Çalışma Belgesi nedir?

Çalışma belgesi, işten ayrılan işçiye işveren tarafından verilen ve yaptığı işin çeşidi ile çalışma süresini gösteren belgedir. Dayanağı 4857 sayılı İş Kanunu'nun 28. maddesidir. Madde belgeyi işverenin yükümlülüğü olarak düzenler ve içeriğini iki bilgiyle sınırlar: işçinin işyerinde hangi işi yaptığı ve ne kadar süre çalıştığı. Fesih nedeninin ya da çalışanın verimine ilişkin bir değerlendirmenin belgede yer alması gerekmez; istenmesi hâlinde belgenin düzenlenip verilmesi ise işverenin takdirine bırakılmamıştır. Aynı madde iki sonuç bağlar. Birincisi tazminat sorumluluğudur: belgenin vaktinde verilmemesinden veya belgede gerçeğe aykırı bilgi bulunmasından zarar gören işçi ya da işçiyi işine alan yeni işveren, eski işverenden tazminat isteyebilir. İkincisi mali kolaylıktır: bu belgelerden damga vergisi ile her çeşit resim ve harç alınmaz. Yükümlülüğe aykırılık için İş Kanunu'nda ayrıca idari para cezası öngörülmüştür; ceza tutarları her yıl güncellendiğinden yürürlükteki tarifeden doğrulanmalıdır. Üç belge sıkça birbirine karıştırılır. Birincisi bonservis ya da referans mektubudur: verilmesi kanuni bir zorunluluk değildir, içeriği işverenin takdirindedir ve genellikle övücü bir değerlendirme taşır; çalışma belgesi ise nesnel iki bilgiyi içerir ve talep karşısında verilmemesi hukuki sonuç doğurur. İkincisi bu sözlükteki vize yazısıdır: o belge hâlâ çalışmakta olan bir kişi için, konsolosluk vize başvurusunda kullanılmak üzere düzenlenir; pozisyon, ücret, onaylı izin tarihleri ve izin dönüşünde işe devam taahhüdü gibi bilgileri içerir ve dayanağı kanun değil, yerleşmiş uygulamadır. Çalışma belgesi ise iş ilişkisi sona erdikten sonra düzenlenir ve ücret bilgisi içermesi zorunlu değildir. Üçüncüsü işten ayrılış bildirgesidir: o, sosyal güvenlik mevzuatı gereği Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan bir bildirimdir, çalışana verilen bir belge değildir. Uygulamada belgenin imza karşılığı teslim edilip bir örneğinin özlük dosyasında saklanması, hem talebin karşılandığını hem içeriğin ne olduğunu ispatlar; içeriğin gerçek işe giriş ve çıkış tarihleriyle, bordro ve Kuruma yapılan bildirimlerle tutarlı olması ise sonradan doğabilecek uyuşmazlığın önündeki asıl güvencedir.