AGİ (Asgari Geçim İndirimi) nedir?

AGİ (asgari geçim indirimi), çalışanın medeni durumu ve çocuk sayısına göre hesaplanıp gelir vergisinden düşülen, bugün yürürlükte olmayan bir indirimdi. Uygulama 1 Ocak 2022'de 7349 sayılı Kanun'la yürürlükten kaldırılmıştır; bu tarihten sonra düzenlenen bordrolarda AGİ satırı bulunmaz. Yerine, tüm ücretlerin asgari ücrete kadar olan kısmını gelir ve damga vergisinden muaf tutan asgari ücret istisnası getirilmiştir; güncel bordrosunda AGİ arayanların bakması gereken kalem budur. İki mekanizma aynı sonucu vermez: AGİ kişinin medeni hâline ve çocuk sayısına göre değişirdi, asgari ücret istisnası ise bu ayrımı gözetmeden herkese aynı biçimde uygulanır. Terim buna rağmen güncelliğini korur, çünkü 2022 öncesi dönemi ilgilendiren bordro ve alacak hesapları hâlâ yapılır. Eski bir bordro okunurken üç nokta bilinmelidir. Birincisi AGİ'nin bir kesinti değil, hesaplanan gelir vergisinden düşülerek net ücreti artıran bir kalem olmasıdır; bordroda ayrı bir satır olarak görünür ve ele geçen tutara eklenirdi. İkincisi hesabın 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nda düzenlenmiş olmasıdır: tutar, asgari ücretin yıllık brüt tutarı esas alınarak çalışanın kendisi, çalışmayan eşi ve çocukları için belirlenen oranların toplamı üzerinden bulunurdu; bu nedenle aynı brüt ücretle çalışan iki kişinin net ücreti birbirinden farklı olabilirdi. Üçüncüsü AGİ'nin ücret niteliğinde bir ödeme sayılmamasıdır; yerleşik uygulamada kıdem ve ihbar tazminatına esas giydirilmiş ücretin hesabına dahil edilmez. Karşılaştırma yapılırken de dikkat gerekir: 2022 öncesine ait bir net ücretle bugünkü net ücret kıyaslanırken eski tutarın içinde AGİ bulunduğu, yenisinde ise vergi istisnasının etkili olduğu göz ardı edilmemelidir.