Mobbing (İşyerinde Psikolojik Taciz) nedir?

Mobbing, işyerinde bir çalışana yönelik sistemli, sürekli ve kasıtlı biçimde yapılan; kişiyi yıldırmayı amaçlayan psikolojik taciz davranışlarıdır. Amaç çoğu kez çalışanı pasifize etmek veya işten ayrılmaya zorlamaktır. Kavramın gündelik karşılığı da budur: "mobbing ne demek" sorusu, tek tek bakıldığında sıradan görünen ama üst üste geldiğinde kişiyi yıpratan bir davranış örüntüsünü tarif eder; Türkçede aynı olgu "işyerinde psikolojik taciz" ya da "yıldırma" olarak da adlandırılır. Türk hukukunda kavramın açık dayanağı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417. maddesidir: işveren, hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak ve saygı göstermek, işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzeni sağlamak ve özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacize uğramaması için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. Yükümlülüğe aykırılık hâlinde işveren, hizmet sözleşmesine aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine göre tazminatla yükümlü olur. Yargı uygulamasında mobbingin kabulü için aranan ölçütler süreklilik, sistemlilik ve kasıt olarak özetlenir; tek seferlik bir tartışma veya sert eleştiri mobbing sayılmaz. Mağdur çalışan, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesine dayanarak iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshedebilir ve koşulları varsa kıdem tazminatına hak kazanır; ayrıca manevi tazminat talep edebilir. İdari düzeyde İşyerlerinde Psikolojik Tacizin (Mobbing) Önlenmesi konulu 2011/2 sayılı Başbakanlık Genelgesi (Resmî Gazete, 19 Mart 2011, sayı 27879) ile ALO 170 hattı üzerinden başvuru yolu tanımlanmıştır. İşveren açısından korunma yolu belgedir: şikâyet kanalının yazılı olarak tanımlanması, başvuruların kayıt altına alınması ve yapılan incelemenin dosyalanması, hem önleme yükümlülüğünün yerine getirildiğini gösterir hem de asılsız iddialara karşı savunma sağlar.