Ücret nedir?

Ücret hakkında ayrıntılar

Tanımın üç unsuru vardır: bir iş karşılığı olması, işveren ya da üçüncü kişi tarafından sağlanması ve para ile ödenmesi. Ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkak kural olarak Türk parası ile işyerinde veya özel olarak açılan banka hesabına ödenir; yabancı para olarak kararlaştırılmışsa ödeme günündeki rayice göre Türk parasıyla ödenebilir.

Bono, kupon ya da parayı temsil ettiği iddia edilen bir senetle ücret ödenemez. Ücret en geç ayda bir ödenir; iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle ödeme süresi bir haftaya kadar indirilebilir. İş sözleşmesi sona erdiğinde ücret ile sözleşmeden ve kanundan doğan, para ile ölçülebilen menfaatlerin tam olarak ödenmesi zorunludur; ücret alacaklarında zamanaşımı beş yıldır.

Ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ücreti ödenmeyen işçi iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir ve gününde ödenmeyen ücrete mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır (md. 34).

Uygulamada ücret birkaç ayrı adla anılır ve karışıklık çoğunlukla buradan doğar: brüt ücret kesintilerden önceki, net ücret SGK primi ve vergiler düşüldükten sonra ele geçen tutardır; giydirilmiş ücret asıl ücrete süreklilik gösteren yan ödemelerin eklenmiş hâlidir.

Belirlenme biçimine göre de aylık (maktu), günlük (yevmiye), saatlik, parça başı veya yüzde usulü ücretten söz edilir.

Ücretin alt sınırı Asgari Ücret Tespit Komisyonunca belirlenen asgari ücrettir (md. 39) ve her ödemede çalışana ücret hesap pusulası verilir (md. 37). empuno bordrosunda aylık brüt ücret, fazla mesai ve prim gibi ek kazançlar toplam brüt kazançta birleşir; SGK primi ile gelir ve damga vergisi bu toplamdan kesilerek net ücrete ulaşılır.