Tamamlayıcı emeklilik sistemi (TES), zorunlu sosyal güvenlikten bağlanan emekli aylığını tamamlamak üzere kurgulanan, işyeri temelli birikim modelidir.
empuno İK Sözlüğü · Bordro & Ücret
TES (Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi) nedir?
Kaynak: empuno İK Terimleri Sözlüğü (191 terim) · Tanımlar mevzuat değiştikçe empuno tarafından gözden geçirilir.
TES hakkında ayrıntılar
Emeklilik geliri üç basamaklı bir yapı olarak anlatılır: birinci basamak SGK'nın ödediği zorunlu kamu emekli aylığı, ikinci basamak çalışma hayatına bağlı tamamlayıcı emeklilik, üçüncü basamak ise kişinin kendi iradesiyle yaptığı bireysel birikimdir.
TES kavramı ikinci basamağı, yani emeklilikteki gelirin yalnızca kamu sisteminden değil, çalışma dönemi boyunca biriken bir fondan da beslenmesini anlatır. Türkiye'de hâlihazırda işleyen yapı bireysel emeklilik sistemidir; onun işyeri üzerinden kurulan biçimi bu sözlükteki BES otomatik katılım maddesinde anlatılmıştır.
İkisinin karıştırılmasının nedeni benzer görünmeleridir, ayrım şu noktalarda toplanır: BES otomatik katılımda katkı payının kaynağı çalışanın ücretinden yapılan kesintidir, işveren katkısı yoktur, sisteme devlet katkısı eklenir ve çalışan bildirimden itibaren iki ay içinde cayabilir, sonrasında da birikimini alarak ayrılabilir.
Tamamlayıcı emeklilik olarak tartışılan modelde ise işveren katkısının da bulunması ve birikimin emeklilik yaşına kadar sistemde kalması, yani çıkışın sınırlandırılması esastır.
Bu tanımda katkı oranı, işveren payı ve yürürlük tarihi verilmemesinin nedeni bilinçlidir: bunlar doğrudan işveren yükümlülüğü doğuran ayrıntılardır ve yalnızca Resmî Gazete'de yayımlanan güncel düzenleme metninden doğrulanabilir.
Bordro tarafındaki pratik sonuç açıktır: tamamlayıcı emekliliğe ilişkin bir kesinti veya işveren katkısı gündeme geldiğinde bu, bugün bordroda görünen BES otomatik katılım kesintisinin yerine geçen değil, ondan ayrı olarak izlenmesi gereken bir kalemdir.
empuno'da TES
TES konusunda empuno'daki ilgili modül: Türk Bordrosu (SGK, Vergi ve Teşvikler). empuno, Türk mevzuatına özgü kalemlerin tamamını — SGK primleri, gelir vergisi dilimleri, damga vergisi, asgari ücret istisnası ve 5510 teşviki — otomatik uygular; netten brüte ters hesaplama yapar ve taslaktan ödemeye uzanan onay akışıyla kesinleşmemiş bordroyla ödeme yapılmasını yapısal olarak engeller. Hesap zinciri her dönemde aynı sırayı izler: toplam brüt kazanç, SGK matrahı, çalışan primleri, gelir vergisi matrahı, kümülatif dilimli gelir vergisi, damga vergisi ve net ödeme.
Bordro & Ücret başlığındaki diğer terimler
Aynı konu ailesindeki kavramlar; tanımları bu terimle birlikte okunduğunda tamamlanır.
Terimleri bilmek yetmez, uygulamak gerekir
İzin, bordro, PDKS ve özlük süreçlerinizi tek platformda, mevzuata uygun yönetin.
Bu tanım genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya mali danışmanlık yerine geçmez. Oran, tutar ve süreler mevzuat değişikliğiyle güncellenebilir; şirketinize özgü durumlar için mali müşavirinize veya avukatınıza danışın.