Kısa Çalışma Ödeneği nedir?

Kısa çalışma ödeneği, işyerinde çalışma süresinin geçici olarak azaltıldığı ya da faaliyetin durduğu dönemde çalışana İŞKUR tarafından yapılan ödemedir. Dayanağı 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nun ek 2. maddesidir. Kısa çalışmaya başvurulabilmesi için genel ekonomik, sektörel veya bölgesel kriz ile zorlayıcı sebeplerin bulunması ve bunlara bağlı olarak işyerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak en az üçte bir oranında azaltılması ya da işyerindeki faaliyetin tamamen veya kısmen en az dört hafta süreyle durdurulması gerekir. Kısa çalışma işyerinde üç ayı aşmamak üzere uygulanır; bu süre Cumhurbaşkanı kararıyla altı aya kadar uzatılabilir. Süreç işverenin talebiyle başlar: talep İŞKUR'a yapılır, uygunluğu iş müfettişlerince yürütülen inceleme sonucunda tespit edilir ve ödemeler ancak uygunluk tespitinden sonra başlar. Çalışan bakımından aranan şart, iş sözleşmesinin feshi dışında işsizlik sigortasından yararlanmak için gereken prim ve çalışma koşullarının sağlanmış olmasıdır. Günlük kısa çalışma ödeneği, sigortalının son on iki aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının yüzde 60'ıdır; hesaplanan aylık tutar, aylık brüt asgari ücretin yüzde 150'sini geçemez. Ödeme İşsizlik Sigortası Fonundan yapılır, damga vergisi dışında kesinti uygulanmaz ve ödenekten yararlanılan sürede genel sağlık sigortası primleri Fondan karşılanır. Önemli bir sonuç, ödeneğin bedava gelmemesidir: kısa çalışma ödeneği alınan süre, çalışanın daha sonra işsiz kalması hâlinde hak edeceği işsizlik ödeneği süresinden düşülür. Zorlayıcı sebebe dayanan kısa çalışmada ödemeler hemen başlamaz; 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca çalışılmayan ilk bir haftalık süre için yarım ücret ödenmesinden sonra devreye girer. İki karıştırma sık görülür. Birincisi işsizlik ödeneğiyle karıştırılmasıdır: kısa çalışmada iş sözleşmesi devam eder, çalışan işten çıkarılmaz ve telafi edilen şey azalan çalışma süresine karşılık gelen gelir kaybıdır. İkincisi ücretsiz izinle karıştırılmasıdır: ücretsiz izinde çalışana bir ödeme yapılmazken kısa çalışmada ödenek Fondan karşılanır. İşveren tarafındaki asıl yük kayıt disiplinidir; çalışılan ve çalışılmayan sürelerin puantajda doğru gösterilmesi, aylık prim ve hizmet bildiriminde eksik gün nedeninin doğru kodlanmasının dayanağıdır.