İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimi (İSG Eğitimi) nedir?

İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimi hakkında ayrıntılar

Dayanağı 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 17. maddesidir ve yükümlülük işverene aittir: işveren, çalışanların bu eğitimi almasını sağlar (md. 17/1).

Eğitim özellikle işe başlamadan önce, çalışma yeri veya iş değişikliğinde, iş ekipmanının değişmesi ya da yeni teknoloji uygulanması hâlinde verilir; değişen ve yeni ortaya çıkan risklere göre yenilenir, gerektiğinde ve düzenli aralıklarla tekrarlanır.

İki durumda ek eğitim şarttır: iş kazası geçiren veya meslek hastalığına yakalanan çalışana işe başlamadan önce kazanın ya da hastalığın sebepleri, korunma yolları ve güvenli çalışma yöntemleri anlatılır; herhangi bir sebeple altı aydan fazla işten uzak kalan çalışana da tekrar işe başlatılmadan önce bilgi yenileme eğitimi verilir (md. 17/4).

Çalışan temsilcileri ayrıca özel olarak eğitilir (md. 17/2); geçici iş ilişkisiyle gelen çalışanın eğitimini geçici iş ilişkisi kurulan işveren sağlar (md. 17/6).

En çok sorulan üç kural doğrudan Kanun'dadır (md. 17/7): eğitimin maliyeti çalışana yansıtılamaz; eğitimde geçen süre çalışma süresinden sayılır; eğitim süreleri haftalık çalışma süresini aşarsa aşan kısım fazla sürelerle çalışma veya fazla çalışma olarak değerlendirilir.

Çalışan da aldığı eğitim ve işverenin talimatları doğrultusunda kendi ve çevresindekilerin sağlık ve güvenliğini tehlikeye düşürmemekle yükümlüdür (md. 19/1). Eğitimin asgari süresi, konuları, tekrar aralığı ve eğiticinin nitelikleri Kanun'a dayanan yönetmelikte tehlike sınıfına göre belirlenir; güncel değerler yürürlükteki yönetmelik metninden teyit edilmelidir.

Günlük dilde "İSG sertifikası" denen belge Kanun'da ayrı bir sertifika olarak düzenlenmez; Kanun eğitimin alındığının belgelenmesinden söz eder.

Bu belgenin işe başlatmaya doğrudan etkisi vardır: tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde, yapılacak işin sağlık ve güvenlik riskleriyle ilgili eğitimi aldığını belgelemeyen ve başka işyerinden çalışmak üzere gelen kişi işe başlatılamaz (md. 17/5).

Bundan ayrı olarak mesleki eğitim zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde, yapacağı işle ilgili mesleki eğitim aldığını belgeleyemeyen kişi çalıştırılamaz (md. 17/3); mesleki eğitim belgesi İSG eğitimiyle aynı şey değildir.

Eğitim yükümlülüğüne aykırılıkta idari para cezası her aykırılık için çalışan başına ayrı ayrı uygulanır (md. 26/1-ğ); tutar her yıl yeniden değerlendiği için burada verilmez.

Uygulamada eğitimin yapıldığını gösteren başlıca kanıt, konusu, tarihi, süresi ve eğiticisi yazılı imzalı katılım kaydıdır. empuno İK Şablonları'ndaki işe başlatma kontrol listesi bu kaydı işe başlamadan önceki adımlar arasında sayar; imzalı katılım belgeleri empuno'da çalışanın dijital özlük dosyasındaki hazır İSG belgeleri kategorisinde saklanır.