4/C Sigortalılığı (Kamu Görevlisi Sigortalılığı) nedir?

4/C sigortalılığı, kamu idarelerinde kadro veya pozisyonlarda sürekli olarak çalışan ve ilgili kanunlarında işçi sayılmayan kamu görevlilerinin, yani günlük dilde memur denen kişilerin sosyal güvenlik statüsüdür; dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendidir. "4C sigorta nedir" sorusunun karşılığı budur: bir hizmet akdine değil, kamu görevine dayanan sigortalılık. Adlandırma, 2006 yılında SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı'nın Sosyal Güvenlik Kurumu çatısı altında birleştirilmesinden gelir; birleşmeden sonra üç statü tek kurum içinde 4/a, 4/b ve 4/c adlarıyla ayrı ayrı yaşamaya devam etmiştir. Ayrım şudur: hizmet akdiyle bir işverene bağlı çalışanlar 4/a, kendi nam ve hesabına bağımsız çalışanlar 4/b, kamu görevlileri ise 4/c kapsamındadır. En yaygın yanılgı, kamu kurumunda çalışan herkesin 4/c sayıldığıdır; oysa kamu idaresinde hizmet akdiyle çalışan işçiler 4/a kapsamındadır ve iş ilişkileri 4857 sayılı İş Kanunu'na tabidir. Belirleyici olan işverenin kamu olması değil, çalışmanın hukuki niteliğidir. 4/c sigortalısının çalışma ilişkisi İş Kanunu'na değil, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile ilgili personel mevzuatına tabidir; bu nedenle kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai zammı ve yıllık ücretli izin gibi İş Kanunu kurumları bu statüde uygulanmaz, izin ve mali haklar kendi mevzuatındaki hükümlere göre belirlenir. Adına işsizlik sigortası primi bildirilmediğinden işsizlik ödeneğine de hak kazanmaz. Emeklilik tarafında ayrı bir rejim işler: 5510 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 2008 Ekim ayından önce göreve başlamış olanlar bakımından 5434 sayılı Kanun hükümleri geçiş hükümleri aracılığıyla uygulanmaya devam ederken, bu tarihten sonra ilk defa göreve başlayanlar 5510 sayılı Kanun'un kamu görevlilerine ilişkin hükümlerine tabidir. Statülerin çakışması hâlinde uygulanacak kural Kanun'un 53. maddesindedir: 4/c ile diğer sigortalılık hâlleri birlikte söz konusuysa 4/c önceliklidir. Bu terim sözlükte kavramsal bütünlük için yer almaktadır; empuno özel sektör işverenlerine yönelik bir bordro ve İK sistemi olduğundan kamu personel mevzuatı ile memur bordrosu ürün kapsamı dışındadır. Kavramın özel sektör işvereni açısından pratik değeri, sigortalılık statüsünün doğru belirlenmesidir: bir kişinin hangi bent kapsamında bildirileceği, ona hangi hukukun uygulanacağını da birlikte belirler.