Stajyer ve Çırak (Mesleki Eğitim Gören Öğrenci) nedir?

Stajyer ve Çırak hakkında ayrıntılar

İkisinin ortak noktası statüleridir: 4857 sayılı İş Kanunu'nun kapsam dışında kalan işleri sayan maddesinde çıraklar açıkça bu Kanun'un dışında tutulur ve stajyerlik de aynı mantıkla işçi statüsünde değerlendirilmez.

Sonuç, bordro ve haklar listesinin baştan farklı kurulmasıdır: yıllık ücretli izin, kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai zammı gibi İş Kanunu kurumları bu statüde uygulanmaz; ücretleri ayrı bir rejimle, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nun 25. maddesinde net asgari ücrete oranla belirlenir; oranlar Kanun'da sabittir, tutar ise asgari ücret değiştikçe yeniden hesaplanır.

Sosyal güvenlik tarafında da tablo farklıdır: mesleki eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalığı sigortası eğitim gördükleri süre boyunca korunur ve prim yükümlülüğü işverenin normal prim düzeniyle aynı değildir.

İşe giriş bildirimi ve özlük kaydı tutulur; ancak kayıt, işçi özlük dosyasının değil eğitim dosyasının parçası olarak (okulla yapılan sözleşme, staj planı, devam çizelgesi ve usta öğretici görevlendirmesiyle birlikte) izlenir. İki karıştırma sık görülür.

Birincisi genç işçiyle karıştırılmasıdır: 18 yaş altı çalışan işçi ise İş Kanunu'nun tam korumasına ve en az 20 günlük yıllık izne tabidir; stajyer ise öğrenci statüsündedir ve hakları eğitim mevzuatından doğar. İkincisi sayılmadır: iş güvencesi eşiği olan 30 işçinin hesabında çırak ve stajyerler işçi sayılmadıkları için bu sayıya dahil edilmez.

Stajyer çalıştıran işyerinde ayrıca iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin işe başlamadan önce verilmesi ve çalışma düzeninin eğitim amacını gölgelememesi gerekir; stajyerin mesai düzeninde işçi gibi vardiyaya yazılması, statünün özüne aykırı düşer.