Asgari Ücret Tespit Komisyonu nedir?

Asgari Ücret Tespit Komisyonu, işçilere ödenecek ücretin asgari sınırını belirlemekle görevli olan ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 39. maddesine dayanan resmî kuruldur. Kanun, bu Kanun kapsamında olsun olmasın iş sözleşmesiyle çalışan her işçinin ücretinin asgari sınırının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca komisyon aracılığıyla en geç iki yılda bir belirlenmesini öngörür; uygulamada karar her yıl alınır ve iki yıllık süre yalnızca bir üst sınır olarak kalır. Komisyon, Asgari Ücret Yönetmeliği uyarınca beşi Devlet, beşi en çok üyeye sahip işçi konfederasyonu, beşi de en çok işveren üyesine sahip işveren kuruluşu tarafından belirlenen temsilcilerden oluşan on beş üyelidir; toplanabilmesi için en az on üyenin katılımı gerekir, kararlar oy çokluğuyla alınır ve oyların eşitliği hâlinde başkanın bulunduğu tarafın çoğunluğu sağladığı kabul edilir. Komisyon kararı kesindir ve Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girer. Belirlemede ülkenin içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik durum, ücretliler geçinme indeksleri, fiilen ödenmekte olan ücretlerin genel durumu ve geçim şartları göz önünde bulundurulur; enflasyona bağlı otomatik bir formül yoktur. Bu nedenle "asgari ücret zam oranı" bir hesabın değil, komisyon kararının sonucudur; karar açıklanmadan önce dolaşan oranlar tahminden ibarettir. Karar brüt ve günlük tutar üzerinden verilir, aylık brüt bu tutarın otuz katıdır ve net ücret yasal kesintiler sonrasında ortaya çıkar. 2026 yılında günlük brüt asgari ücret 1.101,00 TL, aylık brüt 33.030,00 TL ve net 28.075,50 TL'dir. Kararın etkisi tek bir ücret satırıyla sınırlı değildir: prime esas kazancın alt sınırı asgari ücrettir, üst sınırı asgari ücretin dokuz katı olarak 2026'da 297.270,00 TL'dir; gelir ve damga vergisi istisnasının tutarı, işsizlik ödeneğinin aylık tavanı, kendi adına ödenen genel sağlık sigortası primi ve pek çok idari para cezası da asgari ücrete endekslidir. Komisyon kararı bu yüzden bordro parametrelerinin tamamını aynı anda değiştirir ve yılbaşında yalnızca asgari ücretli çalışanların değil, tüm kadronun hesabını etkiler. Asgari ücretin altında ücret kararlaştırılamaz; bu yöndeki sözleşme hükmü geçersizdir ve aykırılık, her işçi ve aykırılığın sürdüğü her ay için ayrı idari para cezası doğurur.