İşyeri Hekimi nedir?

İşyeri Hekimi hakkında ayrıntılar

Görevlendirmek işverenin yükümlülüğüdür: işveren çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi, on veya daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde ayrıca diğer sağlık personeli görevlendirir; çalışanları arasında gerekli niteliğe sahip kişi yoksa hizmetin tamamını ya da bir kısmını ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden (OSGB) veya ÇASMER'lerden satın alabilir (md. 6/1-a).

Tam süreli işyeri hekimi görevlendirilen işyerinde diğer sağlık personeli zorunlu değildir (md. 6/3). Hekimin işyerinde geçireceği süre tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre yönetmelikle belirlenir; bu sayımda 3308 ve 2547 sayılı Kanunlar kapsamında öğrenci statüsündeki çırak ve stajyerler çalışan sayısına dahil edilmez (md. 6/4).

Süre tam zamanlı görevlendirmeyi gerektiriyorsa işveren işyeri sağlık ve güvenlik birimi kurar (md. 8/6). Elli kişiden az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde işveren veya işveren vekili, Bakanlıkça ilan edilen eğitimleri tamamlayarak İSG hizmetlerini kendisi yürütebilir; ancak işe giriş ve periyodik muayeneler ile tetkikler bu istisnanın dışındadır (md. 6/1-a).

Kamu kurumları ile elli kişiden az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri için 6. maddenin yürürlük tarihini belirleyen hüküm Anayasa Mahkemesi kararıyla (22.7.2025, E. 2024/54, K. 2025/163) iptal edildiğinden bu işyerlerinde güncel uygulama Bakanlıktan teyit edilmelidir.

İşyeri hekiminin hak ve yetkileri görevi nedeniyle kısıtlanamaz; görevini mesleki bağımsızlık içinde yürütür (md. 8/1). Tespit ettiği eksiklik ve aksaklıkları, tedbir ve tavsiyeleri işverene yazılı bildirir; bunların yerine getirilmesinden işveren sorumludur.

Acil ve hayati tehlike arz eden durumlarda tedbir alınmazsa durumu Bakanlığa ve varsa sendika, yoksa çalışan temsilcisine bildirir; bu bildirim nedeniyle iş sözleşmesine son verilemez, aksi hâlde işveren hakkında bir yıllık sözleşme ücreti tutarından az olmamak üzere tazminata hükmedilir (md. 8/2).

Sağlık gözetimi bu görevin çekirdeğidir: işveren çalışanın işe girişinde, iş değişikliğinde, iş kazası, meslek hastalığı ya da sağlık nedeniyle tekrarlanan uzaklaşmalardan sonra talep etmesi hâlinde işe dönüşünde ve işin devamı süresince düzenli aralıklarla sağlık muayenesi yaptırmak zorundadır (md. 15/1).

Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çalışacaklar, işe uygun olduklarını gösteren sağlık raporu olmadan işe başlatılamaz (md. 15/2). Bu raporlar işyeri hekiminden alınır; elli kişiden az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde ÇASMER'lerden, aile hekimlerinden veya diğer kamu sağlık hizmeti sunucularından da alınabilir (md. 15/3).

Sağlık gözetiminin maliyeti işverence karşılanır, çalışana yansıtılamaz (md. 15/4).

Raporlar özel nitelikli kişisel veri olan sağlık verisi içerdiğinden teşhis bilgisine kural olarak yalnız işyeri hekimi erişmeli, İK tarafında uygunluk sonucu ve rapor tarihi gibi asgari bilgi tutulmalıdır. empuno'da işe giriş ve periyodik muayene raporları çalışanın dijital özlük dosyasındaki hazır sağlık raporu kategorisinde saklanır ve erişim yetkiyle sınırlanır.