Serbest zaman, fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçinin, zamlı ücret almak yerine çalışmadığı bir zaman dilimini ücret kesintisi olmadan kullanmasıdır.
empuno İK Sözlüğü · İzin & Çalışma Süreleri
Serbest Zaman (Ücret Yerine İzin) nedir?
Kaynak: empuno İK Terimleri Sözlüğü (191 terim) · Tanımlar mevzuat değiştikçe empuno tarafından gözden geçirilir.
Serbest Zaman hakkında ayrıntılar
Dayanağı 4857 sayılı İş Kanunu'nun 41. maddesidir ve oranlar çalışmanın türüne göre değişir: fazla çalışılan her saat için bir saat otuz dakika, fazla sürelerle çalışılan her saat için bir saat on beş dakika serbest zaman verilir. Tercih işçiye aittir; işveren tek taraflı olarak ücret yerine izin dayatamaz.
Hak kazanılan serbest zaman altı ay içinde, çalışma süreleri içinde ve ücrette kesinti yapılmadan kullandırılır; hangi gün kullanılacağı işin gereklerine göre işverence belirlenir. Serbest zaman olarak kullanılan saatler için ayrıca zamlı ücret ödenmez.
Uygulamada en sık yapılan hata, bu hakkı telafi çalışmasıyla karıştırmaktır: telafi çalışması çalışılmayan sürenin sonradan kapatılmasıdır ve zamsızdır, serbest zaman ise yapılmış fazla çalışmanın karşılığıdır ve zamlı saatin izne çevrilmiş hâlidir.
empuno'da Serbest Zaman
Serbest Zaman hesabını empuno'nun ücretsiz Fazla Mesai Ücreti Hesaplama aracıyla yapabilirsiniz: Brüt maaşınızı girin; 1,5 ve 1,25 kat çarpanlarla saat ücretinizi ve aylık fazla mesai tutarınızı 2026 değerleriyle anında görün.
İzin & Çalışma Süreleri başlığındaki diğer terimler
Aynı konu ailesindeki kavramlar; tanımları bu terimle birlikte okunduğunda tamamlanır.
Terimleri bilmek yetmez, uygulamak gerekir
İzin, bordro, PDKS ve özlük süreçlerinizi tek platformda, mevzuata uygun yönetin.
Bu tanım genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya mali danışmanlık yerine geçmez. Oran, tutar ve süreler mevzuat değişikliğiyle güncellenebilir; şirketinize özgü durumlar için mali müşavirinize veya avukatınıza danışın.