleşmesinin fesih hakkı kötüye kullanılarak feshedilmesi md. 17'deki kötüniyet tazminatına konu olur.