Vardiya Çizelgesi (Posta Çizelgesi) nedir?

Vardiya çizelgesi, hangi çalışanın hangi gün ve hangi saatler arasında hangi postada çalışacağını önceden gösteren ve işyerinde duyurulan çalışma planıdır. Postalar hâlinde işçi çalıştırılan işlerde bu çizelgeyi hazırlamak işverenin ödevidir; bu işlere ilişkin yönetmelik, posta sayısının, her postanın çalışma süresinin ve posta değişim saatlerinin önceden belirlenmesini, düzenlenen çizelgenin çalışanların görebileceği şekilde işyerinde duyurulmasını ve hangi işçinin hangi postada çalıştığını gösteren kayıtların tutulup saklanmasını arar. Yükümlülüğün amacı ikilidir: çalışanın kendi çalışma zamanını önceden bilmesi ve denetim hâlinde düzenin belgeyle gösterilebilmesi. Bu nedenle yalnızca yöneticinin bilgisayarında duran, çalışana ulaştırılmamış bir plan çizelge yerine geçmez. Çizelgede bulunması beklenen asgari bilgi bellidir: kapsanan dönem, posta sayısı ve saat aralıkları, hangi çalışanın hangi postada yer aldığı, hafta tatilinin hangi güne denk geldiği ve posta değişim günleri. Değişiklik yönetimi ayrı bir başlıktır. Yayımlanmış çizelgede yapılan tek seferlik kaydırmalar olağandır; buna karşılık çalışanın postasının kalıcı olarak değiştirilmesi çalışma koşullarında esaslı değişiklik tartışmasını doğurur ve yazılı bildirim ile çalışanın yazılı kabulünü gerektirebilir. Son dakika değişikliklerinin yazılı iz bırakacak biçimde bildirilmesi, hem bu tartışmayı hem de sonradan ileri sürülen fazla çalışma iddialarını sadeleştirir. Çizelge ile devam kaydı birbirinin yerine geçmez: çizelge planlananı, PDKS ve puantaj kayıtları fiilen çalışılanı gösterir; fazla çalışma, gece süresi ve hafta tatili hesapları ikincisinden çıkar. Uyuşmazlıkta işverenin elinde yalnızca çizelge varsa, çalışanın planlanandan farklı saatlerde çalıştığı iddiasına karşı gösterebileceği bir kayıt yok demektir. Çizelge işyerinde ilan edilen bir belge olduğu için kişisel veri disiplini de gerektirir; panoda yalnızca çalışma düzeni için gerekli asgari bilgi yer alır. İzin ve rapor nedenleri, sağlık bilgisi ya da ücret verisi çizelgeye yazılmaz: sağlık verisi özel nitelikli kişisel veridir ve herkesin görebileceği bir yerde paylaşılması ayrı bir hukuka aykırılık doğurur.