Yıpranma payı, kanunda sayılan ağır ve riskli işlerde çalışan sigortalının prim ödeme gün sayısına, o işte geçen her 360 gün için ek gün eklenmesidir; resmî adı fiilî hizmet süresi zammıdır ve dayanağı 5510 sayılı Kanun md. 40'tır.
empuno İK Sözlüğü · Sosyal Güvenlik & Emeklilik
Yıpranma Payı (Fiilî Hizmet Süresi Zammı) nedir?
Kaynak: empuno İK Terimleri Sözlüğü (191 terim) · Tanımlar mevzuat değiştikçe empuno tarafından gözden geçirilir.
Yıpranma Payı hakkında ayrıntılar
Madde 4/1-a (hizmet akdiyle çalışan) ve 4/1-c (kamu görevlisi) sigortalılarını kapsar; 4/1-b (Bağ-Kur) sigortalısı bu maddenin kapsamında değildir.
Hangi işte kaç gün ekleneceği maddenin tablosunda tek tek yazılıdır: maden ocağı ve tünel yapımı gibi yer altı işlerinde her 360 gün için 180 gün; radyoaktif maddelerle yapılan işlerde, cıva üretiminde ve ceza infaz kurumlarında 90 gün; cam, çimento ve alüminyum fabrikalarının sayılan işlerinde, itfaiyede ve insan sağlığına ilişkin işlerde sağlık meslek mensupları için 60 gün eklenir.
360 günden eksik süreler için zam orantılı belirlenir. Zammın doğması için o işyerinde bulunmak yetmez; tablodaki işte fiilen çalışmak ve o işin riskine maruz kalmak şarttır (silahlı kuvvetler ve emniyet sıraları hariç).
Eklenen süre, tablonun 13 ve 14. sıralarındakiler için sekiz, diğerleri için beş yılı geçemez; bu sürenin, üç yılı geçmemek üzere yarısı (18. sıradakiler için tamamı) emeklilik yaşından indirilir. Kanun, yer altı işlerinde bu fıkradaki süre sınırının uygulanmayacağını ayrıca yazar.
Yaş indiriminden yararlanmak için, ölüm ve malullük hâlleri dışında, yer altı işlerinde en az 1.800 gün, diğer işlerde en az 3.600 gün bu işlerde çalışmış olmak gerekir. Kesin gün hesabı SGK'nın hizmet kaydına göre yapılır; kendi durumunuz için e-Devlet hizmet dökümünü ve SGK'yı esas alın.
empuno'da Yıpranma Payı
Yıpranma Payı hesabını empuno'nun ücretsiz Emeklilik Yaşı ve Prim Günü Hesaplama aracıyla yapabilirsiniz: empuno'nun ücretsiz emeklilik hesaplama aracı ilk sigorta giriş tarihi ve prim gün sayısından emeklilik şartlarını gösterir; yıpranma payını araç ayrıca eklemez, zammın işlendiği gün sayısını SGK'dan teyit edip girin.
Sosyal Güvenlik & Emeklilik başlığındaki diğer terimler
Aynı konu ailesindeki kavramlar; tanımları bu terimle birlikte okunduğunda tamamlanır.
Terimleri bilmek yetmez, uygulamak gerekir
İzin, bordro, PDKS ve özlük süreçlerinizi tek platformda, mevzuata uygun yönetin.
Bu tanım genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya mali danışmanlık yerine geçmez. Oran, tutar ve süreler mevzuat değişikliğiyle güncellenebilir; şirketinize özgü durumlar için mali müşavirinize veya avukatınıza danışın.